دەنگی ئەمەریکا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
VOA logo.svg
بارەگای سەرکردایەتی دەنگی ئەمەریکا لە واشینگتن دی سی.

دەنگی ئەمەریکا بە (ئینگلیزی:Voice of America یان VOA) سەرچاوەی هەواڵی ڕەنگاڵەی حکومەتی ئەمریکا و دامەزراوەی بڵاوکردنەوەی فەرمی ئەو وڵاتەیە بۆ بینەران و بیسەران لە دەرەوەی ئەمریکا.[١] دەنگی ئەمەریکا بەرنامەکانی بۆ بڵاوکردنەوە لە ڕادیۆ، تەلەفزیۆن و ئینتەرنێت لە دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە زمانی ئینگلیزی و بڕێک زمانی بیانی تر ئامادە دەکات. پەیمانی بنیاتنانی دەنگی ئەمەریکا بە پێی یاسایەک ساڵی ١٩٧٦ لە لایەن سەرۆکی ئەمریکا جێراڵد فۆرد واژۆ کرا.[٢]

زمانەکانی دەنگی ئەمەریکا[دەستکاری]

وێبگەی دەنگی ئەمەریکا لە ساڵی٢٠١٤ەوە، پێنج جۆر بڵاوکردنەوەی بە زمانی ئینگلیزی هەیە (worldwide, Special English, Cambodia, Zimbabwe and Tibet). هەروەها، وێبگەی دەنگی ئەمەریکا بە ٤٢ زمانی بیانی هەیە و بڵاو دەبێتەوە(بەرنامەی ڕادیۆیی و تەلەفیزیۆنی).[٣] شایانی باسە زمانی کوردی یەکێک لەو ٤٢ زمانە بیانییەیە کە دەنگی ئەمەریکا لە بەشی کوردیی بەرنامەکانی بۆ خەڵکی کوردزمان بڵاو دەکاتەوە.

بەشی کوردیی دەنگی ئەمەریکا[دەستکاری]

له پاش شه‌ڕی كه‌نداوی یه‌كه‌م و له ٢٥ ی مانگی چواری ساڵی ١٩٩٢ ‌به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا دامه‌زرا. له‌ سه‌ره‌تادا، به‌شی كوردی ته‌نها ٥ كارمه‌ندی هه‌بوو و ماوه‌ی په‌خشی به‌رنامه‌کانی له‌سه‌ر ڕادیۆ ته‌نها ١٥ خوله‌ک بوو، به‌ڵام له‌ پاش دوو مانگ ژماره‌ی کارمه‌ندان بوو به‌ ٩ و ماوه‌ی به‌رنامه‌کانیش بۆ ٣٠ خوله‌ک زیاد کران. له‌ مانگی یازده‌ی هه‌مان سـاڵ کارمه‌ندان بوون به‌ ١١ و ماوه‌ی به‌رنامه‌کان بۆ یه‌ک کاژمێر زیاد کران.

له‌ مانگی یه‌کی سـاڵی ٢٠٠٣ ، واته‌ به‌ر له‌ شه‌ڕی که‌نداوی دووه‌م و ڕزگارکردنی عێراق به‌ چه‌ند مانگێـک ماوه‌ی به‌رنامه‌کان بۆ ٤ کاژمێر زیادکران و ژماره‌ی کارمه‌ندان بوو به‌ ٢٢ و له‌ مانگی چواری هه‌ر هه‌مان سـاڵدا بوو ٢٧ کارمه‌ند. پاش شەڕی داعش و زۆربوونی هەواڵەکانی ناوچەکە، لە ساڵی ٢٠١٥ وە ژمارەی کارمەندان گەیشتە ٣١ و لەگەڵیدا پەیامنێرانی بەشی کوردیش زیادیان کرد کە ژمارەیان گەیشتۆتە ١٢ و بوونەتە سەرچاوەی هەواڵ نەک تەنیا بۆ بەشی کوردی بەڵکو بۆ تەواوی دەنگی ئەمەریکا کە بە زمانی تر بەرنامەکانی پەخش دەکات.

له‌گه‌ڵ پـێشـکه‌وتنی تەکنۆلۆژیا و کۆمپیوتەر و بڵاوبوونه‌وه‌ی ئینتەرنێت به‌ جیهاندا، به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له‌ سـاڵی ٢٠٠٣ وه‌ ماڵپه‌ڕی خۆی کرده‌وه‌ به‌ هه‌ردوو زاراوه‌ و ڕۆژ له‌ دوای ڕۆژ ڕێگه‌ی نوێی ده‌گرێته‌به‌ر بۆ بڵاوکردنه‌ه‌ی بابه‌ته‌کانی و په‌یوه‌ندی کردن له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ره‌که‌یدا، لەوانە فەیسبووک و یوتیوب و تویتەر.

له‌ بواری تەلەڤیزیۆندا‌ له‌ ٢٣ ی مانگی چواری سـاڵی ٢٠١٢ ده‌سـتکرا به‌ په‌خشکردنی به‌رنامه‌کانی ڕادیۆ له‌ ڕێـگه‌ی تەلەڤیزیۆنه‌وه‌ تاکوو زیاتر خه‌ڵـکی بە بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا ئاشـنا ببن. پاشان بەرەو بەرنامەی تەلەفیزیۆنی هەنگاو نرا.

لە ئێسـتادا هەفتانە دوو بەرنامەی ٣٠ خولەکی تەلەڤیزیۆنی هەیە کە ڕۆژانی سێشەممە و هەینی لە کەناڵی NRT پەخش دەکرێن.

هەروەها بەرنامەیەکی ٣٠ خولەکی تەلەڤیزیۆنی هەیە کە ڕۆژانی چوارشەممە لە کەناڵی Ozgur Gun پەخش دەکرێت.[٤]

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]

پەراوێزەکان[دەستکاری]

  1. ^ "About VOA". 
  2. ^ "VOA Charter". Voice of America. ئەرشیڤ کراوە، نووسراوەی سەرەکی لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦. 
  3. ^ "FAQs, How do you make decisions to cut or add languages or programs?". bbg.gov. ئەرشیڤ کراوە، نووسراوەی سەرەکی لە ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤. وەرگیراوە لە 3 December 2014. 
  4. ^ دەربارەی ئێمە بەشی کوردی