ئیمرالی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ھەڵكەوتى دوورگەى ئيمرالى

ئیمرالی (بە تورکی: İmralı)، دوورگەیەکی بچووکە کەوتۆتە خوارووی دەریای مەرمەرە بەرامبەر لێوارەکانی بورسا لە رۆئاوای تورکیا. ناسراوە بە زیندانەکەی کە لە بەرزترین شوێنی دوورگەکە بنیاتنراوە و ٢١٧ مەتر بەرزترە لە ئاستی دەریا. دەوڵەت دووشت ناھێلێت بکرێت لە ئیمرالی فڕین بەسەر ئەم دوورگەیەو ماسیگرتن لە کەنارەکانیدا.

مێژووی ئیمرالی[دەستکاری]

مێژووی ئاوەدانی لەم دوورگەیە بۆ رۆژگاری رۆمانەکان دەگەڕێتەوە سترابۆ و پلینی کە دوو ناسراوی ئەو سان بە دوورگەی بەسبیکوس: Besbicus ناوی دەبەن.[١] دواتر بە کالۆلیمنوس (Kalolimnos) ناونراوە کە وشەیەکی یۆنانیە. لە ڕۆژگاری شەڕی ئیمپراتۆریی بیزانس و عوسمانییەکان دوورگەکە بە کۆششی یەکەم ئەدمیرالی دەریاوانی عوسمانی بە ناوی ئەمیر عەلی (ئەمیر ئالی) داگیرکراوە بۆ پاراستنی رێرەوی دەریاوانی شاری بورسا کە ئەوسا پێتەختی عوسمانیەکان بوو بەر لە داگیرکردنی قوستەنتینیەی پێتەختی دەوڵەتی رۆم کە دواتر بە ئەستەمبوڵ ناسرا. وادەزانرێت کە ناوی ئیمیرالی ھەر لە ناوی ئەمیرعەلی وەرگیرابێت. دوورگەکە تا دوایین رۆژگاری عوسمانیەکان ئاوەدانی لێ بووە و لە سێ گوندی یۆنانی پێکھاتبوو بە بەرھەمھێنانی ترێی نایاب و ئاوریشم و ماسی دەناسرا. کیمۆن فرایار (Kimon Friar) کە ئەکادیمیەکی ناسراوی وەرگێرانی ئەدەبیاتی یۆنانیە بۆ زمانی ئینگلیزی، دانیشتووی ئەم دوورگەیە بووەو کۆچی کردووە بۆ ئەمریکا.[٢] لە جەنگی ئەتاتورک دژ بە یۆنانیەکان ١٩١٩-١٩٢٢ و پاش رێککەوتنی نێوان ھەردوو لایەنی شەرکەڕ و ئالوگۆڕی دانیشتووان دوورگەکە لە یۆنانی چۆلکراو دواتر لە ١٩٣٥ کرا بە بەندیخانەیەکی ترسناک. بنکەیەکی سەربازیشی لەسەر بناتنرا. لە دوای گیران و حوکمدرانی رێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان عەبدوڵڵا ئۆجەلان و زیندانیکردنی لەم دوورگەیە ساڵی ٢٠٠٩ ئیمراڵی بە شوورەیەکی ئەولەھی توند تەنرا.

ناسراوترین گرتووانی ئیمرالی[دەستکاری]

ھەروەھا سێ پیاوی دەوڵەت لە کودەتای ساڵی ١٩٦١ لەم دوورگەیە لە سێدارەدران:

پەراوێز[دەستکاری]