مەلا ئەحمەدی گۆرانی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

مه‌لا شه‌هابه‌ددينى ئه‌حمه‌دى كوڕى ئيسماعيلى كوڕى عوسمانى گۆرانى شافعى له‌ دايكبووى ساڵى 1408 له‌ ده‌شتى شاره‌زوور . مامۆستاى سوڵتان محمد ناسراو به‌ الفاتح سوڵتانى عوسمانلى كه‌ له‌ رۆژگارى ئه‌و ئه‌ستانبول داگيراكراو كۆتايي هێنرا به‌ ده‌و‌ڵه‌تى بێزه‌نته‌ى رۆمانه‌كان .

كورته‌ى ژيانى[دەستکاری]

مه‌لا ئه‌حمه‌د وه‌ك ده‌گوترێت له‌ جافى گۆرانه‌و خه‌لكى هه‌ورامانه بۆ فه‌قێياتى چووه‌ته‌ به‌غداو حه‌سكيف و ئه‌رغه‌نى و خنوس نزيك ئامه‌د (دياربه‌كر ‌)و زۆر به‌ هه‌ژارى ژياوه‌. دواتر له‌ ته‌مه‌نى سى سالان چووه‌ته‌ ديمه‌شق و قاهيره‌و له‌ سه‌ر ده‌ستى زانايانى ئايينى ئه‌وسا ده‌رسى خوێندووه‌. له‌ مه‌دينه‌ ئاشناى (مه‌لا يه‌گان) ده‌بێت كه‌ مه‌لاى سولتان مورداى عوسمانلى بووه‌و له‌گه‌ڵ خۆى ده‌يباته‌ (ولاتى رۆم) و له‌ بورساى پايته‌ختى ئه‌وساى ده‌وله‌تى عوسمانلى به‌ خه‌ليفه‌ مورادى ده‌ناسێنێت و ئه‌ويش زۆر راى له‌ زانايي و لێهاتوويى مه‌لا ئه‌حمه‌د ده‌بێت و ده‌يكات به‌ مامۆستاى زمانى فارسى و فيقهى ئايين بۆ كوڕه‌كه‌ى محمد الفاتح. ئيتر مه‌لا ئه‌حمه‌د كۆمه‌ڵێك پله‌و پايه‌ى گه‌وره‌ وه‌رده‌گرێت له‌ شه‌ڕى قوسته‌نتينيه‌ (ئيستانبۆل) رۆڵى به‌رچاوى ده‌بێت له‌ هاندانى سولتان محمد بۆ گرنگيى داگيركردنى شاره‌كه‌ و ده‌بێته‌ يه‌كه‌م موفتى شاره‌كه‌و به‌ شيخ الاسلام ناو ده‌برێت[١]. ساڵى 1488 هه‌ر له‌ ئه‌سته‌نبۆل كۆچى دووايي كردووه‌و سولتان بايه‌زيد ئاماده‌ى ناشتنى بووه‌. ئێستا گه‌ڕه‌كێك و مزگه‌وتێكى دێرينى ئه‌سته‌نبۆل به‌ ناوى مولا گورانى هه‌يه‌.

تورك و مه‌لا ئه‌حمه‌د[دەستکاری]

توركه‌ ناسيوناليسته‌كان زۆر هه‌وڵ ده‌ده‌ن ره‌چه‌له‌كى مه‌لا ئه‌حمه‌د بگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ غه‌يرى كورد . گۆيا به‌ ئه‌سڵ خه‌لكى گوندێكه‌ له‌ سوريا . هه‌ندێك له‌ كورده‌كانى دياربه‌كريش گومانى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ مه‌لا ئه‌حمه‌د خه‌لكى ده‌شتى گۆرانى (گه‌ڤران)ى ولاتى ئەرخەنیى نزيك ئامه‌د بێت[٢]. به‌لام به‌هێزترين به‌لگه‌ پشتگيرى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ مه‌لا ئه‌حمه‌د خه‌لكى هه‌ورامان بێت .

سه‌رچاوه‌كان[دەستکاری]