ھاوکێشە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
Eqn balance multiplication division.gif

ھاوکێشە لە بیرکاریدا، وتنی ھاوکێشی دوو شتە بە زمانی ھێماکان. لە تەواوی ھاوکێشەکان ھێمای = ھەیە و دوو بەری ئەم ھێمایە بە یەکەوە بەرابەرن. لە ھەر لایەک یان لە ھەر دوو لاکاندا گۆڕەک (Variable) ھەیە. بەو ھاوکێشەیەی کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکانیدا بکرێت، بە ڕاستی بمێنیتەوە دەوترێت ھاوئەنجام.

ھاوکێشەکان بەپێی شیکارکردنیان بریتین لە

  • ئەو ھاوکێشانەی یەک شیکاریان ھەیە.
  • ئەو ھاوکێشانەی شیکاریان نییە.
  • ئەو ھاوکێشانەی بێسنوور شیکاریان ھەیە.

نموونە[دەستکاری]

ھەر ڕستەیەکی بیرکاری یەکسانەی تێدا بوو، پێی دەوترێت ھاوکێشە. بە دۆزینەوەی نرخی گۆڕەک دەوترێت شیکاری ھاوکێشە، و بە دانانی نرخی گۆڕەک لە ھاوکێشەکە دەوترێت پاسادانی ھاوکێشە.

ئەو ھاوکێشانەی یەک شیکاریان ھەیە[دەستکاری]

ھاوکێشەکە یەک شیکاری ھەیە.

ئەو ھاوکێشانەی بێسنوور شیکاریان ھەیە[دەستکاری]

لەبەر ئەوەی ٠=٠، کەواتە ھاوکێشەکە بێسنوور شیکاری ھەیە. بە واتایەکی تر، ھەر بەھایەک لە بەھاکان پاسادانی ھاوکێشەکە دەکات.

ئەو ھاوکێشانەی شیکاریان نییە[دەستکاری]

لەبەر ئەوەی ٢-≠٠ و لە ھاوکێشەکە ٢-=٠ دەرچووە، کەواتە ھاوکێشەکە شیکاری نییە. بەواتایەکی تر، ھیچ بەھایەک پاسادانی ھاوکێشەکە ناکات.

شیکاری ھاوکێشە[دەستکاری]

شیکاری ھاوکێشەی پلەیەکی یەک جۆر گۆڕاو لە ڕێگای جیاکردنەوەی نەزانراوەکان[دەستکاری]

بۆ شیکاریکردنی ھاوکێشە یاسایەکی گشتی ھەیە:

  1. گۆڕاوەکان لە لایەک و نەگۆڕەکان لە لاکەی تری ھاوکێشەکە.
  2. ئەگەر ژمارەیەک یان گۆڕاوێک لە لایەکی ھاوکێشە بگوازینەوە بۆ لایەکی تر، ئەوا نیشانەکەی دەگۆڕێت. واتە، ئەگەر ژمارەکە یان گۆڕاوەکە ئەرێنی بێت نیشانەی نەرێنی وەردەگرێت و بە پێچەوانەشەوە.
  3. لە کۆتاییدا، ھەردوو لای ھاوکێشەکە دابەشی ھاوکۆڵکەی نەزانراوەکە دەکەین.

ھاوکێشە ڕادەدارەکان[دەستکاری]

Polynomialdeg2.svg

ھاوکێشە ڕادەدارەکان یان ھاوکێشە جەبرییەکان بەو ھاوکێشانە دەوترێت کە ڕێساکەیان بەم شێوەیە:

یان

لێرەدا P و Q دوو ڕادەدارن.

سیستمی ھاوکێشەی ھێڵی[دەستکاری]

九章算術.gif

بە کۆمەڵێک کە لە زیاتر لە یەک ھاوکێشەی ھێڵی پێک ھاتبێت سیستمی ھاوکێشەی ھێڵی دەوترێت. بۆ نموونە،

سیستمێکی ھاوکێشەی ھێڵییە کە لە سێ ھاوکێشە و سێ گۆڕەکی x, y, z پێک ھاتووە.

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]


بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]