تایبیریەس

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
تایبیریەس
ئیمپراتۆری ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی
Tiberius NyCarlsberg01.jpg
پەیکەرێکی تایبیریەس
فەرمانڕەوایی١٤-٣٧ زایینی
پێشووئەگوستوس
جێگرکالیگولا
باوکتایبیریەس کلۆدیەس نیرۆ
دایکلیڤیا دروسیلا
لەدایکبوون١٦ی تشرینی دووەمی ٤٢ پ.ز
ڕۆما
مردن١٦ی ئازاری ٣٧ ز (٧٧ ساڵ ژیاوە)

تایبیریەس (تایبیریەس جولیوس سیزار ئەگوستوس، ١٦ی تشرینی دووەم ٤٢ی پ.ز-١٦ی مارس ٣٧ی زایینی) دووەم ئیمپراتۆری ڕۆمانی بوو. لە ساڵی ١٤ بۆ ٣٧ی زایینی فەرمانڕەوایی کرد، ئەو کوڕی سیزار ئەگوستوس بوو.

تایبیریەس یەکێک بوو لە گەورەترین ژەنەڕاڵەکانی ڕۆمای کۆن، کە ھەڵمەتەکانی سنوورەکانی باکووری ئیمپراتۆریەتییەکەیان پاراست. ئەو ماوەی ٢٢ ساڵ فەرمانڕەوایی کرد و نیوەی یەکەمی ماوەی دەسەڵاتداریی زۆر نایاب بوو. بەڵام لە نیوەی دووەمی دەسەڵاتداریی خۆی گۆشەگیر کرد و لە دەسەڵاتداریی دوورکەوتەوە. دوای مردنی دروسوسی کوڕی لە ساڵی ٢٣، دەسەڵاتداریی بەرەو خراپی چوو و بە کارەسات کۆتایی ھات.

لە ساڵی ٢٦دا تایبیریەس لە ڕۆمای جێھێشت و چوو بۆ دوورگەی کاپری و ئیدارەدانی ئیمپراتۆریەتییەکەی دایە دەستی سەجانس، کە فەرمانداری پاسەوانانی ئیمپراتۆری بوو و کەسێکی چاوبرسی بوو. سەجانس بوو بە فەرمانڕەوای تاکڕەوی ڕۆما، و پیلانی دژی تایبیریەس گێڕا و ئەو کەسانەی دەکوشت کە دژی بوون. کاتێک ئاگادارکرایەوە لە کارەکانی سەجانس، تایبیریەس پلانی داڕشت بۆ لابردنی سەجانس لە پۆستە فەرمیەکانی، و لە کۆتاییدا لە کوشتی. دواتر تایبیریەس ئەو کەسانەی کوشت کە لە ژێر دەسەڵاتی سەجانسدا تاوانیان ئەنجام دابوو.

کالیگولا، کوڕی ھەڵگیراوەی تایبیریەس، جێگای گرتەوە وەک ئیمپراتۆری ڕۆم.

سەرچاوەکان[دەستکاری]