دووربینی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

دوربینی (بە ئینگلیزی: hyperopia)، حاڵەتێکی چاوە کە تێیدا تیشکەکانی ڕووناکی لە پشت شەبەکەی چاو کۆدەبنەوە لەجیاتی بکەونە سەر شەبەکەی چاو (تۆڕەی چاو). لە ئەنجامی ئەمەشدا شتی نزیک تەلخ یاخود لێڵ دەردەکەوی، لەکاتێکدا شتە دورەکان لەوانەیە ئاسایی دەربکەون. لەوانیە حاڵەتەکە خراپتر بکات، ئەوکات لەوانەیە شتەکان لە ھەموو دووریەکان تەلخ یاخود لێڵ دەربکەون. نیشانەکانی دیکە لەوانەیە ببێتە ھۆی سەر ئێشە و ماندو کردنی چاو. لەوانەیە لە لای ھەندێک لە خەڵک ببێتە ھۆی باش ئیش نەکردنی خۆگونجاندنی بینین acc، یاخود باش ئیش نەکرنی binocular vision بۆ بینینی ھەردوو چاو بەکاردێت، و تەمبەڵی چاو، و خێلی.

ھۆکارەکەی ناتەواوی چاوەکانە. زۆرجار ئەمە ڕودەدات کاتێک تۆپی چاو کورتە، یان ھاوێنە یان گلێنە تێکچوە. ھۆکارەکان و مەترسی دەگەڕێتەوە بۆ مێژوی خێزانەکە بەھەبوونی ئەم حاڵەتانە، شەکرە، بەهۆی دەرمان، وە یان ھەبونی گرێ لە دەوروبەری چاو. دیاری کردنی ئەم جۆرە کزیەیی چاو لە سەر بنمای پشکنینە.

دەتوانرێت چارەسەر بکرێت بەچاویلکە، یان ھاوێنەی لکاو، یاخود بە نەشتەرگەری. بەکارھێنانی  چاویلکە ئاسانتر و سەلامەترە ھەروەھا  دەتوانی بەبەکار ھێنانی  ھاوێنەی لکاو مەودایەکی زیاتر ببینرێت. ھەروەھا نشتەرگەری کار دەکات لە گۆڕینی شێوەی گلێنە. دوربینی بەشێوەیەکی سەرەکی کار لە منداڵ وگەنج دەکات، ئەوانەی توشی دوربینی دەبن بەڕێژەی ٪٨  شەش ساڵ و ٪١ پازدە ساڵانن. وەپاشان دووبارە دوربینی باوترە لە دوای تەمەنی چل ساڵی کار لە نیوەی خەڵکی دەکات.

نیشانەکانی[دەستکاری]

نیشانەکانی دوربینی لێڵ بینی و سەر ئێشەو ماندوێتی چاوە. نیشانەباوەکانی ماندوبونی چاو بەھۆی دوربینی. زەحمەتی بینینە لە ھەر دوو چاودا binoculr vision ھەروەھا لەوانیە بێتە ھۆی زەحمەتی تەرکیز تۆخی.

ئاڵۆزییەکانی[دەستکاری]

دوربینی دەتوانی ببێتە ھۆی ئالۆزی دەگمەن وکو خێلی و تەمبەڵی چاو. لەتەمەنی گەنجیدا دوربینی توند دەتوانی ببێتە ھۆی دوانەبینین لە منداڵان بەھۆی زیاد تەرکیزکردن

بەشەکانی چاوی مرۆڤ

دوربینی ھۆکاری دروستبوینی وێنەی بیناییە لە پشت شەبەکەی (تۆڕەی) چاو ئەمەش دوو ھۆکاری ھەیە

  • 1. کەمی ھێزی ھاوێنەی چاو بەھۆی لاوز ئیشکردنی  ciliary musclesکە ئەو ماسولکەیە ئیشی کۆنتڕۆڵکردنی پاوەری ھاوێنەی چاوە 
  • ٢. شێوەی نائاسایی گلێنە (کۆرنیە) دوربینی بەزۆری لەگەر لە دایکبون ھەیە، بەڵام چونکە ھاوێنەی چاوی منداڵ زۆر نەرمە ئەمەش یارمەتی دەدات  تا قەرەبوی بکاتەوە. لە ھەندێک حاڵەتی دەگەمەن دوربینی دەتوانرێت بەھۆی شەکرە دروست بێت، بەھۆی کێشە لە دەمارەکانی خوێنی تۆڕەی چاو (شەبەکە).

