زمانی بەلۆچی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

زمانی بەلووچی زمانێکە لە گرووپی باکووری رۆژاوای زمانە ئێرانیەکانە کە پێکھاتووە لە‌ زمانی کوردی و سیو‌ندی و گەلەکی و تالشی. زمانی بەلووچی لە شێوەزاری کوردی زازایی و ھەورامی نزیکە. ئەم زمانە نزیکەی ٥ ملیۆن کەس ئاخاوتنی پێ دەکەن زۆرینەیان لە ئوستانی بەلووچستان سیستانی‌ باشووری رۆژھەڵاتی ئێران وباشووری ئەفغانستان و سولتانشینی عوممان. بەلووچی زمانی رەسمیە لە ھەرێمی بلوچستانی پاکستان.

بەلووچی و زمانی کوردی[دەستکاری]

angúr(ئەنگور / ترێ)، bagg (کاروان)، sardar (سەر رووت)، namb (تەم)

dár(دار)، árt (ئارد)، bahá (بەھا)، pád (پا /پێ)، áhag (ھات)، áhán (ئەوان)

barp (بەرف/ بەفر)، bám (بەیان)، bágpán (باخەان)، baktáwar (بەختەوەر)

(چ) cattr (چەتر)، bacc (کور)، kárc (کارد کێرد)، Karácí، Kulánc، Cákar، Bálác

dard(دەرد)، drad (وەشت)، dárú (دەرمان)، wád (خوێ)

eš (ئەوە)، cer (خوار) ، eraht (دروێن)، pešraw (پێشرەو)، kamer (گاسن) gapp (قسە و گەپ)، ganok (شێت)، bág (باخ)، bagg (رانە حوشتر)، pádag (پێ)، Bagdád (بەغدا)

hár (لافاو)، máh (مانگ)، koh (شاخ)، mahár (باران)، hon (خوین) istál (ئەستێر)، idá (ئێرە)، pit/piss (باب)، bigir (بگرە)، kirr (نزیک) ímmán (ئیمان)، šír (شیر)، pakír (دەرۆزەکەر)، samín (زیوین)، gálí (مافور) jang (جەنگ)، janag (بەزاندن)، jing (کۆتر)، ganj (گەنجینە)، sajjí (ساجی/ ناوسێل) Kirmán (کرمان)، kárc (چەقۆ)، náko (مام)، gwask (گۆلک)، kasán (بچووک) láp (گەدە)، gal (گالتھ)، gall (گۆڤەند و گالتھ)، gull (گوپ/ روومەت)، gul (گوڵ) (من) mát/más (دایک)، bám (بەیان)، camm (چاو)، mastir (مەزنتر). nán/nagan/nagan (نان)، nok (نوێ، مانگی نوێ)، dann (دەرەوە)، kwahn (کۆن)، náko (uncle) oštag (وەستان)، ožnág (مەلە)، roc (رۆژ)، dor (ژان)، socag (سوتان) Pád (پێ)، šap (شەو)، šapád (پێ خواس/ پەتی)، gapp (قسە)، aptád (ھەفتا)

Rustum (رۆستەم)، rek (لم)، barag (بردن)، girag (سەندن)، garrag (زۆڕاندن)، gurrag (ھاژە)، šarr (باش)، sarag (سەر/ سەرک)،řák (نامەبردن)، řukkál (قات و برسیەتی)، guřř (دوامین)، guřřag (ھاررین). sarag (سەرک)، kass (کەس)، kasán (کەم)، bass (بەس)، ás (ئاگر) šap (شەو)، šád (شادی)، meš (مێگەل)، šuwánag (شوان)، wašš (خۆش). tagird (حەسیر)، tahná (تەنیا) tás (گۆزە)، kilítt (کلیل)، masítt (مزگەوت)، battí (فانۆس) ťung (کون)، ťíllo (زەنگ)، baťť (پلاو)، baťťág (باینجان). uštir (حوشتر)، šumá (تو، شما(زازوکی))، ustád (ماموستا)، gužn (برسی)، buz (بزن) úrt (تەنک)، zúrag (بردن)، bizú (بردن)، dúr (دوور) warag (خواردن)، wardin (دابینکردن)، dawár (دەوار/ رەشمال)، wád (خوێ)، kawwás (فێربوون) Xudá (خودا) yád (یاد)، yár (یار/ یاوەر)، yázdah (یازدە)، biryání (بریانی)، yakk (یەک) zarr (پارە)، zí (دوێنێ)، muzz (دەسحەق/ مووچە)، moz (مۆز)، nazzíkk (نزیک)، bazgar (کرێکار) (ژ) žand (ماندوو)، žáng (زەنگ)، pažm (پەشم/خوری)، gažžag (بەلبوون/ پەنمان)، gužnag (برسیەتی). ayrán (لە پڕ)، ayrát (دابەشکردن)، say (سێ)، may (ئێمە)، kay (کێ)، šumay (ئێوە، شما) kawr (روبار)، hawr (باران/ ھەور)، kissaw (چیرۆک)، dawl (جۆر)، dawr (بازدان)، awlád (نەوە و ئەولاد)، kawl (قەول وبەلێن)، gawk ( حەوک/ مل).