ئەستێرەی زەبەلاح

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

ئەستێرەی زەبەلاح (بە ئینگلیزی: Giant star) ئەستێرەیەکە کە نیوەتیرە و درەوشانەوەی لە ئەستێرەیەکی زنجیرەی سەرەکی (یان گرگن) کە ھەمان پلەی گەرمیی ڕووتەختی ھەبێت زیاترە.[١] دەکەونە سەرووی زنجیرەی سەرەکییەوە لەسەر ھێڵکاریی ھێرتسپرۆنگ-ڕاسێل.[٢] ھەردوو زاراوەی زەبەلاح و گرگن بۆ ئەو ئەستێرانەی کە درەوشانەوەیان تەواو جیاوازە سەرەڕای پلەی گەرمی یان جۆری شەبەنگیی ھاوشێوەیان ھەیە لەلایەن ئەینار ھێرتسپرۆنگەوە لە دەوروپشتی ١٩٠٥دا داڕێژراون.[٣]

ئەستێرە زەبەلاحەکان نیوەتیرەیان چەند سەد ھێندەی خۆر گەورەترە و درەوشانەوەیان لە نێوان ١٠ بۆ چەند ھەزار ھێندەی خۆردایە. بە ئەو ئەستێرانەی کە ھێشتا لە زەبەلاحەکان درەوشاوەترن دەوترێت سەرووزەبەلاح و ژوورزەبەلاح.

ھەروەھا ڕەنگە ئەستێرەیەکی گەرم و درەوشاوەی زنجیرەی سەرەکی بە زەبەلاح ئاماژەی پێ بدرێت، بەڵام بە ھەموو ئەستێرەیەکی زنجیرەی سەرەکی دەوترێت گرگن گرنگ نییە چەندێک گەورە و درەوشاوە بێت.[٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Astronomy encyclopedia. Patrick Moore (Fully rev. and expanded ed ed.). New York: Oxford University Press. 2002. ISBN 0-19-521833-7. OCLC 51722919.
  2. ^ The Facts on File dictionary of astronomy. John Daintith, William Gould, Inc Facts on File (5th ed. ed.). New York, NY: Facts on File. 2006. ISBN 0-8160-5998-5. OCLC 64688924.
  3. ^ Russell, Henry Norris (1914). "Relations Between the Spectra and Other Characteristics of the Stars". Popular Astronomy. 22: 275–294. Bibcode:1914PA.....22..275R.
  4. ^ Mitton, Jacqueline (2001). Cambridge dictionary of astronomy. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80045-5. OCLC 44883814.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]