پرۆگرامسازیی تەنخواز

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

پرۆگرامسازیی تەنخواز بەرنامەسازیی تەنخواز یان پرۆگرامکردنی تەنخواز (ئینگلیزی: Object-oriented programming OOP) پارادایم/شێوازێکی پرۆگرامکردنە کە دامەزراوە لەسەر بیرۆکەی "تەن"ی فیزیایی.[١][٢] لەگەڵ گەشەسەندنی پرۆگرامکردندا مەبەست لە "تەن"ی تایبەتە بە پرۆگرامکردن کە جیاوازە لە تەنی فیزیایی. تەن، کە ئەکرێ داتای تێدابێ، لە شێوەی بواردا (field) - زۆرجاریش بە "تایبەتمەندی" (attributes) ناو ئەبرێت- ھەروەھا کۆدیشی تێدابێ کە بریتین لە پرۆسە کە بە "مێتۆد"/ڕێگا ناسراون. بە زمانێکی سادەتر، شێوازێکە لە کۆدکردن کە تێیدا کۆدەکە خۆی لە "شتێک"ی بەرجەستەکراودا ئەبینێتەوە.[٢]

بۆ نمونە پەڕەی سەرەکی ویکیپیدیا ئەکرێ بە "پەڕە"ی کتێبێک بچوێنرێ و بۆ ئەوەش چەن بوارێکی ھەبێ وەک "ژمارەی پەڕە"، "ژمارەی بڕگە/پەرەگراف" ھتد. ئەمەش گۆڕانکاریەکی گەورە و خاوبوو لە پرۆگرامکردنی پرۆسەیی (پرۆسیجراڵ) بۆ پرۆگرامکردن لەسەر بنەمای "پەیوەندی"ی نێوان تەنەکان. هەر بە تێگەشتن لە تەنەکانی دەوروبەرمان، "چەمک"ی "پۆل"یش کە بابەتێکی بنچینەیی پرۆگرامکردنی تەنخوازە هاتۆتە بوون. چونکە ئێمە هەموو جۆرە پشیلەیەک بە "پشیلە" ئەناسینەوە.[٢]

هەردوو پرۆگرامکردنی "هەنگاوی" یان "پرۆسەیی" (procedural) و پرۆگرامکردنی تەنخواز جۆرێکن لە پرۆگرامکردنی "فەرمانی" (imperative) بەرامبەر بە شێواز/پارادایمێکی تری پرۆگرامکردن کە "بانگەشەیی"ی (declarative) کە لقێکیان شێوازی "فەنکشناڵ" یان هاوکێشەییە کە لە لۆجیک و بیرکاریەوە سەرچاوە ئەگرێت نەک تەن، چ تەنی فیزیایی چ پرۆگرامکردن.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ‌‌Huangj. "A Brief History of Object-Oriented Programming". University of Tennessee. لە ڕێکەوتی ٠٦ تشرینی یەکەم ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  2. ^ ی ا ب Parsons، David (٢٠٠٠). Object oriented programming with C++. London: APA. پەڕەکان ١.