ڕیگۆبەرتا مەنچو

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ڕیگۆبەرتا مەنچو
Rigoberta Menchu 2009 cropped.jpg
لەدایکبوون (١٩٥٩-٠١-0٩) ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩ (تەمەن ٦٢)
Laj Chimel، گواتیمالا
ناوی کاتی لەدایکبوونRigoberta Menchú
پیشەسیاسەتوان، نووسەر، خۆدژیاننامەنووس، بەرگریکەری مافی مرۆڤ
پۆستەکانباڵیۆزی چاکەخوازی یوونێسکۆ
ئەندامیClub of Rome، Nobel Women's Initiative
ئەندامی حیزبی سیاسیWinaq
گرووپی ڕەگەزیQuiché.
خوێندنەوەی ئای پی ئەیriɣoˈβeɾta menˈtʃu
وێبگەhttp://www.frmt.org/es/#

ڕیگۆبەرتا مەنچو توم (بە ئیسپانی: Rigoberta Menchú Tum؛ لە دایکبووی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩)[١] چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و فێمێنێستێکی گواتیمالایییە،[٢] یەکێکە لە ھەڵگرانی خەڵاتی نۆبێل. ئەو بە کار و چالاکییەکانی دەناسرێتەوە کە ژیانی خۆی تەرخانکرد بۆ بڵاوکردنەوە ھۆشیاریی لەبارەی مافەکانی خەڵکی ڕەسەن لە گواتیمالا لەکاتی شەڕی ناوخۆیی گواتیمالا (١٩٦٠ بۆ ١٩٩٦)، ھەروەھا بانگەشەی بۆ مافەکانی خەڵکی ڕەسەن دەکات لە ئاستی نێونەتەوەیی.[٣]

لە پای کارەکانیدا، ڕیگۆبەرتا مەنچو لە ساڵی ١٩٩٢ خەڵاتی نۆبێلی لە ئاشتی وەرگرت بۆ ئەوکارانەی کە بۆ خەڵکی ڕەسەن کردبوونی،[٤] ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٨ خەڵاتی شازادەخاتوون ئەستوریازی ئیسپانی پێدراوە.[٥] لە پاڵ کارەکانی ئەوا بووەتە باڵیۆزی چاکەخوازی ڕێکخراوی یوونیسکۆ.[٦] ئەو بۆ ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیی گواتیمالا لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠١١ خۆی پاڵاوت، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٧ حیزبێکی چەپی سۆسیالیستی بەناوی ویناک دامەزراند، کە بە یەکەم حیزبی خەڵکی ڕەسەنی گواتیمالا دادەنرێت.[٧]

لە ساڵی ٢٠١٠، لەلایەن حکوومەتی مەکسیک خەڵات و مێدالیای ڕێزلێنانی ھەڵۆی ئەزتیک (Order of the Aztec Eagle) پێبەخشرا لەپای کار و خزمەتەکانی.[٨] لە ساڵی ١٩٨٣، کتێبێکی لەسەر ژیانی خۆی لەژێر ناونیشانی من، ڕیگۆبەرتا مەنچو بڵاوکردەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "UPI Almanac for Thursday, Jan. 9, 2020". United Press International. 9 January 2020. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 15 January 2020. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. … Guatemalan activist/Nobel Peace Prize laureate Rigoberta Menchu in 1959 (age 61) 
  2. ^ Dulfano، Isabel (2015). Indigenous Feminist Narratives. ISBN 978-1-349-50686-6. doi:10.1057/9781137531315. 
  3. ^ "Rigoberta Menchú." Encyclopedia of World Biography Online, Gale, 1998. Gale in Context: Biography, https://link.gale.com/apps/doc/K1631004473/BIC?u=unlv_main&sid=BIC&xid=13ab26e5. Accessed 27 Sept. 2019.
  4. ^ "The Nobel Peace Prize 1992", Nobelprize.org. Retrieved 27 November 2017.
  5. ^ "Premio Príncipe de Asturias de Cooperación Internacional 1998", Fundación Princesa de Asturias website]. Retrieved 27 November 2017.
  6. ^ "Nobel Peace Laureate Rigoberta Menchu to give UNESCO Human Rights Lecture". US Fed News Service. 2012. 
  7. ^ "Meet Nobel Peace laureate Rigoberta Menchú Tum, Nobel Women's Initiative". Nobel Women's Initiative (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی 2019-11-21 ھێنراوە. 
  8. ^ "What is the Order of the Aztec Eagle?!". México News Network. 2015-07-06. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٥ی ئایاری ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی 2019-04-30 ھێنراوە.