ئێدمۆند ھیلاری

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە ئێدمۆند هیلاریەوە)
Jump to navigation Jump to search
ئێدمۆند ھیلاری
Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg
Sir Edmund Hillary l'any 2006
Edmund Percival Hillary لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
لەدایکبوون٢٠ی تەممووزی ١٩١٩ لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
ئۆکلاند (ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیلەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
مەرگ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە (٨٨ ساڵ)
Auckland City لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
گۆڕHauraki Gulf / Tīkapa Moana لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
زانکۆ
  • Auckland Grammar School
  • University of Auckland لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
پیشەExplorer، چاکەکار، beekeeper، دیپلۆمات، خۆدژیاننامەنووس، mountaineer لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
ھاوسەرJune Hillary، Louise Mary Rose لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
مناڵPeter Hillary لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
باوان
  • Percival Augustus Hillary لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
  • Gertrude Clark لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
خەڵاتەکان
  • Knight Commander of the Order of the British Empire (١٩٥٣–)
  • Order of the Garter (١٩٩٥–)
  • Polar Medal
  • Order of Gorkha Dakshina Bahu (١٩٥٣)
  • Patron’s Medal (Raymond Priestley، 118، George Binney، ١٩٥٨)
  • Padma Vibhushan (وەرزش)
  • Grande Médaille d'Or des Explorations (١٩٥٥)
  • Queen Elizabeth II Coronation Medal
  • 1939–45 Star
  • Padma Bhushan
  • New Zealand Sports Hall of Fame
  • Order of New Zealand (١٩٨٧)
  • Commander of the Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland
  • honorary doctor of the University of Waikato (٢٠٠٦) لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە
واژوو
Edmund Hillary Signature.svg
پلەambassador of New Zealand to Nepal لەسەر ویکیدراوە دەستکاریی ئەمە بکە

ئێدمۆند پێرسیڤال ھیلاری (بە ئینگلیزی: Sir Edmund Percival Hillary؛ لەدایکبووی ٢٠ی تەممووزی ١٩١٩ – مردووی ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨) شاخەوان و دۆزەرەوە و خێرخوازێکی نیووزیلاندی بوو. لە ٢٩ی ئایاری ١٩٥٣ ھیلاری و شاخەوانی شێرپایی تینزینگ نۆرگای بوون بە یەکەم شاخەوان کە گەیشتنە لووتکەی چیای ئیڤرست ئەوان بەشێک بوون لە نۆیەمین گەشتی بەریتانی بۆ ئیڤرست، بە سەرۆکایەتی جۆن ھانت لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٨ وەک کۆمیسیاری باڵای نیووزیلاند بۆ ھیندستان و بەنگلادیش و ھاوکات وەک باڵیۆزی نیپال خزمەتی کردووە.[١]

ھیلاری لە کاتی خوێندنی ناوەندیدا حەزی لە شاخەوانی بوو. ئەو یەکەم سەرکەوتنە سەرەکییەکەی لە ساڵی ١٩٣٩دا کرد و گەیشتە لووتکەی چیای ئۆلیڤییەر. ئەو لە ھێزی ئاسمانی ڕۆیاڵ نیووزیلاند وەک ناڤیگەر لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا خزمەتی کردووە و لە ڕووداوێکدا بریندار بووە.[٢] پێش گەشتی ئیڤرست، ھیلاری لە ساڵی ١٩٥١دا بەشێک بوو لە گەشتی ناسینەوەی بەریتانیا بۆ چیا و ھەروەھا ھەوڵێکی سەرکەوتوو بۆ سەرکەوتن لە چۆ ئۆیو لە ساڵی ١٩٥٢ وەک بەشێک لە گەشتی کۆمۆنۆلس ترانس ئەنترکتیک لە ساڵی ١٩٥٨ گەیشتە سەر زەوی جەمسەری باشوور. پاشان گەیشتە جەمسەری باکوور، ئەوی کرد بە یەکەم کەس بۆ گەیشتن بە ھەردوو جەمسەر و لووتکەی ئیڤرست. ڕۆژنامەی تایمز بە یەکێک لە ١٠٠ کەسی کاریگەر لە سەدەی بیستەم ناوی برد.[٣]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Sir Edmund Hillary". Academy of Achievement. Retrieved 2021-10-17.
  2. ^ "Sir Edmund Hillary". my.christchurchcitylibraries.com. Retrieved 2021-10-17.
  3. ^ "On top of the world: Ed Hillary". nzhistory.govt.nz. Retrieved 2021-10-17.