تۆماس کارلایل

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
تۆماس کارلیل

تۆماس کارلیل(ماوەی ژیان:٤ی کانوونی یەکەمی ١٧٩٥ تاکوو ٥ی شووباتی ١٨٨١) نووسەر و ڕەخنەگرێکی گاڵتەجاڕ و مێژوو نوسێکی ئیسکەتلەندی بووە، لە ٤ دیسەمبەری ساڵی ١٧٩٥ لەخێزانێکی ھەژار لە ئیسکەتلەندا لەدایک بووە، دایک و باوکی ناردویانە بۆ ئەکادیمیای ئەئن و پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە، لەتەمەنی ١٦ ساڵیدا چۆتە زانکۆی ئیدنبرە و تەخەڕوجی کردووە و وەکو مامۆستای بیرکاری کاری کردووە. تۆماس کارلیل لەساڵی ١٨١٩ گەڕاوەتەوە بۆ زانکۆی ئیدنبرە و لەبەشی یاسا و ئەدەبی ئەڵمانی خوێندوێتی، کۆمەڵێک ووتاری لە گۆڤاری فرایزر بڵاوکردۆتەوە و لەلایەن گەورە نووسەرانی ئاڵمانیا تەرجەمە کراوەتەوە کە بۆتە دەستپێکیکی سەرکەوتوو بۆ ژیانی ئەدەبی، لەساڵی ١٨٢٨ کاتێکی زۆری خۆی لە مەزرەعەی کریجنبۆتک لەئەسکتلەندا بەسەربردووە و وۆربەی نوسینەکانی لەو سەردەمەدا بەرھەم ھێناوە، لەساڵی ١٨٣٤ ڕۆشتووە بۆ لەندەن و بۆتە ئەندامی فەرمانگەی ئەدەب. لەساڵی ١٨٢١ کارلیل لەنووسینی ئایینی دوورکەوتۆتەوە و گرنگی داوە بە بواری ژیان و ڕێچکەیکی نوێی گرتۆتەبەر لەنووسینەکانیدا وێڕای نووسینی ووتار لەسەر ئەدەبی ئەڵمانی، لەنووسینی کتێبی قارەمانەکان و خواپەرستیەکانیان ڕۆڵیکی گرنگ و دەورێکی باڵای داوە بە پێغەمبەری مەزنمان صلی اللە علیە وعلی الە وصحبە وسلم، ھەربۆیە دەربارە پێغەمبەری مەزنمان دەڵێت ((بەخوا من محمدم لەبەر بێگەردی و بێفرت و فێڵی و خۆبردنە پێشەوە و سادەیی خۆشدەوەی)) هەروەها دەڵێت ((محمد پرشنگێکە کە ھەموو جیھانی ڕوناکردۆتەوە... ژلک فچل اللە یۆتیە من یشاو)) تۆماس کارلیل لە ٥ ی شووباتی ساڵی ١٨٨١ لەتەمەنی ٨٥ ساڵیدا لە لەندەن کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]