بۆ ناوەڕۆک بازبدە

پیرەمێرد و زەریا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
پیرەمێرد و زەریا
پەڕگە:Oldmansea.jpg
نووسەرئێرنست ھێمینگوەی
وڵاتویلایەتە یەگرتووەکانی ئەمریکا
زمانئینگلیزی
بڵاوبوونەوە١٩٥٢
جۆری کتێبچاپکراو (hardback & paperback)
لاپەڕەکان١٢٧
خەڵاتەکانخەڵاتی پولیتزەر (١٩٥٣)
خەڵاتی نۆبڵی وێژە (١٩٥٤)
ژپنک (ISBN)0-684-80122-1
٨١٣٫٥٢
LC ClassPS3515.E37

پیرەمێرد و زەریا (بە ئینگلیزی: The Old Man and the Sea) ناوی ڕۆمانێکی کورتی نووسراوەی ئێرنست ھێمینگوەیە. ھێمینگوەی ئەم چیرۆکەی لە کووبادا لە ساڵی ١٩٥١ نووسیوە. ئەم کتێبەی ھێمینگوەی یەکێ لە کارە ھەرە ناسراوەکانییەتی کە خەڵاتی پولیتزەری بردووەتەوە. ئەم داستانە ھەروەھا ڕۆڵێکی گرنگی لەوەدا ھەبوو کە ھێمینگوەی بتوانێ لە ساڵی ١٩٥٤دا خەڵاتی وێژەی نۆبڵ بباتەوە.

چیرۆک

[دەستکاری]

سانتیاگۆ ماسیگرێکی بەتەمەنە کە بۆ ماوەی ھەشتا و چوار ڕۆژە ھیچ ماسییەکی نەگرتووە و بە «سالاو» (زۆر بێبەخت) دادەنرێت. مانۆلین، کوڕێک کە لەلایەن سانتیاگۆوە ڕاھێنراوە، لەلایەن دایک و باوکییەوە ناچار کراوە لە بەلەمێکی جیاواز و بەبەختتردا کار بکات؛ مانۆلین ھێشتا ھەموو بەیانی و ئێوارەیەک یارمەتی سانتیاگۆ دەدات لە ئامادەکردنی کەلوپەلەکانی و خواردنی بۆ دەھێنێت. ئەوان باسی بەیسبۆڵ و جۆ دایماجیۆ دەکەن، پێش ئەوەی کوڕەکە بڕوات و سانتیاگۆ بخەوێت. ئەو خەون بە دیمەن و ئەزموونەکانی گەنجێتییەوە دەبینێت.

لە ھەشتا و پێنجەمین ڕۆژی بێ ماسییەکەیدا، سانتیاگۆ زوو بەلەمەکەی دەباتە دەرەوە، بەو نیازەی بەرەو قووڵایی «گەلف ستریم» بڕوات. بەیانییەکە جگە لە ئەلباکۆرێکی بچووک ھیچ ناگرێت پێش ئەوەی مارلینێکی[ئ] زەبەلاح بگرێت. ماسییەکە زۆر قورسە بۆ ئەوەی ڕابکێشرێتە ناوەوە و دەست دەکات بە ڕاکێشانی بەلەمەکە بەرەو قووڵایی دەریا. سانتیاگۆ بەدرێژایی شەو خۆی دەگرێت، دوای ھەڵاتنی خۆر ئەلباکۆرەکە دەخوات. بۆ یەکەمجار مارلینەکە دەبینێت—درێژترە لە بەلەمەکە. سانتیاگۆ تا دێت زیاتر ڕێز لە ماسییەکە دەگرێت، ڕێز و بەزەیی بەرامبەر بە نەیارەکەی نیشان دەدات. خۆرئاوابوون بۆ جاری دووەم دێت و ماسیگرەکە دەتوانێت کەمێک بخەوێت؛ بەھۆی شڵەژانی ماسییەکە بەخەبەر دێت بەڵام دەتوانێت ھاوسەنگییەکەی بپارێزێت. لە بەیانی سێیەمدا مارلینەکە دەست دەکات بە سووڕانەوە. سانتیاگۆ کە خەریکە ھۆشی لەدەست دەدات، مارلینەکە ڕادەکێشێتە ناوەوە و بە ڕم دەیکوژێت. ماسییەکە بە بەلەمەکەیەوە دەبەستێتەوە.

