زەوی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
زەوی

زەوی (ھەروەھا: زەوین، زەمین، ھەرد) ناوی ئەم گەڕئەستێرەیەیە کە ئێمەی لە سەرە. زوەی لە خولگەیەکی جەغزئاسا بە دەوری خۆر دەخولێتەوە و سێھەمین گەڕئەستێرەی نزیک بە خۆرە.زەوی پێکھاتووە لە سلیکۆن و ئۆکسجین و چەند مادەیەکی کانزای تر وە زۆربەی ڕووەکەی بە ئاو داپۆشراوە کە شوینی ژیانی حەوت ملیار مرۆڤ و ملۆنەھا زیندەوەری ترە وە ئەم زەوییە مانگێکی ھەیە کە بروا وایە لە زەریای ھێمنەوە جیا بوبێتەوە کە قەبارەکەی یەک لەسەر چلو نۆ ئەوەندەی زەوییە وە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا خولێک بە دەوری خۆیدا دە خولێتەوە وە لەماوەی ٣٦٥ رۆژدا خولێک بە دەوری خۆردا دە سوڕێتەوە ھەڵبەتە سوڕانەوەی ھەمو ھەسارەکانی دەوریشی بە کاتی جیاواز دە سورێنەوە لەبەر دوری و نزیکییان لە خۆرەوە چونکە تا نزیکتر بێت دەبێت زوتر بخولێتەوە جونکە ھێزی کێشکردنی خۆر رای دە کێشێت بۆ خۆی وە بروا وایە تامانی ٤.٥ ملیار سال بەر لە ئێستا دروست بوبێت وە زەوی لە حەوت چین پێکھاتووە وە بەبۆنەی ئەو مەرجانەی لە کاکێشانی ڕێگای شیریدا ھەن کە پێکھاتووە لە ٢٠٠ ملیار ئەستێرە کە ٦٠٠٠ ملیاریان ئەگەری بونی ژیانیان ھەیە لەسەر

خیراییی زەوی دەکاتە نزیکەی ٢٩.٥ کیلۆمەتر بۆھەرچرکەیەک[ژێدەر پێویستە] .