ئێسترۆجین

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ساختمانی ئێستریۆل، جۆرێک لە ئێسترۆجین

ئێستڕۆجین (بە ئینگلیزی: Estrogen) ھۆرمۆنێکە توخمە پەرەسەندن و فرمانەکانی زۆربوون لە مێیەدا ڕێکدەخات.

ئیسترۆجین بەرپرسە لە گەشەپێدان و ڕێکخستنەوەی لاشەی مرۆڤ بە شێوەی مێینە کاتێک مرۆڤەکە

لە ھەرزەکاریدایە ئەوە ھۆرمۆنەکە یارمەتی دەدات بەشێوەیی مێینە گەشە بکات

کارەکانی ئیسترۆجین لەلاشەدا:

ئەگەر بێت و ڕێژەی ئیسترۆجین نۆرمال بێت ئەوا لاشە:

  • ڕێکخستنەوە و گەشە بە شێوەی مێینە
  • ڕێکخستنەوە و گەشە بە ئەندامی زاوزێ
  • ڕێکخستنەوە و گەشەی پێکھاتەکانی تری جەستە بە شێوەی مێینە (قژ، ڕووخسار، پێست، لاشە)

کارەکانی پرۆجسترۆن لەجەستەدا:

  • یارمەتی سووڕی مانگانە و دووگیانی دەدات[١]
  • یارمەتی (لاکتۆز) گەشەی شیر دەدات لە مەمک[٢]
  • لەکاتی سووری مانگانە کاتێک ھێلکە لە جەستە دەردەچێت لە ڕۆژی چواردەیەمین کە ھێلکە ئامادە دەبێت پرۆجسترۆن لاشە ئامادە دەکات بۆ دوگیانی

کاتێک ھێلکەکە بەر ھیچ شتێک ناکەوێت ئەوا گەشەی پرۆجسترۆن دەکەوێ و شوێنی ئامادەبوونی بۆ دووگیانی دادەرمێ و ئەو خوێنەی لە ژوورەوەیە

دێتە دەرەوە دوبارە لاشە خۆی ئامادە دەکاتەوە بۆ ماوەیەکی تری دووگیانی[١]

کەمی ھۆرمۆنی ئیسترۆجین لەلاشەدا:

  • گۆرانی بار و دۆخ (خەمباری، دڵخۆشی)
  • ئێش لە مەمک
  • ئازاری زۆر (لەکاتی سێکس) بەھۆی وشکی ئەندامی زاوزێ
  • خەمۆکی
  • کێشە لە خۆکۆکردنەوە (تەرکیز، بیرکردنەوەی ورد)
  • ماندوویەتی (ھیلاکی)[٣]

ھۆکاری کەمی ئیسترۆجین لەلاشەدا:

  • کەمی کارکردنی (pituitary gland) پارچەیەکە لە مێشک بەرپرسە لە ڕێکخستنەوە و گەشەپێدانی ھۆرمۆنەکانی لاشە[٤]
  • سترێس، خەمۆکی، مێژووی خێزانی
  • زۆر ڕێجیم کردن، کێشە لەخواردن،[٣]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ئ ا ماڵپەری تەندروستی ھۆرمۆنەکانی تۆ ، پرۆجسترۆن، بەزمانی ئینگلیزی، تشرینی دووەمی ٢٠١٨
  2. ^ ماڵپەری ئافرەتی تەندروست ، پرۆجسترۆن چ ھەستێکت پێ دەبەخشێ؟، بە زمانی ئینگلیزی،
  3. ^ ئ ا ماڵپەری ھێلس لاین ، کەمی ھۆرمۆنی ئیسترۆجین لەلاشەدا، September 28, 2018
  4. ^ ماڵپەری تەندروستی Pituitary, زانیاریەکان لەسەر ھۆرمۆنەکانی Pituitary
  • پەرتووکی زیندەزانی ١٢ (چاپی دووەم - ٢٠١١)