بۆ ناوەڕۆک بازبدە

شەڕی ناوخۆییی میانمار (٢٠٢١‒ئێستا)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
شەڕی ناوخۆییی میانمار
بەشێکە لەMyanmar conflict
وڵاتمیانمار
ڕێکەوتی دەستپێکردن٥ی ئایاری ٢٠٢١
ھۆکارکودەتای سەربازیی ٢٠٢١ی میانمار

شەڕی ناوخۆییی میانمار کە بە شۆڕشی بەھاری میانمار و شەڕی بەرگری گەل ناودەبرێت، شەڕێکی ناوخۆیی بەردەوامە لە دوای یاخیبوونە درێژخایەنەکان، لە میانمار، کە لە ئەنجامی کوودەتای سەربازیی ساڵی ٢٠٢١ و سەرکوتکردنی ناڕازییەکانی کوودەتا، ھاتە ئاراوە.[١][٢]

لە چەند مانگی دوای کودەتاکەدا، ئۆپۆزیسیۆنی میانمار، دەستیکرد بە ڕێکخستنی خۆی لە دەوروبەری حکوومەتی نیشتمانیدا، و ھێرشێکی بۆ سەر ئەنجومەنی ئیدارەی دەوڵەت (SAC) کە بە جونتای ناسراوە، دەستپێکرد. تا ساڵی ٢٠٢٢ ئۆپۆزسیۆن ناوچەیەکی بەرچاو و فراوانی کۆنترۆڵ کرد،[٣][٤] لە زۆرێک لە گوند و شارۆچکەکان ھێرشەکانی جونتای دەیان ھەزار کەسی ئاوارە کرد. لە دووەم ساڵی کوودەتاکەدا، لە شوباتی ٢٠٢٣، سەرۆکی SAC، مین ئاونگ ھیلانگ، دانی بەوەدا نا کە کۆنترۆڵی سەقامگیری بەسەر زیاتر لە یەک لەسەر سێی ناوچە و شارۆچکەکاندا لەدەستداوە. چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە پێدەچێت ژمارەی ڕاستەقینە زۆر زیاتر بێت؛ لە کۆی ٣٣٠ شارۆچکە کەمتر لە ٧٢ شارۆچکە لەژێر کۆنترۆڵی تاتماداو ماونەتەوە، کە ھێزە سەربازییەکانی ھاوپەیمانن لەگەڵ حوکوومەتی میانمار.[٥][٦][٧]

تا مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٢، یەک ملیۆن و ٣٠٠ ھەزار کەس لە ناوخۆی وڵاتدا ئاوارە بوون و زیاتر لە ١٣ ھەزار منداڵیش کوژراون. تا مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣ بەپێی مەزەندەی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە دوای کودەتاکەوە ١٧.٦ ملیۆن کەس لە میانمار پێویستیان بە ھاوکاری مرۆیی ھەبووە، لە کاتێکدا یەک ملیۆن و ٦٠٠ ھەزار کەس لە وڵاتەکەدا ئاوارە بوون و خانوو و بینای ٥٥ ھەزار مەدەنیش وێران بوون. UNOCHA ڕایگەیاندووە، زیاتر لە ٤٠ ھەزار کەس ئاوارەی وڵاتانی دراوسێ بوون.[٨][٩]

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says". Voice of America (بە ئینگلیزی). 2021-06-27. Retrieved 2024-01-16.
  2. ^ "Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says". Voice of America (بە ئینگلیزی). 2021-06-27. Retrieved 2024-01-16.
  3. ^ "Who is winning Myanmar's civil war? – DW – 07/01/2022". dw.com (بە ئینگلیزی). Retrieved 2024-01-16.
  4. ^ Davis, Anthony (2022-05-30). "Is Myanmar's military starting to lose the war?". Asia Times (بە ئینگلیزی). Retrieved 2024-01-16.
  5. ^ Ioanes, Ellen (2024-01-14). "What China wants out of Myanmar's civil war". Vox (بە ئینگلیزی). Retrieved 2024-01-16.
  6. ^ "Civil War in Myanmar". Global Conflict Tracker (بە ئینگلیزی). Retrieved 2024-01-16.
  7. ^ "China is backing opposing sides in Myanmar's civil war". The Economist. ISSN 0013-0613. Retrieved 2024-01-16.
  8. ^ "Myanmar: Abuses Mount Since Military Coup | Human Rights Watch" (بە ئینگلیزی). 2023-01-12. Retrieved 2024-01-25.
  9. ^ "Myanmar | OCHA". www.unocha.org (بە ئینگلیزی). 2024-01-02. Retrieved 2024-01-25.