وەرگێڕانناسی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

وەرگێرانناسی یان زانستەکانی وەرگێڕان (بە ئینگلیسی: Translation Studies یان Tanslatology) بوارێکی زانستی نێوان-دیسیپلینیە کە ھەندێک لە بنەماکانی کۆمەڵەناسی و زانستە مرۆڤیەکان لە خۆ دگرێت، وە بە شێوەیەکی سیستەماتیک توێژینەوە و لێکۆڵینەوە دەکات لە سەر تیۆری، شرۆڤە و چۆنیەتی بەکارھێنانی وەرگێڕان (نووسراو)، وەرگێڕانی زارەکی یان ھەردووی ئەم چالاکیانە.

پێناسە[دەستکاری]

زانستەکانی وەرگێڕان دەتوانێت پێوەریی (normative) بێت (واتە ھەندێک یاسا و ڕێسا بۆ چۆنیەتی وەرگێڕان و وەرگێڕانی زارەکی دیاریی دەکات) یان شرۆڤەیی (descriptive) بێت (واتە تەنھا شرۆڤە و ڕاڤە بکات لە سەر چۆنیەتی کاری وەڕگێڕان).

وەرگێڕانناسی، وەکوو بوارێکی زانستیی نێوان-دیسیپلینی لە زۆرێک لە بوارەکانی زانست کە پاڵپشت و یاریدەرن بۆ کاری وەرگێڕان کەڵک وەردەگرێت. ئەم بوارە زانستییانە بریتین لە ئەدەبیاتی بەراوردیی، زانستی کامپیۆتر، مێژوو، زمانەوانی، فیلولۆژیی، فەلسەفە، ھێماناسیی، زاراوەناسیی، و ھتد.

وەگێڕانی فەرھەنگی(کولتوری)[دەستکاری]

ئەمە بوارێکی نوێی توێژینەوەیە لە نێو زانستەکانی وەرگێران دا. وەرگێرانی فەرھەنگی یان کولتوری چەمکێکە کە لە زانستە کلتوریەکان دا بە کار دەھێنرێت و بە واتا یانێ پرۆسەی گۆڕانی زمانیی یان بە ھەر بیچمێکی دیکە لە نێو فەرھەنگ دا. ئەم چەمکە وەرگێڕانی زمانیی وەکوو ئامێرێک یان مێتافۆرێک بەکار دەھێنێت لە شیکردنەوەی سروشتی گۆڕان لە فەرھەنگەکان دا. بۆ نموونە ھۆزنیگاریی وەکوو گێڕانەوەیەکی وەرگێڕدراو لە فەرھەنگێکی زیندووی ھزریی دادەنرێت.

ھاوبابەت[دەستکاری]

کتێب[دەستکاری]

بەستەری دەرەکی[دەستکاری]