چەقەگۆشە

گۆشەی AOB چەقەگۆشەیە.

چەقەگۆشە، (بە ئینگلیزی: Central angle) گۆشەیەکە سەرەکەی دەکەوێتە سەر چەقی بازنەیەک و ھەر دوو لایەکەی، دوو نیوەتیرەی بازنەکەن. پێوانەی چەقەگۆشە یەکسانە بە پێوانەی کەوانەکەی بەرانبەری.

فۆرموولەکان

ئەگەر خاڵەکانی یەکتربڕینی A و Bی لاقی گۆشەکە لەگەڵ بازنەکە تیرەیەک پێک بھێنن، ئەوا θ = ١٨٠° گۆشەی ڕاستەھێڵە. (بە ڕادیان، θ = π.)

با L کەوانەی بچووکی بازنەکە بێت لە نێوان خاڵەکانی A و B، و با R نیوەتیرەی بازنەکە بێت.

گۆشەی چەقی کۆنڤێکس، کە بەرامبەرە بە کەوانەی بچووکی L.

ئەگەر گۆشەی چەقی θ بەرامبەر بە «L» بێت، ئەوا $$0^{\circ }<\theta <180^{\circ }\,,\quad \theta =\left({\frac {180L}{\pi R}}\right)^{\circ }={\frac {L}{R}}.$$

گۆشەی چەقی ڕێفلێکس، بەرامبەر بە «L» نییە.

ئەگەر گۆشەی چەقی θ بەرامبەر بە کەوانەی بچووکی L نەبێت، ئەوا θ گۆشەیەکی ڕێفلێکسە و $$180^{\circ }<\theta <360^{\circ }\,,\quad \theta =\left(360-{\frac {180L}{\pi R}}\right)^{\circ }=2\pi -{\frac {L}{R}}.$$

ئەگەر لێکەوتێک لە A و لێکەوتێک لە B لە خاڵی دەرەکیی Pدا یەکتری ببڕن، ئەوا بە دیاریکردنی چەقەکە وەک O، گۆشەکانی ∠BOA (کۆنڤێکس) و ∠BPA تەواوکەری یەکترن (کۆیان دەبێتە ١٨٠°).

ئەمانەش ببینە

• چێوەگۆشە