بۆ ناوەڕۆک بازبدە

یەکەمین کۆماری عێراق

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
یەکەمین کۆماری عێراق
دامەزران١٤ی تەممووزی ١٩٥٨
ناو بە زمانی فەرمیجمهورية العراق
ناسناوی خەڵکعراقي، Iraqi
زمانی فەرمیزمانی عەرەبی
سروودی نیشتمانیمەوتنی
کیشوەرئاسیا
وڵاتArab Federation
پایتەختبەغدا
پۆتانی شوێن٣٣°٠′٠″N ٤٤°٠′٠″E
شێوەی بنەڕەتیی حکوومەتدەوڵەتی یەکگرتوو، ڕژێمی تاک حیزبی، سۆسیالیزم، دیکتاتۆریەتی سەربازی
دراودیناری عێراقی
زمانەکانزمانی عەرەبی، زمانی کوردی
کۆتاییھاتن١٧ی تەممووزی ١٩٦٨
ئایینی فەرمیئیسلام
Map
پەڕگە:وصفي طاهر -1.jpg
ڕێبەر عەبدولکەریم قاسم لە نووسینگەکەی لەگەڵ ھاوەڵەکەی وەسفی تاھیر

یەکەمین کۆماری عێراق یان بە فەرمی کۆماری عێراق (بە عەرەبی: الجمهورية العراقية الأولى) لە ئەنجامی بزووتنەوەکەی تەممووزی ساڵی ١٩٥٨ دامەزرا کە شانشینی عێراقی ڕووخاند، کە شا فەیسەڵی دووەم پاشای عێراق بوو، مێژوونووسان جیاوازییان ھەبووە لە ھەڵسەنگاندنی دەسەڵاتی پاشایەتیدا، ھەروەھا جیاوازییان ھەبووە لە ناونانی بزووتنەوەکە لە نێوان کودەتا و شۆڕشێک.[١][٢] دامەزراندنی کۆماری عێراق و کۆتایی ھاتنی سەردەمی پاشایەتی لە ڕێگەی یەکەم بەیاننامەی بزووتنەوەکە ڕاگەیەندرا، کە لەلایەن عەبدولسەلام عارفەوە لە ماڵێکی ڕادیۆوە پەخشکرا، دوای سەرکەوتنی لە ڕووخاندنی ڕژێم بە کۆنترۆڵکردنی فەرماندەیی گشتیی سوپا، ماڵی ڕادیۆ، و کۆمەڵگەی ئاڵوگۆڕی تەلەفۆنی ناوەندی، لە ڕێگەی کەرتەکانی لیوای بیستەمەوە لەژێر فەرماندەیی ئەودا بە پشتیوانی ھاوڕێکانی لە ڕێکخراوی ئەفسەرانی نیشتمانی یان ئەفسەرە ئازادەکان، لە بەیانی دووشەممە، ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨.[٣]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. الثورة العربية الكبرى - قدري قلعجي - الطبعة الأولى - بيروت 1993.
  2. مذكراتي: نصف قرن من تاريخ العراق والقضية العربية - توفيق السويدي - دار الكاتب العربي - بيروت 1969
  3. أسرار ثورة 14 تموز 1958 في العراق - تأليف: صبحي عبد الحميد - الدار العربية للموسوعات 1994.