محەممەد عەلی ئادەم ئیتیوبی
| محەممەد عەلی ئادەم ئیتیوبی | |
|---|---|
| بە ئەمھەری: መሐመድ አሊ አደም አል-ኢትዮጵያዊ | |
| لەدایکبوون | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٤٥ ئیتیۆپیا، ئیتیۆپیا |
| مردن | ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (٧٥ ساڵ ژیاوە) مەککە، عەرەبستانی سعوودی |
| شوێنی ناشتن | Ash Shara'i` |
| زمانی زگماکی | زمانی ئەمھەری |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئەمھەری، زمانی عەرەبی |
| پیشە | فەرموودەناس، شەرعزان، grammarian، نووسەر، عالم |
| قوتابیی | محەممەد ناسرەددین ئەلبانی |
| پێشگرێکی شەرەفمەندانە | عەللامە |
| ئایین | ئیسلام |
محەممەد کوڕی عەلی کوڕی ئادەم ئیتیوبی وەلەوی (١٩٤٦،ئیتیۆپیا_ ٨ ی تشرینی یەکەم ٢٠٢٠، مەککە) زانای فەرموودەناس، شەرعزان، ئوسوڵی، و زمانی عەرەبی، و یەکێک لە زانایانی ئیسلام، و مامۆستا لە مزگەوتی حەڕام، خاوەنی چەندین کتێب دەربارەی فەرموودە و شەرع و زمانی عەرەبی.[١][٢]
ژیان
[دەستکاری]لە ساڵی ١٩٣٧ لە ئەتیوبیا لە دایک بووە سەرەتا لەلای باوکی عەلی ئادەم ئیتیوبی قورئان و بەشێکی زۆری لە زانستەکانی شەرع خوێندووە، دواتر لەلای کۆمەڵێک زانای تر دەرسی خوێندووە، ساڵی ١٩٨٠ کۆچی کردووە بۆ وڵاتی سعودیە و لە شاری مەککەی پیرۆز نیشتەجێ بووە و تا کۆتایی تەمەنی لە شاری مەککەی پیرۆز ماوەتەوە.[٣]
مامۆستاکان
[دەستکاری]- عەلی کوڕی ئادەم ئیتیوبی باوکی، قورئان و بەشێکی زۆری زانستەکانی تری لەلا خوێندووە، وەک زانستی ئوسوڵی فیقە، و فەرموودە، زانستی حیساب، و زانستی جەبر، و زانستی ڕەوانبێژی.
- محەممەد قەیو کوڕی وددی، قورئانی لەلا خوێندووە.
- محەممەد سەعید کوڕی عەلی دەرری، سێ ساڵ لەلای ماوەتەوەو ھەر یەک لە سەحیحی بوخاری و موسلیم، زانستی نەحو و سەڕف، و زانستی ئوسوڵی فیقە و زانستی بەلاغەی لەلا خوێندووە.
- عەبدولباست کوڕی محەممەد کوڕی حەسەن ئیتیوبی، دوو ساڵ لەلای ماوەتەوەو زانستەکانی زمانی عەرەبی لەلا خوێندووە.[٤]
بەرھەمەکان
[دەستکاری]- شرح سنن النسائی المسمی بذخیرة العقبی فی شرح المجتبی، چل ودوو بەرگ، دوو جار چاپکراوە.
- شرح الکوکب الساطع نظم جمع الجوامع دوو بەرگ.
- قرة عین المحتاج فی شرح مقدمة مسلم بن الحجاج، دوو بەرگ.
- البحر المحیط الثجاج فی شرح صحیح مسلم بن الحجاج، چل و پێنج بەرگ.
- مشارق الأنوار الوھاجة، ومطالع الأسرار البھاجة فی شرح سنن ابن ماجە، چوار بەرگ.
- قرة العین فی تلخیص تراجم الصحیحین، بەرگێک.
- إسعاف ذوی الوطر فی شرح نظم الدرر، شرح " ألفیة السیوطی " فی المصطلح، دوو بەرگ.
- نظم شافیة الغلل فی ألفیة العلل یەک بەرگ.
- مزیل الخلل شرح شافیة الغلل المذکور.
