قەزوین

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
قەزوین
Bou Ali Sina St. - panoramio.jpg
وڵاتئێران
پایتەختیSafavid Empire، پارێزگای قەزوین، قەزوین (شارستان)، Central District
دابەشکاریی کارگێڕیCentral District
پۆتانی شوێن٣٦°١٦′٨″N ٥٠°٠′١٥″E
دانیشتووان٤٠٢٬٧٤٨
بەرزی لە ئاستی دەریا١٬٣٤٧ مەتر
ناوچەی کاتیUTC+03:30
ڕووبەر٦٤٫١٣٢ کیلۆمەتر دووجا
وێبگەhttp://www.shahrdariqazvin.com/
کۆدی تەلەفۆن281
چەند دیمەنێک لە شاری قەزوین

قەزوین (بە فارسی: قزوین) شارێکە لە پارێزگای قەزوینی ئێران. قەزوین لە سەردەمی سەفەوییەکاندا پایتەختی ئێران بووە. لە قەزویندا ژمارەیەک بچووک کورد دەژین.

دانیشتووان[دەستکاری]

دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦ دا، ٤٠٢،٧٤٨ کەس بووە.[١]

مرۆڤناسی[دەستکاری]

زمان[دەستکاری]

زمانی زۆربەی خەڵکی شاری قەزوین فارسی و بە زاری قەزوینییە.[٢][٣] لە دوای فارسەکان نەتەوەی تاتەکان، ئازەرییەکان، کوردەکان و گیلەکییەکان لە شاری قەزوین دەژین کە لە ناوچەکانی تری ئێران و پارێزگای قەزوین بە شاری قەزوین کۆچیان کردووە.[٤]

لە سەفەرنامەی ئێدوارد براون بە ناوی «یەک ساڵ لە ناو ئێرانییەکان» (۱۸۸۷–۱۸۸۸) زمانی زۆرینەی خەڵکی قەزوین فارسی نوسراوە.[٥][٦][٧] ھەروەھا خەڵکی پێشووی قەزوین بە زمانی فارسی و زاری قەزوینی قسەیان دەکرد.[٨]

نەتەوەکانی شاری قەزوین
ڕێژە لەسەد
فارس
  
٤٨٫٠٪
تات
  
٢٥٫٠٪
ئازەربایجانی
  
١٢٫٠٪
کورد
  
١٠٫٠٪
گیلەک
  
٥٪

ئایین[دەستکاری]

زۆرینەی دانیشتووانی قەزوین موسڵمانن و لە مەزھەبی شیعە دوازدە ئیمامی پەیرەوی دەکەن.[٩]

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ http://yaftenews.ir/important-news/17464-sarshomarii96.html
  2. ^ https://qazvin.ostan-qz.ir
  3. ^ Mohammad Jalal Abbasi-Shavazi, Peter McDonald, Meimanat Hosseini-Chavoshi, "The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction", Springer, 2009. pp 100-101: "The first category is 'Central' where the majority of people are Persian speaking ethnic Fars (provinces of Fars, Hamedan, Isfahan, Markazi, Qazvin, Qom, Semnan, Yazd and Tehran..."
  4. ^ http://www.negahmedia.ir/media/show_video/64113
  5. ^ «شارستانی قەزوین»
  6. ^ «قەزوین»
  7. ^ Edward Brown-A YEAR AMONGST THE PERSIANS - IMPRESSIONS AS TO THE LIFE, CHARACTER, & THOUGHT OF THE PEOPLE OF PERSIA - Received during Twelve Months' Residence in that Country in the Year 1887-1888. excerpt 1: It isnot till Kazvin is reached, and only four or five stages separate the traveler from Tehran, that the Persian distinctly predominates over the Turkish excerpt 2: The bazaars were much like those which we had already seen at Khuy, Tabriz, and Zanjan; but as regards the people, the advantage was decidedly in favor of Kazvinis who are more pleasing in countenance, more gentle in manners and rather darker in complex than the Azerbaijanis. Persian is spoken by them universally,
  8. ^ «نەتەوە و زمان لە پارێزگای قەزوین»
  9. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥. Retrieved ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١. Check date values in: |access-date=, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help)