کوسەیەک[ا] بۆنی خوێن لە ناو ئاوەکەدا دەکات و چل پاوەند لە مارلینەکە دەخوات. سانتیاگۆ کوسەکە دەکوژێت بەڵام ڕمەکەی لەدەست دەدات، چەقۆکەی بە پاروویەکەوە دەبەستێت وەک ڕمێکی کاتی و سێ کوسەی دیکە دەکوژێت پێش ئەوەی دەمی چەقۆکە بشکێت. نەفرەت لە خۆی دەکات بۆ ئەوەی زۆر چووەتە ناو دەریا، داوای لێبوردن لە تەرمە شێوێنراوەکەی مارلینەکە دەکات. لە کاتی خۆرئاوابووندا بە دار لە دوو کوسەی تریش دەدات، بەڵام ئێستا نیوەی مارلینەکە خوراوە. لە شەوی سێیەمدا، کوسەکان بە کۆمەڵ دێن و تەنھا ئێسقان لە دوای خۆیان جێدەھێڵن. سانتیاگۆ دەگاتە کەنار دەریا و لە کوختەکەیدا دەخەوێت، کەرەستەی ئێسکەپەیکەرەکە بە بەلەمەکەیەوە بەستراوەتەوە.

بەیانییەکەی مانۆلین بە بینینی حاڵی سانتیاگۆ دەگریەت. قاوە دەھێنێت و لای سانتیاگۆ دادەنیشێت تا بەخەبەر دێت. ئەو پێداگری دەکات لەوەی لە داھاتوودا لەگەڵ سانتیاگۆ بێت. ماسیگرێک درێژی مارلینەکە بە ھەژدە پێ دەپێوێت، و جووتێک گەشتیار بە ھەڵە وادەزانن ئێسکەپەیکەرەکە ھی کوسەیە. سانتیاگۆ دەگەڕێتەوە بۆ خەوتن و خەون بە شێرەکانی سەر کەناراوەکانی ئەفریقاوە دەبینێت.

وەرگێڕان بە کوردی

[دەستکاری]

شێرکۆ بێکەس ئەم ڕۆمانەی لە زمانی عەرەبییەوە وەرگێڕاندووە سەر زمانی کوردیی سۆرانی کە لە ساڵی ١٩٨٢ لە شاری بەغدادا لەلایەن وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن-دەزگای ڕۆشنبیری و بڵاوکردنەوەی کوردی لە ١٣٦ لاپەڕە بە چاپ گەیشتووەتەوە.[١] ئەم وەرگێڕانە ھەروەھا بە پێداچوونەوەی شوکور مستەفا لە شاری سلێمانیدا لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم لە ساڵی ٢٠٠٢ لە ١٥٣ لاپەڕە بۆ دووەم کەڕەت[٢] و لە ساڵی ٢٠٠٩ لە ١٥٨ لاپەڕە بۆ سێھەم کەڕەت چاپ کرا.[٣]

تێبینییەکان

[دەستکاری]
  1. مارلین جۆرە ماسییەکی گەورەی ناو ئۆقیانووسەکانە کە بە لووتە درێژ و تیژەکەی دەناسرێتەوە. لەم چیرۆکەدا، مارلینەکە ئەو نێچیرە گەورە و دەگمەنەیە کە سانتیاگۆ دوای ٨٤ ڕۆژ بێبەختی دەیتوانی ڕاوی بکات و ململانێیەکی زۆری لەگەڵ دەکات.
  2. ماسییەکی دڕندەی گۆشتخۆرە. لە دەقەکەدا، کوسەکان (وەک جۆری ماکۆ) ئەو ماسییانەن کە بەھۆی بۆنی خوێنەوە دێن و ھێرش دەکەنە سەر ماسییە گەورەکە (مارلینەکە) و گۆشتەکەی دەخۆن.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا، پ ٣٣.
  2. شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا، پ ٧٤.
  3. شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا، پ ١٠٠.

کتێبناسی

[دەستکاری]