مستەفا کامل

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مستەفا کامل

مستەفا کامل پاشا (ماوەی ژیان : ١٤ی ئابی ١٨٧٤ قاهیرە لە میسڕ تاکوو ١٠ی شووباتی ١٩٠٨ قاهیرە لە میسڕ) ، سەرکردەیەکی سیاسی و نوسەرێکی میسڕی بووە و حیزبی نیشتیمانی و ڕۆژنامەی لیوای دامەزراندووە، لە ١٤ ئابی ساڵی ١٨٧٤ لەگوندی کەتامەی سەربەپارێزگای غەربییە لەدایک بووە، ھەر لەمنداڵیەوە گیانی شۆڕشگێڕی و ئازادی خوازی تیا بەدی دەکرا، دوای ئەوەی قوناغی سەرەتایی تەواوکردووە چۆتە قوتابخانەی ناوەندی الخدێوییە کە باشترین قوتابخەنەی ناوندی بوە لەو سەردەمە، ھەلە قۆناغی ناوەندی گروپێکی نیشتیمانی ئەدەبی لەقوتابخانە دامەزراندووە، لەتەمەنی ١٦ ساڵیدا ناوەندی تەواوکردووە و لەقوتابخانەی حقوق وەرگیراوە و پەیوەندی چەند کۆمەڵەیەکی نیشتیمانیەوە کردووە تاکو نیشتیمان پەروەری لەناخیدا چەسپاوە. لەساڵی ١٨٩٣ مستەفا کامل میسری بەجێھێشتووە و یەپوەندی کردووە بە قوتابخانەی یاسای فەرەنسیەوە، دواتر لە زانکۆی تۆلۆز بڕوانامەی یاسای بەدەستھێناوە، ھەر لەم ماوەیەدا شانۆگەری فتح الاندلسی بەرھەمھێناوە کە بەیەکەم شانۆگەری میسری دەژمێردرێت، لەو کاتەدا لەژنەیەک لەمیسر پێکھێنراوە بەمەبەستی خەڵاتکردنی مستەفا کامل بەرامبەر بەو ڕۆڵە جوانەی گێڕاوێتی لەخزمەتکدرنی وڵاتی میسر، بەڵام ئەو ڕەتیکردۆتەوە ئەو دیاریە وەرگرێ و پیشنیازی کردووە زانکۆیەکی ئەھلی بۆ ھەموو توێژو چینەکانی میسر بکرێتەوە بەھەژار و دەوڵەمەندەکانیشێوە، خۆشی وەکو دەستپێشخەریەک ناوی خۆی لەڕۆژنامەکاندا بڵاوکردەوە کە پشتگیری لەدامەزراندنی زانکۆیەکی ئەھلی دەکات لەمیسر پاشان کەسایەتێ سیاسەکان و پیاوە ناودارەکان و دەوڵەمەندەکان ھەر ھەموویان ئامادەیی خۆیان دەڕبڕیوە بەشداری لەو پڕۆژەیەدا بکەن و پارەی بۆ ببەخشن، دواتر بەسەرپەرشتی لیژنەیەکی بێلایەن لەجیاتی ئەوەی مستەفا کامل خەڵاتبکەن لەسەرداوی خۆی زانکۆیەکیان دامەزراندن بەناوی الجامعە المصریە بەسەرپەرشتی شا فوئادی یەکەم. مستەفا کامل لەساڵی ١٨٩٨ یەکەم کتیبَی سیاسی خۆی بەچاپ گەیاندووە و یەکێکە لەکتێبە گرنگەکان لە مێژووی سیاسەتی میسردا، لەساڵی ١٩٠٠ ڕۆژنامەی لیوای ڕۆژانەی بڵاوکردۆتەوە، لە ١٠ی شووباتی ساڵی ١٩٠٨ لەتەمەنی ٣٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]