بۆ ناوەڕۆک بازبدە

جامباتیستا مارینۆ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
جۆڤانی باتیستا مارینی
بە ئیتالی: Giambattista Marino
لەدایکبوون١٤ی تشرینی یەکەمی ١٥٦٩
ناپۆلی، ئیتاڵیا
مردن٢٥ی ئازاری ١٦٢٥(١٦٢٥-٠٣-٢٥) (٥٥ ساڵ ژیاوە)
ناپۆلی، ئیتاڵیا
Date of burial or cremation٣ی نیسانی ١٦٢٥
زمانەکانی ئاخاوتنئیتالی
پیشەشاعیر، نووسەر، شانۆنامەنووس
شوێنی کارناپۆلی، ڕۆما، پاریس
دەستپێکی چالاکی١٥٩٠
کۆتایی ساڵانی چالاکی١ی کانوونی دووەمی ١٦٢٥
شاکارەکانئەدۆنێ، La strage degli innocenti
بزووتنەوەی ڕۆشنبیریBaroque
ئەندامیAccademia degli Umoristi، Accademia degli Oziosi
چەشنnarrative poetry، canzone، sonnet، madrigal
Attested inMare Magnum volume 82
دۆخی مافەکانی لەبەرگرتنەوەمافەکانی لەبەرگرتنەوە بەسەرچوون

جۆڤانی باتیستا مارینۆ یان جامباتیستا مارینۆ (بە ئیتالیایی: Giovan Battista Marino) شاعیر و نووسەری ئیتالیایی (١٥٦٩-١٦٢٥) و بەدیھێنەری حیماسەی ئەدۆنێیە کە سەبارەت بە ئادۆنەی ئەفسانەییە.

مارینۆ لە ناپڵزدا لە دایک بوو. مافناسیی خوێند. لەوێ شێعر نووسینی دەست پێکرد و دوای ماوەیەک دەستی لە شێعر نووسین ھەڵگرت. بۆ ماوەیەک بە بێکاری ڕایبوارد. مارکویز مانسۆ بێ ئەوەی کە گوێ بە شێعرە شەھوانییەکانی بدا، لە کۆشکەکەیدا ژوورێکی پێ دا، مارینۆی لاو لەوێدا دەیتوانی سەیری ئاخرەکانی ژیانی تۆرکواتۆ تاسۆ شاعیری بەناوبانگی ئیتالیا بکات. لەبەر ئەوە کە لە ڕفاندنی کچێکدا یارمەتیی ھاوڕێیەکی دابوو، خرایە زیندان. کاتێک لە بەندیخانە ڕزگاری بوو، ڕۆییشت بۆ ڕۆم، لەوێ کاردیناڵ پییەترۆ ئالدۆبراندینیی میھرەبان کردی بە نامەنووسی تایبەتی خۆی. کاردیناڵەکە ئەوی لەگەڵ خۆیدا برد بۆ توورین و لەوێ دای بە دەستی چارڵز ئیمانۆئێل، دووکی ساڤۆیەوە. بۆ ماوەیەک مارینۆ تامی پڵاو و گۆشتی ژیانی دەرباریی کرد. شاعیرێکی ڕقەبەری ھەبوو بە ناوی گاسپارۆ مورتۆلا کە پەلاماری دا و تەقەی لێ کرد. فیشەکەکان مارینۆیان نەپێکا، بەڵام خزمەتکارێکی دووک بریندار بوو. حوکمی مەرگی مورتۆلا درا؛ بەڵام مارینۆ لێی خۆش بوو؛ بەس مورتۆلا گەرمترین ناسپاسییەکانی خۆی بەرامبەر بە ئەو دەربڕی. مارینۆ لەبەر ئەو ھەجوانەی کە لە سەر خەڵکی نووسیبوو، مەحکووم کرا بە زیندان، بۆیە بانگھێشتی ماری دۆ مێدیچیی قەبووڵ کرد کە داوای لێ کردبوو کە بێت بۆ فەڕەنسا و دەربارەکەی ئەو لە پاریسدا بڕازێنێتەوە (١٦١٥). ئەو ئیتالیای کە لە خزمەتی شاژندا بوون بەخێرھاتنی مارینۆیان کرد و ئەویان بە دەنگی خۆیان لە فەڕەنسادا دەزانی؛ لەوێدا ڕێزی زۆری لێ گیرا، ماوەیەک بە خەستی خواردی و گەورەپیاوان و خانمەکان پارەی باشیان پێدا کە چەن ڕوونووسێک لە حیماسەی ئادۆنەیان پێش چاپ کردن پێ بدا. یەکێ لە ئەم دەقانە گەشتە دەستی کاردیناڵ بەنتیڤۆلیۆ و داوای لە مارینۆ کرد کە دێڕە شەھوانییەکانی بسڕێتەوە.

سەرچاوە

[دەستکاری]

Durant, W. and Durant, A. (1989). “The Story of Civilization: Age of Reason Begins,” World Library, Inc. , USA.