دەست نیشانکردن[دەستکاری]

بەشکانی تۆڕە (شەبەکە) ی چاو

دوربینی دەتوانرێت دیاری بکرێت بە سلیت لامپ بە پشکنینی گلێنە (کۆرنیە) و ژێر پێڵویچاو conjunctivaو ڕەنگینەی چاو ھەروھا بە کۆمپیتەر و ڕیتنۆسکۆپ دیاری دەکرێت

لەحاڵەتی دوربینی توند لەکاتی منداڵی، مێشک زەحمەتی ھەیە لە تێکەڵ کردنی وێنەکان کە ھەرچاوێک بەتاک دەبینێت. چونکە ھەمیشە وێنەکان بە لێڵی دەگەنە مێشک و ناتوانی تێکەڵیان بکات. بەمەش مندڵەکە بە حاڵەتی دوربینی توند ھەرگیز ناتوانی شتەکان ببینی بەوردەکاری. ئەگەر مێشک ھەرگیز فێر نەبی شتەکان بە وردەکاری ببینێ، ئەوە وادەکات ھەلێکی بەرزی زاڵبونی چاوێک دروست بکات ئەوەش دەبێتە ھۆی ئەوەی مێشک گەشەنەکات و فێری وردەکاری شتەکان نەبی. بە پێچەوانەوە لە نزیک بینی منداڵ دەتوانی شتە نزیکەکان بە باشی و وردەکاری ببینێت ئەمەش وادەکات لە تەمەنکی زوو فێری وردەکاری شتەکانبی.

پۆلێنکردن[دەستکاری]

Choroid folds in high hyperopia (fluorescein angiography)

دوربینی بە شێوەیەکی نمونەیی  پۆلێن دەکرێت بەگوێرەی ڕوخساری پزیشکی توندی یان چۆنیەتی حاڵەتەکە

سێ جۆر دوربینی پزیشیکی ھەیە:

  1. دوربینی سادە: بەشێوەیەکی سروشتی ڕودەدات بەھۆی ھەمەجۆری بایلۆجی                                                
  2. دوربینی بەھۆی نەخۆشی:بە ھۆی نەخۆشی گرێ یان پەرەسەندنی نائاسایی                                                
  3. دوربینی فەرمانی:بەھۆی ئیفلیجبون و  ئیشنەکردنی خۆگونجاندنی چاوەکان acc

ھەروەھاسێ جۆر توندی ھەیە

1. نزم:دەرەجەی کزی لە 2.00D+ بچوکتر یان یەکسانە.     ٢. ناوەند:دەرەجەی کزی لە٢٫٠٠+گەورەترەو لە ٥٫٠٠+بچوکترە                           ٣. بەرز:دەرەجەیکزی لە ٥٫٠٠+زیاترە                                                           

جۆری باوی دیکەی کزی چاو نزیک بینی و ئەستیگماتیزم و پیری چاوە

چارەسەر[دەستکاری]

ھاوێنەی ڕاستکەر[دەستکاری]

سادەترین چارەسەری دوربینی بەکارھێنانی چاویلکەیە یان ھاوێنەی لکاوە. چاویلکە بەکاردێ بۆ ڕاست کردنەوی دوربینی بە بەکارھێنانی ھاوێنەی قۆقز.

