پەڕەسێلکە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
په‌ڕ‏‏‏ە‏‏‏سێلکه‌
په‌ڕ‏‏‏ە‏‏‏سێلکه ل‏‏‏ە‏‏‏ کاتی سازکردنی هێلان‏‏‏ە‏‏‏
دوو جوچکه پ‏‏‏ە‏‏‏ڕه‌سێلک‏‏‏ە‏‏‏ چاوه‌ڕوانی خۆراک

پەڕەسێلکەیان پلیزرگ یان تەیر، باڵندەیەکی مێرووخۆرە، زیاتر لە ٧٤ جۆری ناسراوە و لە زۆربەی ناوچەکاندا بەدی دەکرێت. ئەم باڵندانە باریک و بچووکن، ملیان قوڵە و باڵیان درێژ و نووک تیژە، کلکیان دوو لکە و دەنووکیان کورت و سەختە. لاقیان بچووک و بێ ھێزە، لە فڕیندا تیژباڵن. بە گەل دەژین و نێر و مێیان یەک رەنگە.، لە ژێر ڕەوەز و کەلێنی خانوو بەراندا بە قوڕ ھێلانە چێ دەکەن. لە ھەوادا مێش و مەگەز دەگرن.

ناوەکانی تر[دەستکاری]

پلیسرک، پلیسرگ، پڵۆزگرد، پلیسری، پولیسور، پلیسکر، پەڕەسللێرکە، پەڕەسلێنکە، پەڕەسوێلکە، پەڕەسیسە، حاجی حاجک، حاجی ڕەش، حاجی ڕەشک، حاجی ڕەنگ، دوومقەس، دوومقەسک، سیاپورسینگ، سیاپوسینگ، سیپریسک، ھەجەجک و....

جۆرەکان[دەستکاری]

جۆرە باوەکانی پەڕەسێلکە بریتین لە:

  • پەڕەسێلکە
  • پەڕەسێلکەی پاشەڵ سپی
  • پەرەسێلکەی پاشەڵ سوور
  • پەرەسێلکەی خیزەڵان
  • پەرەسێلکەی ڕەوەزان
  • پەرەسێلکەی کاڵی ڕەوەزان

== وەرزی ھێلکەکردن == پەڕەسێلکە ماوەی ١٥ ڕۆژ لە سەرھێلکە کڕ دەکەوێ، ١٥ ڕۆژی دوای سەرھەڵێنانیش، خواردنیان بۆ پەیدادەکەن. لەگەڵ جوچکەکانیان ھێلانە بەجێ دەھێڵن.

ھێلانە[دەستکاری]

نێر و مێ پێکەوە ھێلانە ساز دەکەن. بۆ دروست کردنی ھێلانە لە قوڕ، پەڕ و پوووش کەڵک وەردەگرن.

کۆچ[دەستکاری]

لەمێژەوە مرۆڤ لە کۆچی پەڕەسێلکەکان ڕاماوە و پێی خۆش بووە بزانێ چۆن ڕێ بەدی دەکەن. ھەرساڵە کۆمەڵێکی زۆر لەم باڵندانە باکوور بەرەو باشوور و باشوور بەرەو باکوور دەبڕن و شار و دێ و وڵاتی بێ ھەژمار تێپەڕ دەکەن. دیارە ھۆکارەکانی سروشت دەما، کەشوھەوا، سەرما و گەرما دەوری سەرەکی دەگێڕن. پەرەسێلکەکان ساڵانە ١٧ ھەزار کیلۆمیتر ڕێگە دەبڕن و لە بەژەکیکەوە بۆ بەژەکێکی تر دەڕۆن و لەم بوارەدا ریکۆردیان شکاندووە، بەجۆرێ کە پێوانی ٤ھەزار کیلۆمیتر لە ٢٤ کاتژمێریان بە ناوی خۆیانەوە تۆمارکردووە؛ واتە ١٧٠ ک. م لە کاتژمێردا.

سەبارەت بە کۆچی باڵندەکان قسەی زۆر کراوە، لە ساڵی ١٩٠٦ ج. زانیاری ئەڵمانی «شنایدەر» پەی بەم ڕاستییە برد کە باڵندەکان لەڕووی ھەتاوەوە ڕێ بەدی دەکەن،

سەرچاوە[دەستکاری]

فەرھەنگی باڵندە - ئەحمەد بەحری

ویکیپیدیای فارسی