جەڵدەی دڵ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
جەڵدەی دڵ
Heart attack diagram.png
لقینەخۆشیی خوێنبەری کۆرۆنەری، ischemia، infarction، نەخۆشی
دەبێتە ھۆکاریسستبوونی دڵ
ئازاردانcoronary artery
Health specialtyدڵناسی
نیشانەکانئازارى سینگ، nausea، angina pectoris، edema، necrosis
Genetic associationPLCL2، MIA3، PHACTR1، WDR12
Risk factorsmoking
ICPC 2 IDK75
ناسنامەی زاراوەی NCIC27996
شوێنی جەڵدە بە ئاوی تاریک پیشان دراوە

مردنی ماسوولکەی دڵ یان جەڵتەی دڵ یان جەڵدەی دڵ یان گیرانی دڵ، بارودۆخێکە کە تێدا خوێن بۆ ماوەیەک ناگاتە بەشێک لە ماسوولکەکانی دڵ و بەم ھۆیەوە خانەکانی دڵ تووشی زیان دەبن یان دەمرن.[١]

نیشانەکان[دەستکاری]

نیشانە باوەکان بریتین لە ئازاری سنگ یان نا ئارامی و ئازار دەگوازرێتەوە بۆ شانەکان، قۆڵ و پشت و مل.[٢] زۆربەی کات ھەست بە ئازار دەکرێت لە ناوەڕاستی سنگ یاخود لای چەپی سنگ کە چەند خولەکێک دەخایەنێت. ھەندێک کات ئازارەکە بریتیە لە دڵە کزێ. وە نیشانەکانی تر بریتین لە کورتھێنان لە  ھەناسە، دڵ تێکەڵھاتن، بوورانەوە، ئارەقەی سارد و بێ تاقەتی. ھەروەھا لە سەدا سی لە خەڵکی نیشانەی جیا و جیاوازیان ھەیە.

خۆپارێزی[دەستکاری]

پێویستە پەیوەندییەکی بەھێز ھەبێت لە نێوان شێوازی ژیان و چالاکییە وەرزشیەکان بۆ رێگرتن لە سەکتەی دڵ،[٣] چەند ڕێگایەکیش هەن بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون؛[٤][٥]

  1. چاودێریکردنی پەستانی خوێن.
  2. راگرتنی ئاستی کۆلیسترۆڵ.
  3. خۆ ھێشتنەوە لە کێشێکی گونجاودا.
  4. دوورکەوتنەوە لە جگەرەکێشان.
  5. کەم خواردنی ماددە ئەلکحولییەکان.
  6. کۆنتۆڵکردنی قەلەقی.
  7. خواردنی تەندروست.
  8. وەرزش کردن.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 21ی Mayی 2010. Retrieved 8ی Juneی 2010. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archivedate= (help) ٢١ی ئایاری ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  2. ^ Kasper, Dennis L.; Fauci, Anthony S.; Hauser, Stephen L.; Longo, Dan L.; Jameson, J. Larry; Loscalzo, Joseph (2015). Harrison's principles of internal medicine. McGraw Hill Education. pp. 1593–1610. ISBN 978-0-07-180215-4. OCLC 923181481.
  3. ^ National Institute for Health and Clinical Excellence. Clinical guideline 172: Secondary prevention in primary and secondary care for patients following a myocardial infarction. London, 2013.
  4. ^ Mehta PK, Wei J, Wenger NK (February 2015). "Ischemic heart disease in women: a focus on risk factors". Trends in Cardiovascular Medicine. 25 (2): 140–51. doi:10.1016/j.tcm.2014.10.005. PMC 4336825. PMID 25453985.
  5. ^ Mendis, Shanthi; Puska, Pekka; Norrving, Bo (2011). Global atlas on cardiovascular disease prevention and control (PDF) (1st ed.). Geneva: World Health Organization in collaboration with the World Heart Federation and the World Stroke Organization. pp. 3–18. ISBN 978-92-4-156437-3. Archived (PDF) from the original on 2014-08-17.