تۆنی مۆریسۆن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
تۆنی مۆریسۆن
بە ئینگلیزی: Toni Morrison
Toni Morrison.jpg
لەدایکبوون١٨ی شوباتی ١٩٣١
Lorain، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
مردن٥ی ئابی ٢٠١٩(٢٠١٩-08-0٥) (٨٨ ساڵ ژیاوە)
The Bronx، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونChloe Ardelia Wofford
ھۆی مەرگسیەسۆ
خزمەکانCecilia Rouse
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی
بواری کارشیعر، وێژە
شوێنی کارکردنزانکۆی پرینستون
ناونراوە لەدوایAnthony of Padua
ئەندامیAmerican Academy of Arts and Letters، پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست، Alpha Kappa Alpha
پەروەردەHoward University، Cornell University، Rutgers University، Lorain High School
دانیشتوویSyracuse، Lorain، نیویۆرک، چیۆ
گرووپی ڕەگەزیAfrican Americans
ئەرشیڤەکان لەPrinceton University Library
ژانرAfrican-American literature
Depicted byThe Foreigner's Home
تۆنی مۆریسۆن

تۆنی مۆریسۆن (١٨ی شوباتی ١٩٣١ لە ئۆھایۆ – ٥ی ئابی ٢٠١٩ نیویۆرک سیتی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) چیرۆک نووسێکی ئەمریکی بەڕەچەڵەک ئەفریقی بووە، لە ساڵی ١٩٩٣ خەڵاتی نۆبێلی لە وێژەدا بەدەستھێناوە، ھەر لەمنداڵیەوە خولای خوێندنەوە بووە و باوکیشی بەدەوام چیرۆکی میلی بۆ دەگێڕایەوە دەربارەی کۆمەڵگای ڕەشت پێستەکان کە دواتر ئەم چیرۆکانەی باوکی جێ چەنجەی خۆیان لەسەر نووسینەکانی بەجێھێشووە. لەساڵی ١٩٤٩ مۆریسۆن پەیوەندی بە زانکۆی ھاواردەوە کردووە و لە ساڵی ١٩٥٣ بڕوانامەی بەکلۆریۆسی لە ئەدەبی ئینگلیزی بەدەستھێناوە، لەساڵی ١٩٥٥ لەزانکۆی کوڕنێڵ بڕوانامەی ماجستێری بەدەستھێناوە، لەساڵی ١٩٥٨ ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەندازیار ھاڕۆڵد مۆریسۆن کردووە و دوومنداڵین ھەبووە و لەساڵی ١٩٦٤ لەیەک جیابونەتەوە دواتر وەکو سەرنووسەر لەدەزگایەکی چاپەمەنی کاری کردووە و ڕۆڵێکی گەورەی بینیوە لەبەرەوپێشبردنی ئەدەبی ڕەشپێستەکان.مۆریسۆن کاتێک لەزانکۆی ھاوارد لەگەڵ کۆمەڵێک نووسەر و ڕۆشنبیر کاری کردووە دەستی کردووە بەنووسینی چیرۆک، ساڵی ١٩٧٠ یەکەم چیرۆکی بڵاو کردەوە بەناونیشانی ئەو چاوەی کە زۆر شینە و لە ساڵی ٢٠٠٠ ئەم چیرۆکە بەباشترین کتێب لەلایەن یانەی ئۆپرا بۆ کتێب ھەڵبژێردراوە، لەساڵی ١٩٧٥ چیرۆکی سولای نوسیوە و بۆ خەڵاتی کتێبی نیشتیمانی ھەڵبژێردراوە، ساڵی ١٩٨٧ چیرۆکی بیلوڤیدی نووسیوە و خەڵاتی بەدەستھێناوە لە ساڵی ٢٠٠٦ چیرۆکێکی وەکو باشترین چیرۆکی ئەمریکی ھەڵبژێردراوە، ساڵی ١٩٩٣ مۆریسۆن خەڵاتی نوبڵی لەوێژەدا بەدەستھێناوە و لەووتەیەکی دامەزراوەی نوبڵ ھاتووە ((چیرۆکەکانی مۆریسۆن بە ورد بینی و ناوەڕۆکێکی شاعیریجیادەکرێتەوە کە ڕووکەشە سەرەکیەکانی ئەمریکا دەردەخا)). تۆنی مۆریسۆن لە ٥ی ئابی ٢٠١٩ لە نیویۆرک سیتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا مردووە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]