فیلیپ پێتێن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
فیلیپ پێتێن

فیلیپ پێتێن (٢٤ی نیسانی ١٨٥٦ - ٢٣ی تەممووزی ١٩٥١سەرباز و پیاوی دەوڵەتی فەڕەنسا بووە، ساڵی ١٩١٨ نازناوی مارشاڵیان لێناوە، لە ساڵی ١٩٤٠ بۆ ١٩٤٤ سەرۆکی دەوڵەتی فەڕەنسا بووە، ساڵی ١٩٤٠ سەرۆک وەزیرانی فەرەنسا بووە، ساڵی ١٩٣٤ وەزیری جەنگ بووە.

فیلیب بیتان لە ٢٤ی نیسانی ١٨٥٦ لەدایکبووە، نازناوی سەرکەوتووی فیردانیان لێناوە چونکە لە جەنگی فردان توانیوێتی ھێرشی ئەڵمانیەکان تێکبشکێنێ کە لە شووباتی ١٩١٦ تاکو کانوونی یەکەمی ھەمان ساڵ بەردەوام بووە، دواتر لە ساڵی ١٩١٧ کراوە بە سەرکردەی سووپای فەڕەنسا و ئەو ھەڵمەتەی سەرکوتکردووە کە لەناو سووپادا بەرپابوو بوو، بەڵام لەبەر ئەوەی بەبەزەیی بووە لەگەڵیاندا و ھەوڵی داوە بارودۆخی ئابووریان باش بکات سەربازەکان زۆر ڕێزیان لێگرتووە.

دوای دۆڕاندنی فەرەنسا ساڵی ١٩٤٠ لە فیشی بۆتە سەرۆکی دەوڵەت و تەنھا سەرۆکێکی ڕواڵەتی بووە، بەڵام ووشەی کۆماری لابردووە و بەتەنھا دەوڵەتی فەڕەنسی بەکارھێناوە، بەپێی سیاسەتەکانی لەگەڵ ئەڵمانیا نازی ھاوکاریکردووە و پۆلیسی نێودەوڵەتی فەڕەنسا ژمارەیەکی زۆری جولەکەیان دەستگیرکردووە و ڕەوانەی سەربازگەکانی کۆمەڵکوژی ئەڵمانیایان کردووە.

فیلیب بیتان لەجەنگی جیھانی یەکەمدا نەیھێشتووە ئەڵمانیەکان لەفەردان بەولاوە بێنە ناو خاکی فەڕەنساوە، ھەموو سەرکەوتنەکانی ھەڵمەتی فەرەنسا و ئیسپانیا لەدژی عەبدولکەریم خەتتابی لە ساڵی ١٩٢٦ بەسەرکردایەتی ئەم بووە، لەساڵی ١٩٣٩ بۆ ١٩٤٠ بەباڵیۆز لە ئیسپانیا دامەزراوە، لە ساڵی ١٩٤٠ ئاگربەستی لەگەڵ ئەڵمانیا واژۆکردووە، دوا بەدوای جەنگی جیھانی دووەم بەتۆمەتی ناپاکیی گەورە ساڵی ١٩٤٥ سزای مردنی بەسەردا سەپێنراوە، بەڵام دواتر سزاکەی گۆڕدراوە بۆ زیندانی ھەتاھەتایی، لە ٢٣ی تەممووزی ١٩٥١ لەتەمەنی ٩٥ ساڵیدا لەزینداندا مردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]