نەشتەرگەری[دەستکاری]

ھەروەھا چارە سەرکردن بە نەشتەرگەری ھەیە بۆ دوربینی

  • hotorefractive keratectomy (PRK(

لادانی بەشێکی کەم لەسەر ڕوی کۆرنیە

  • Laser assisted in situ keratomileusis (LASIK)

نەشتەرگەری چاو بە لەیزەر بۆ چاکردنی شێوەی کۆرنیە بۆ ئەوەی چاویلکە یان ھاوێنەی لکاو چیتر پێویست نەکات 

  • Refractive lens exchange (RLE)


A variation ofcataract surgerywhere the naturalcrystalline lens is replaced with an artificial intraocular lens; the difference is the existence of abnormal ocular anatomy which causes a high refractive error.
  • aser epithelial keratomileusis (LASEK) 

وەک PRKیە بەڵام لەوەیان کحول بەکار دەینین بۆ کردنەوەی بەشی پێشەوەی کۆرنیە

وشەناسی[دەستکاری]

پەراوێزەکان[دەستکاری]

Lowth, Mary. "Long Sight (Hypermetropia)". Patient. Patient Platform Limited. Archived from the original on 2016-03-03. Retrieved 2016-02-26."Facts About Hyperopia". NEI. July 2016. Archivedfrom the original on 8 July 2017. Retrieved11 July 2017.Moore, Bruce D. ; Augsburger, Arol R. ; Ciner, Elise B. ; Cockrell, David A. ; Fern, Karen D. ; Harb, Elise (2008). "Optometric Clinical Practice Guideline: Care of the Patient with Hyperopia"(PDF). American Optometric Association. pp. 2–3, 10–11. Archived (PDF)from the original on 2006-07-17.Kaiser, Peter K. ; Friedman, Neil J. ; II, Roberto Pineda (2014). The Massachusetts Eye and Ear Infirmary Illustrated Manual of Ophthalmology E-Book. Elsevier Health Sciences. p. 541.ISBN 9780323225274.Archived from the original on 2017-09-08.Castagno, VD; Fassa, AG; Carret, ML; Vilela, MA; Meucci, RD (23 December 2014)."Hyperopia: a meta-analysis of prevalence and a review of associated factors among school-aged children". BMC Ophthalmology. 14: 163.doi:10.1186/1471-2415-14-163.PMC 4391667 .PMID 25539893."Complications of long-sightedness".NHS Choices. National Health Service. 2014-07-09. Archived fromthe original on 2016-03-05. Retrieved2016-02-26."Normal, near-sightedness, and far-sightedness".MedlinePlus Medical Encyclopedia.Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2016-02-26."Farsightedness".MedlinePlus Medical Encyclopedia.Archived from the original on 2016-02-24. Retrieved 2016-02-26."Slit-lamp exam".MedlinePlus Medical Encyclopedia.Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2016-02-26."Facts About Refractive Errors".National Eye Institute. October 2010.Archived from the original on 28 July 2016. Retrieved 30 July2016.Chou, Roger; Dana, Tracy; Bougatsos, Christina (2011-02-01)."Introduction".Screening for Visual Impairment in Children Ages 1-5 Years: Systematic Review to Update the 2004 U.S. Preventive Services Task Force Recommendation(Report). Evidence Syntheses. 81. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality.Archived from the original on 2017-09-08– via PubMed Health."Farsightedness (Hyperopia): Treatments". PubMed Health. U. S. National Library of Medicine.Archived from the original on 2017-09-08. Retrieved 2016-02-26."Treating long-sightedness". NHS Choices. National Health Service. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2016-02-26.Settas, George; Settas, Clare; Minos, Evangelos; Yeung, Ian Yl (2012-01-01). "Photorefractive keratectomy (PRK) versus laser assisted in situ keratomileusis (LASIK) for hyperopia correction". Cochrane Database of Systematic Reviews. 6: CD007112.doi:10.1002/14651858.CD007112.pub3.ISSN 1469-493X.PMID 22696365.Lay summary –PubMed Health (2012-02-17)."Laser Eye Surgery". MedlinePlus.Archived from the original on 2016-03-06. Retrieved 2016-02-26.Alió, Jorge L. ; Grzybowski, Andrzej; Romaniuk, Dorota (2014-12-10)."Refractive lens exchange in modern practice: when and when not to do it?". Eye and Vision. 1: 10.doi:10.1186/s40662-014-0010-2 .ISSN 2326-0254.PMC 4655463 .PMID 26605356. "hyperopia". Online Etymology Dictionary. Douglas Harper.Archived from the original on 2017-09-08.

External linksClassification

V · T · D

ICD-10: H52.0ICD-9-CM: 367.0DiseasesDB: 29644

External resources

MedlinePlus: 001020

سەرچاوەکان[دەستکاری]