شێخ موحەممەد عوسمان سیراجەدینی دووەم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

شێخ موحەممەد عوسمان سیڕاجەدینی دووەم (١٨٩٦-١٩٩٧) شێخی گەورەی تەریقەتی نەقشبەندی لە ناوچەی ھەورامان بوو. شێخ عوسمان زانیاری زۆری لە گیادەرمانی هەبوو و مەترسیدارترین نەخۆشینەكانی بە سادەترین شێوە دەرمان دەكرد و لە ھەموو شوێنێکی کوردستانەوە بۆ نواندنی دەرمان ھاتوونەتە لای.

ژیان[دەستکاری]

شێخ محمد عوسمان کوڕی شێخ محمد عەلائەدینی کوڕی شێخ عمر زیائەدین کوڕی شێخ عوسمان سیراجەدینی یەکەمە. شێخ عوسمان لە ساڵی ١٨٩٦ لە گوندی سەفیاوا کە کەوتووەتە لای شاری جوانڕۆ لەدایکبووە. دایکی نورجیان خانم، کچی حاجی شێخ محمد سادق وەزیری سەوڵاوا ناسراو بە نایب الحکومە بووە. لە منداڵیدا، باوکی، ئەڕوات بۆ گوندی سەفیاوا کە لەو زەمانەدا موڵکی خانەقای بیارە بووە و چەند ساڵێک لەوێ ماوەتەوە. شێخ ھەر لە منداڵیەوە لەگەڵ براکەی شێخ مەولانا خالید دەست دەکەن بە خوێندنی فیقھ و لە مەجلیسەکانی سۆفییەکان بەشداریان کردووە. ئەدەبیاتی عەرەبی و فارسی لە مدرەسەی دینیی بیارە و دووڕۆ فێربووە. تەفسیری قورئان لە سەید حوسێن تاربوغی ساوجیلاغی فێربووە.

شێخ دوای تەواوکردنی خوێندن و سلووک کێشان بە دەستووری باوکی دەکرێت بە سەرپەرشتی ھەردوو خانەقای بیارە و دووڕۆ. لە بەر نەخۆشی و بەساڵاچوونی باوکی بەڕێوەبردنی خانەقاکان دەکەوێتە ئەستۆی ئەو. باوکی لە ساڵی ١٩٥٤ کۆچی دوایی کردووە.

لە ساڵی ١٩٥٨ لەبەر ئالۆزیی باردۆخی سیاسیی ئەو کاتەی عێراق ناچار بیارە بەجێ ئەھێڵێت و بەرەو دووڕۆ دەچێ. لەوێ ماوەیەکی زۆر ئەمێنێتەوە و موڵک و ماڵ و زەوی و زارێکی زۆری دەبێت و باخی محمووئاوا و خانەقا و مەدرەسەی دووڕۆ و محمووئاوا دروست دەکات.

شێخ عوسمان لە ساڵی ١٩٧٩ لە دوای شۆڕشی ئیسلامیی لە ئێران و ئاڵۆزیی بارودۆخ ناوچەکە دەگەرێتەوە بۆ بیارە و دوای ساڵێک لە ھەڵگیراسانی شەڕی عێراق و ئێران شێخ دەچێت بۆ بەغدا و لەوێ دەمێنێتەوە تا ساڵی ١٩٩٠ پاشان دەچێ بۆ ئوردن و لەوێ نزیکەی دوو ساڵ دەمێنێتەوە و پاشان دەڕوات بۆ تورکیا بۆ شاری ئەستەمبۆڵ. لە ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧ دوای نەخۆشیەکی سەخت لە نەخۆشخانەیەکی ئەستەنبۆڵ کۆچی دوایی کرد و ھەر لە باخچەی ماڵەکەیدا بەخاک سپێردا.

بەرھەمەکان[دەستکاری]

  1. چەپکە گوڵێ لە گوڵزاری عوسمانی (دیوانی شێعر بە کوردی-سۆرانی وھەورامی- و فارسی)
  2. سیڕاجوالقولوب (بە عەربی نووسراوە و وەرگێڕراوەتە سەر زبانی تورکی و فارسی)
  3. تەفسیری سورەی موبارەکەی تین بە عەرەبی
  4. وەسیەت نامە بۆ مورید ومەنسوبان

سەرچاوەکان[دەستکاری]

بەستەری دەرەکی[دەستکاری]