مەلا ئەحمەدی گۆرانی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

مەلا شەهابەددینی ئەحمەدی کوڕی ئیسماعیلی کوڕی عوسمانی گۆرانی شافعی لە دایکبووی ساڵی ١٤٠٨ لە دەشتی شارەزوور. مامۆستای سوڵتان محەممەدی دووەمی عوسمانی ناسراو بە محەممەد فاتیح بوو کە لە رۆژگاری ئەو ئەستەنبوڵ فەتح کرا کە بەهۆیەوە کۆتایی بە دەو‌ڵەتی بیزەنتی ڕۆمەکان هێنرا.

کورتەی ژیانی[دەستکاری]

مەلا ئەحمەد وەک دەگوترێت لە جافی گۆرانەو خەلکی هەورامانە بۆ فەقێیاتی چووەتە بەغداو حەسکیف و ئەرغەنی و خنوس نزیک ئامەد (دیاربەکر) و زۆر بە هەژاری ژیاوە. دواتر لە تەمەنی سی سالان چووەتە دیمەشق و قاهیرەو لە سەر دەستی زانایانی ئایینی ئەوکات وانەی خوێندووە. لە مەدینە ئاشنای (مەلا یەگان) دەبێت کە مەلای سوڵتان موڕادی دووەمی عوسمانی بووەو لەگەڵ خۆی دەیباتە (وڵاتی ڕۆم) و لە بورسای پایتەختی ئەوکاتی دەوڵەتی عوسمانی بە خەلیفە موڕادی دەناسێنێت و ئەویش زۆر ڕای لە زانایی و لێهاتوویی مەلا ئەحمەد دەبێت و دەیکات بە مامۆستای زمانی فارسی و فیقهی ئایین بۆ کوڕەکەی محەممەد فاتیح. ئیتر مەلا ئەحمەد کۆمەڵێک پلەو پایەی گەورە وەردەگرێت لە شەڕی قوستەنتینیە (ئەستەنبوڵ) ڕۆڵی بەرچاوی دەبێت لە هاندانی سولتان محەممەد بۆ گرنگی داگیرکردنی شارەکە و دەبێتە یەکەم موفتی شارەکەو بە شێخ ئەل ئیسلام (شیخ الإسلام) ناو دەبرێت.[١] ساڵی ١٤٨٨ هەر لە ئەستەنبوڵ کۆچی دووایی کردووەو سوڵتان بایەزیدی دووەم ئامادەی ناشتنی بووە. ئێستا گەڕەکێک و مزگەوتێکی دێرینی ئەستەنبوڵ بە ناوی مەلا گۆرانی هەیە.

تورک و مەلا ئەحمەد[دەستکاری]

تورکە ناسیۆنالیستەکان زۆر هەوڵ دەدەن ڕەچەڵەکی مەلا ئەحمەد بگەڕێننەوە بۆ غەیری کورد. گوایە بە ڕەسەن خەلکی گوندێکە لە سووریا. هەندێک لە کوردەکانی دیاربەکریش گومانی ئەوە دەکەن کە مەلا ئەحمەد خەڵکی دەشتی گۆرانی (گەڤران)ی وڵاتی ئەرخەنیی نزیک ئامەد بێت.[٢] بەڵام بەهێزترین بەڵگە پشتگیری ئەوە دەکەن کە مەلا ئەحمەد خەلکی هەورامان بێت.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ http://yurtmagazine.blogspot.com/2008/07/blog-post.html
  2. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٥ی ئازاری ٢٠١٦. Retrieved ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help)