محەممەد پووریان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
محەممد پووریان
لەدایکبوون۱۹۵۷
سەقز
مەرگ۲۰۲۰
سەقز
نەتەوەکورد
ناوەکانی ترحەمەی پووریان
پیشەخۆشنووس
ئایینئیسلام (سوننە)


محەممەد پووریان یان حەمەی پووریان (۱۹۵۷ لە سەقز، ئێران–۲۰۲۰) مامۆستای خۆشنووسی شێوازی نەستەعلیق و خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستانه کە نزیک بە چوار دەیە لە ژیانی خۆی بەم هونەرە تەرخاندا و خزمەتی بە هونەری کوردستان کرد.[١][٢][٣]


ژیاننامە[دەستکاری]

موحەممەد پووریان مامۆستای ناوداری خۆشنووس لە شاری سەقز لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە دایک بوو. هەر لە سەرەتای مێرمنداڵیەوە عیلاقە و پەیوەندی زۆری بە هونەرەوە بوو بە تایبەت کە لە شاری سەقز چەنین خۆشنووس و خەتاتی گەورەی لە لاپەرەکانی مێژوودا تێدا هەڵکەوتووە و حەمەی پووریان لە ئەوانەوە ئیلهامی وەرئەگرت. لە سەدەکانی رابردوودا قورئانی پیرۆز بە تێکوشانی شێخ حەسەن مەولاناوا و بە دەستی مەلا رەسووڵی خۆشنوس بە خەتی سوڵس (بە عەرەبی: ثلث) نووسرا کە بە ناوی دایکی قورئان یان «ام القران » ناو نرا و تا بە ئیمڕۆ ئەو قورئانە لە مزگەوتی مەولاناوا ماوە و دەپارێزرێت. هەروەها مامۆستا مەلەک لکەلام مەجدی و کورەکەی بە ناوی ئەمیرولکتاب لە خۆشنووسانی بە ناوبانگی ڕۆژهەڵاتی کوردستانن کە نووسراوەی سەر بەردی قەوری حافیز شیرازی و ئەمیر نیزامی گەرووس کاری ئەوانە.[٤]

محەممەد پووریان لە دەیەکانی هەفتا و هەشتای زایینی لە خزمەت مامۆستای گەورەی خۆشنووسی ئێران غولامحسێن ئەمیرخانی نەستەعلیقی بە شێوازی پرۆفیشناڵ دەس پێ کرد و تا بەرزترین پلە و پایەی خۆشنووسی چووه پێشەوە. لە ساڵی ۱۹۸۷ زایینی لقی سەقزی ئەنجوومەنی خۆشنووسانی ئێرانی کردەوە و دەستی بە فێرکاری ئەو هونەرە بە قوتابیان و ئەو کەسانەی وا خوازیاری فێربوون بوون، کرد. [٥][٦]

لە ماوەی نزیک بە چوار دەیە دەیان مامۆستا و هونەرمەندی خۆشنووس لە ژێر دەستی ئەم هونەرمەنده، بە پلە و پایە بەرزەکانی هونەری خۆشنووسی گەییشتن کە تاقمێ لەوان وەک محەممەد ئەمین بی نیاز، شارام شەمسی، فەخردین عەلی نیژاد و ئەسعەد قەدیمی لە بواری نەستەعلیق لە نێوان هونەرمەندانی خۆشنووسی ئێران ناسراو و بە ناوبانگن.[٧][٨]

موحەممەد پووریان لە ۱۱ مانگی شووباتی ساڵی ٢٠٢٠ لە نەخوشخانەی شاری سەقز دوای چەن مانگ نەخوشین گدە کۆچی دوایی کرد و له گۆرستانی ئایچی سەقز بە خاک سپێردرا.[٩]

پیشنگاکانی خۆشنووسی[دەستکاری]

محەممد پووریان لە ماوەی چەن دەیە چالاکی هونەری دەیان پێشانگای خۆشنووسی بە تاکەکەسی یا بە شێوازی گرووپی لە ناوەندە هونەریەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کردەوە کە تاقمێ لەوانە بریتین لە:

  • پێشانگاکانی ساڵانە بە بۆنەی ڕۆژی مامۆستا واتە موعەلیم و ڕۆژانی پیرۆزی دیکە[١٠][١١]
  • پێشانگەی دوو ساڵانەی سیامەشق بۆ رێز گرتن لە خۆشنووسی بە ناوبانگ ئەمیرلکتاب[١٢][١٣][١٤]
  • پێشانگای قورئانە دەسنووسە قەدیمیەمان لەگەڵ چل تابڵەوی نەستەعلیق لە جزمی سیهەمی قورئانی پیرۆز[١٥][١٦]
  • پێشانگای خۆشنووسی شیعرەکانی قورئانی لە دەورەی سەفەوی[١٧][١٨]
  • داوەری فستیڤاڵی خۆشنووسی خەت تەحریری[١٩][٢٠]

بەرهەمەکان[دەستکاری]

یەکیک له بەرهەمە گەورە و پڕبایخەکانی ئەم هونەرمەندەی کوردستان، نووسینی دیوانە شیعری نالی بە نەستەعلیقە کە لە ۲۰۱۰ دەستیپێکرد و بە ماوەی چوار ساڵ کۆتایی پێ هات. ئەم بەرهەمە هونەریە لە لایەن ناوەندی چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاڵای رووناکی سنە لە چاپ درا.[٢١]


سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ مامۆستا حەمەی پووریانی مامۆستای پایەبەرزی خۆشنووسی سەقز کۆچی دوایی کرد، بنکەی ئاگاداری کوردستان، 2020
  2. ^ استاد محمد پوریان درگذشت، واکاوی، ۱۳۹۸
  3. ^ استاد مشهور خوشنویسی سقز آسمانی شد، هاناخبر، ۱۳۹۸
  4. ^ محمد پوریان هنرمند و استاد خوشنویس سقزی دار فانی را وداع گفت، وەزارتی کولتوور و رێنمایی ئیسلامی ئێران، ۱۳۹۸
  5. ^ انجمن خوشنویسان سقز با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سقز برگزار می کند، ماڵپەری بەرهەمەکانی هونەرمەندانی ئیران، ۱۳۹۲
  6. ^ تجلیل از خوشنویس پیشکسوت سقزی ، هونەرئانلاین، ۱۳۹۲
  7. ^ نمایشگاه خوشنویسی از آثار "اسعد رشیدیان" برپا شد، ناوەندی هەوالنێری میهر، ۱۳۹۱
  8. ^ برپایی نمایشگاه خوشنویسی به مناسبت سالروز تولد سالار عقیلی، ناوەندی هەوالنێری میهر، ۱۳۹۶
  9. ^ استاد و پیشکسوت جامعه خوشنویسی سقز دارفانی را وداع گفت، ناوەندی هەواڵنێری فارس، ۱۳۹۸
  10. ^ اساتید خوشنویسی سقز آثار خود را به نمایش گذاشتند، شارنیوز، ۱۳۹۴
  11. ^ نمایشگاه گروهی خوشنویسی، دەنگی شار، ۱۳۹۵
  12. ^ نخستین دوسالانه خوشنویسی سیاه مشق سقز به ایستگاه آخر رسید، ئیسنا، ۱۳۹۷
  13. ^ برگزاری اختتامیه نخستین دوسالانه خوشنویسی «سیاه‌مشق» در سقز ، ناوەندی هەواڵنێری ئینترناسیونالی قرآن، ۱۳۹۷
  14. ^ کردستان، مسئولان مشکلات هنرمندان خوشنویس را دریابند، ناوەندی هەواڵنێری تەسنیم، ۱۳۹۷
  15. ^ نمایشگاه نسخ قرآن خطی قدیمی گشایش یافت، سەرخەت، ۱۳۸۸
  16. ^ قرآن‌هاي نسخ خطي در سقز به نمايش در آمد، میرات ئاریا، ۱۳۸۸
  17. ^ گشایش نمایشگاه خوشنویسی اشعار قرآن پژوه دوره صفویه در نگارخانه سقز، عصر نمایشگاه ، ۱۳۹۵
  18. ^ نمایشگاه خوشنویسی اشعار قرآن پژوه دوره صفویه در نگارخانه سقز، ئەنجومەن خۆشنووسانی ئێران، ۱۳۹۵
  19. ^ برگزاری مراسم اختتامیه اولین جشنواره خوشنویسی خط تحریری در سقز، هەواڵ ئانڵاین، ۱۳۹۶
  20. ^ پایان جشنواره خوشنویسی در سقز ، دەنگ و رەنگی ئێران، ۱۳۹۶
  21. ^ دیوان نالی با کتابت “محمد پوریان” منتشر شد، واکاوی، ۱۳۹۹

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]