جەڵدەی دڵ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
جەڵدەی دڵ
Heart attack diagram.png
لقینەخۆشیی خوێنبەری کۆرۆنەری، ischemia، infarction
دەبێتە ھۆکاریسستبوونی دڵ
Afflictscoronary artery
Health specialtycardiology
Symptomsئازارى سینگ، nausea، angina pectoris، edema، necrosis
Genetic associationPLCL2، MIA3، PHACTR1، WDR12
ICPC 2 IDK75
NCI Thesaurus IDC27996
Patientplus IDacute-myocardial-infarction
Risk factorsmoking
شوێنی جەڵدە بە ئاوی تاریک پیشان دراوە

مردنی ماسوولکەی دڵ یان جەڵدەی دڵ یان سکتەی قەلبی ناسراوە حاڵەتێکە کە تێیدا خوێن بۆ ماوەیێک ناگاتە بەشێک لە ماسوولکەکانی دڵ و بەم ھۆیەوە خانەکانی دڵ تووشی زیان دەبن یان دەمرن.[١]

نیشانەکان[دەستکاری]

نیشانە باوەکان بریتین لە ئازاری سنگ یان نا ئارامی و ئازار دەگوازرێتەوە بۆ شانەکان، قۆڵ و پشت و مل.[٢] زۆربەی کات ھەست بە ئازار دەکرێت لە ناوەڕاستی سنگ یاخود لای چەپی سنگ کە چەند خولەکێک دەخایەنێت. ھەندێک کات ئازارەکە بریتیە لە دڵە کزێ. وە نیشانەکانی تر بریتین لە کورتھێنان لە  ھەناسە، دڵ تێکەڵھاتن، بوورانەوە، ئارەقەی سارد و بێ تاقەتی. ھەروەھا لە سەدا سی لە خەڵکی نیشانەی جیا و جیاوازیان ھەیە.

خۆپارێزی[دەستکاری]

پێویستە پەیوەندییەکی بەھێز ھەبێت لە نێوان شێوازی ژیان و چالاکییە وەرزشیەکان بۆ رێگرتن لە سەکتەی دڵ،[٣] چەند ڕێگایەکیش هەن بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون؛[٤][٥]

  1. چاودێریکردنی پەستانی خوێن.
  2. راگرتنی ئاستی کۆلیسترۆڵ.
  3. خۆ ھێشتنەوە لە کێشێکی گونجاودا.
  4. دوورکەوتنەوە لە جگەرەکێشان.
  5. کەم خواردنی ماددە ئەلکحولییەکان.
  6. کۆنتۆڵکردنی قەلەقی.
  7. خواردنی تەندروست.
  8. وەرزش کردن.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٠ ھێنراوە. 
  2. ^ Kasper، Dennis L.؛ Fauci، Anthony S.؛ Hauser، Stephen L.؛ Longo، Dan L.؛ Jameson، J. Larry؛ Loscalzo، Joseph (2015). Harrison's principles of internal medicine. McGraw Hill Education. پەڕەکان 1593–1610. ISBN 978-0-07-180215-4. OCLC 923181481. 
  3. ^ National Institute for Health and Clinical Excellence. Clinical guideline 172: Secondary prevention in primary and secondary care for patients following a myocardial infarction. London, 2013.
  4. ^ Mehta PK، Wei J، Wenger NK (February 2015). "Ischemic heart disease in women: a focus on risk factors". Trends in Cardiovascular Medicine. 25 (2): 140–51. PMC 4336825Freely accessible. PMID 25453985. doi:10.1016/j.tcm.2014.10.005. 
  5. ^ Mendis، Shanthi؛ Puska، Pekka؛ Norrving، Bo (2011). Global atlas on cardiovascular disease prevention and control (PDF) (وەشانی 1st). Geneva: World Health Organization in collaboration with the World Heart Federation and the World Stroke Organization. پەڕەکان 3–18. ISBN 978-92-4-156437-3. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2014-08-17.