باری نا ئاسایی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە باری نائاساییەوە)
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

باری نا ئاسایی (بەئینگلیزی: state of emergency) ڕاگەیاندنێکی حکوومەتە کە لەوانەیە بەشێک لە ئەرکەکانێ دەسەڵاتەکانی تەشریعی، جێبەجێکاری و دادوەری ھەڵپەسێرێ و شارومەندان ناچار بکات کردەوە و ئاکاری خۆیان بگۆرن. ھەروەھا باری نا ئاسایی دەتوانێ ماف و ئازادییەکانی شارومەندان سنوردار بکات، تەنانەت ئەگەر دەستوور ئەم ماف و ئازادیانەی گارانتی کردبێ. باری نائاسایی زۆرتر بە دوای کارەساتی سروشتی، نا ئارامیی مەدەنی و شەر ڕا دەگەینرێ. دەستووری زۆر وڵات پێشبینی ڕاگەیادنی باری نا ئاسایی دەکات لە ھەل و مەرجی نالەباردا بە مەبەستی گەڕاندنەوەی ھێمنی و ئاسایشی وڵات. نمونەی هەرە بە ناوبانگ مادەی ٤٨ دەستووری وایمار بوو کە ڕێگەی بە سەرۆک کۆمار دەدا تا بۆ ماوەیەکی کاتی ماف و ئازادییە بنچینەیەکانی خەڵک هەڵپەسێرێ، ئەم مادەیە ڕێخۆشکەر بوو بۆ سەرهەڵدانی نازیسم لە ئاڵمان و کارەسەتاکەنی ئەو سەردەمە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

ویکیپیدیای ئینگلیزی

[[پۆل:یاسا نائاسایییەکان]] بارێ نا ئاسایی دهێته راگه ها ندن ده‌ مێ کاره‌ ساته کا مرووڤی یان سروشتی بشێوه‌ کێ سه رانسه ری ری دده‌ ت و ره وشا ئاسایی دگوریت، دڤێ ره وشێ دا بارێ نا ئاسایی ژ ڵایێ ده سه لاتداران ڤه‌ دهێته‌ داوا کرن ژپه رڵه مانی داکو بو ماوه کێ دیار کری بهێته‌ راگه‌ هاندن، و بو ده سه لاتداران هه‌ یه‌ اڤی ماوه‌ درێژ بکه‌ ن ڵدیف رێژا کونتروڵا وان ڵ سه‌ ر کاره‌ ساتێ، ده سه لات دار دڤی باری دا گه له ک ده‌ سه‌ لاتا دشێت بگریته‌ به‌ ربێی ره‌زامه ندیا په‌ رله‌ مانی و لایه‌ نێن دی،بارێ نا ئاسایی گه‌ لی بێ به‌ هر دکه‌ ت ژ گه‌ له‌ ک مافێن ره وا، بو نمونه ده‌ سه‌ لات دشێت خه لکی سزا بده‌ ت و د به ندیخانا ڤه بهێلیت بێی کو دیڤچوونا یاسایی دگه‌ ل بهێته‌ کرن، ئازادی بشێوه‌ یه‌ کێ دیار دهێته‌ سنوردار کرن، بارێ نا اسایی ده‌ بیت یێ بمه‌ ترسی بیت ئه‌ گه‌ ر ده‌ سه‌ لاتدار رێره‌ وێ تاکه‌ که‌ سی بگریته‌ به‌ ر و به‌ رژه وه‌ نیێت خو یێن تایبه‌ ت بگریته‌ به‌ ر.