کۆمپیوتەر

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

کۆمپیوتەر ئامێرێکە [١]بۆ زۆر مەبەست بەکاردێت، دەکرێت پرۆگرام[٢]بکرێت تا ڕیزە کردارێکی ژمێرەیی یان ژیربێژی(بیرکاری) ئەنجام بدات. [٣]

بەکارھێنەر دەتوانێت لە رێگای مشک (ماوس) و کیبۆرد‌ەوە داواکاریەکانی خۆی ئاراستەی کۆمپیوتەر بکات وە کارەکان لەرێی شاشەی کۆمپیوتەرەکە پێشان دەدرێ.

وێنەی کۆمپیوتەرێکی نوێ لەبەرهەمەکانی ئەیسەر.

کۆمپیوتەری ئەمرۆ بەستراوەتەوە بە چەند شتێکەوە ،لەوانە: سیدی،فلۆپی، ئینتەرنێت ،فلاش دیسک،چاپکەری پەڕە (پرێنتەر)....ھتد

وە کۆمپیوتەر بە گشتی دەکرێتە دو بەش:

رەقەکاڵا و نەرمەکاڵا

رەقەکاڵا[دەستکاری]

بریتین لەو پارچانەی کە کۆمپیوتەر پێک دێنن وەک (مۆنیتەر(شاشه‌)،کیبۆرد،ماوس(مشک)،کەیس) [٤]

ماوس(مشک)[دەستکاری]

ماوس' ئامرازی نیشانکردنه‌. به‌ شێوه‌یه‌کی فیزیایی،ماوس پێکدهێت له‌ ئامرازێکه‌ که‌وا ده‌گیرێت له‌ ژێر یه‌کێک له‌ ده‌سته‌کانی به‌کارهێنه‌ر.[٥]


بۆردی سه‌ره‌کی (Mainboard)[دەستکاری]

گرنگترین به‌شی هه‌ر کۆمپیوته‌رێک ئه‌م بۆڕده‌یه که زۆربه‌ی به‌شه‌کانی دیکه‌ی کۆمپیوته‌ر له سه‌ر ئه‌م بۆرده داده‌مه‌زرێن له‌وانه ده‌تۆانین ئاماژه به ڕه‌م، کارتی گرافیکی، کارتی ڕایه‌ڵه، CPU، کارتی ده‌نگ، کارتی تی‌ڤی، کارتی سه‌ته‌لایت، مۆدێمی ناوه‌کی .... هه‌روه‌ها هه‌ندیکیش له‌ به‌شه‌کانی کۆمپیوته‌ر به کێبل به‌و بۆرده‌ په‌یوه‌ند ده‌درێن له‌وانه هارد دیسک، فلاپی درایڤ، سی دی درایڤ، دی وی دی درایڤ، سه‌رچاوه‌ی وزه، پانکه و ...

نەرمەکاڵا[دەستکاری]

بریتین لەو بەرنامانەی کە یارمەتی بەکارھێنەر دەدەن کە کار بە کۆمپیوتەر بکەن و کارەکانیان ئاساتر بێت[٦]

مایكرۆپرۆسێسۆر[دەستکاری]

تائێسته له‌نێوان شاره‌زایاندا له مشت و مڕدایه. خاڵی سه‌ره‌كی ده‌ركه‌وتنی PC مایكرۆپرۆسێسۆره، كه بۆ یه‌كه‌مجار له ساڵی 1968 له لایه‌ن ئه‌ندازیارێكه‌وه كه له Texas Instroments كاریده‌كرد دۆزرایه‌وه، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی نه‌یتوانی قه‌ناعه‌ت به لێپرسراوه‌كانی بهێنێت له سوده‌كانی هه‌روامایه‌وه و دوای 3 ساڵ بۆ جارێكی تر دۆزرایه‌وه. مایكرۆپرۆسیسۆر بۆ یه‌كه‌م جار له لایه‌ن Intel –ه‌وه كه‌وته بواری بازرگانییه‌وه و شانازی ده‌كه‌ن به‌وه‌ی كه دۆزه‌ره‌وه‌ین.[٧]

پەراوێز[دەستکاری]

  1. http://www.webopedia.com/TERM/C/computer.html
  2. سەرچاوەی زاراوە [فەرهەنگی زکورد]
  3. پێناسەی کۆمپیوتەر لە [ویکی ئینگلیزی]
  4. http://www.coolnerds.com/newbies/hardware/hardware.htm
  5. http://www.cefls.org/esenior_1_4_mouse.htm
  6. http://searchsoa.techtarget.com/definition/software
  7. http://www.wisegeek.org/what-is-a-microprocessor.htm