- نظم الجوھر النفیس فی نظم أسماء ومراتب الموصوفین بالتدلیس.
- الجلیس الأنیس فی شرح الجوھر النفیس المذکور.
- تذکرة الطالبین فی ذکر الموضوع وأصناف الوضاعین.
- الجلیس الأمین فی شرح تذکرة الطالبین المذکور.
- نظم إتحاف أھل السعادة بمعرفة أسباب الشھادة.
- رفع الغین فی ثبوت زیادة " وبرکاتە " فی التسلیم من الجانبین.
- عمدة المحتاط فی نظم أسماء من رُمی من الثقات بالاختلاط.
- عُدّة أولی الاغتباط فی شرح عمدة المحتاط المذکور.
- بغیة طالب السعادة فی شرح إتحاف أھل السعادة بمعرفة أسباب الشھادة.
- إتحاف النبیل بمھمات علم الجرح والتعدیل.
- إیضاح السبیل فی شرح إتحاف النبیل.
- قصیدة فی مدخل شرح النسائی.
- قصیدة فی الرد علی بکر بن حماد الشاعر المغربی فی ذمە علم الحدیث وأھلە.
- مختصر مجمع الفوائد، ومنبع العوائد بذکر الأثبات والأسانید المسمّی " مواھب الصمد لعبدە محمد ".
- فتح القریب المجیب شرح مُدنی الحبیب نظم مغنی اللبیب فی النحو، نظم شیخنا عبد الباسط بن محمد، دوو بەرگ.
- الجلیس الصالح النافع شرح الکوکب الساطع فی أصول الفقە، بەرگێک.
- التحفة المرضیة نظم فی أصول الفقە علی طریقة أھل السنة السنیّة نزیکەی (٣٠٧٢) سێ ھەزار و حەفتاو دوو دێڕە شیعر.
- المنحة الرضیة فی شرح التحفة المرضیة، سێ بەرگ.
- نظم مختصر فی علم الفرائض.
- فتح الکریم اللطیف، شرح أرجوزة التصریف، شرحٌ لنظم شیخنا عبد الباسط لکتاب المراح فی الصرف.
- الفوائد السمیة فی قواعد وضوابط علمیّة.
- قصیدة الرد المُبکی للمجرم الدینمارکی.
مردن
[دەستکاری]لە ٨ ی تشرینی یەکەم ٢٠٢٠ لە شاری مەککەی پیرۆز کۆچی دوایی کردووە.[٥][٦][٧]
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «شاھد.. جموع غفیرة تودع المحدث "محمد الإثیوبی" بمکة ودعاة بارزون ینعونھ». صحیفة سبق الإلکترونیة (بە عەرەبی). لە ڕەسەنەکە لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ «وفاة الشیخ محمد علی آدم الإثیوبی بمکة المکرمة». ھویة بریس (بە عەرەبی). ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠. لە ٣ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.[بەستەری مردوو]
- ↑ «ص157 - أرشیف ملتقی أھل الحدیث - سیرة موجزة للعلامة المحدث الشیخ محمد علی آدم الأثیوبی - المکتبة الشاملة الحدیثة». al-maktaba.org. لە ٣ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ «الموقع الرسمی لفضیلة الشیخ محمد بن الشیخ علی بن آدم الإتیوبی رحمە اللە -». الموقع الرسمی لفضیلة الشیخ محمد بن الشیخ علی بن آدم الإتیوبی رحمە اللە (بە عەرەبی). لە ٣ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ «وفاة الداعیة الإثیوبی المعروف محمد علی آدم فی مکة المکرمة – إرم نیوز». www.eremnews.com (بە عەرەبی). لە ٤ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ للاعلام، الوکالة الوطنیة (٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠). «وفاة الشیخ العلامة محمد علی آدم الأثیوبی». الوکالة الوطنیة للاعلام (بە عەرەبی). لە ٤ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.[بەستەری مردوو]
- ↑ «رحیل أحد أعلام المسلمین فی أفریقیا الشیخ محمد علی آدم الأثیوبی». علامات أونلاین (بە عەرەبی). لە ٤ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.[بەستەری مردوو]
