ئابووری سیاسی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

زاراوەی ئابووری سیاسی (Political economy) چەمکێکی نوێباوە کە کێشە و ئاریشەی زانستەکانی سیاسەت و ئابوور لێک ئەداتەوە. بە واتایەکی تر ئابووری سیاسی لە شوێن دۆزینەوەی پێوەندی دوولایەنەی وزە سیاسی و ئابووریەکان و کاردانەوەی ئەم هێزانەیە بەسەر پێکهاتەکانی سیاسەتی ئابووریدا. هەروەها کاردانەوەی بارودۆخی ئابووری بەسەر حکومەتە هەڵبژاردە خەڵکیەکانیش لێک ئەداتەوە.

سەرکەوتنی حکومەت لە بواری سیاسەتە ئابووریەکان، شەرعییەت و ئەگەریی دووبارە هەڵبژاردنەوەی ئەو حکومەتە زیاد ئەکات. لە گوتاری پۆزیتۆڤیزم دا هەڵامسان، رادەی بێکاری و هاوتەرازنەبوونی خەرج و بەرج و ...

یەکێکی تر لەو مەسەلە گرینگانە، ئەوەیە کە تا چ رادەیەک بارودۆخی ئابووری وڵاتەکان دەرەنجامی سیاسەتەکانی دەوڵەتە و تا چ رادەیەکیش بەرهەمی هۆکارگەلێکی بێ کۆنتڕۆڵ وەک بازاڕی جیهانییە؟

سەنگی هۆکارگەلی سیاسی لە پێکهاتنی سیاسەتە ئابووریەکان گرانە و ئەم هۆکارانە ئەکەونە ناوەندی سەرنجی ئەم زانستەوە. بۆ وێنە ئەگوترێ کە دەوڵەتان لە پێش هەڵبژاردنەکان و بە مەبەستی خۆ شیرین کردن لە بەر چاوی رەشەگەلدا دەست ئەدەنە بووژاندنەوەی ئابووری و تەنانەت تاکوو چەن مانگێکیش ئەو شتانەی کە بەر عۆدەی بوون بە ئەنجامی ئەگەێنن. بەڵام دوای گەیشتن بە دەسەڵات لەم رێبازە دوور ئەکەونەوە.

پێوەندی ئایدیۆلۆژی حیزبی لە گەڵ مەسەلە ئابووریەکانیش، بۆتە بابەتێک لە توێژینەوەکانی ئابووری سیاسی. ئەغڵەب حیزبە چەپییەکان هەوڵ ئەدەن گرفتی بێکاری چارەسەر بکەن، کەچی حیزبە راستییەکان هەوڵ ئەدەن پلەی هەڵامسان دابەزێنن. کەواتە پێوەندی ئایدیۆلۆژی سیاسی و ئابووری سیاسی مەسەلەیەکی گرنگ لە ئەژمار دێت. ئابووری سیاسی بەم واتایە، لەگەڵ ئابووری سیاسی بە واتا کۆنەکەی کە بە روانگەیەکی مارکسیەوە ئەیڕوانییە سیاسەت، خۆبەخۆ جیاوازی هەیە.

سەرچاوە[دەستکاری]

  • فەرهەنگی زانستی سیاسی، فەرهەنگی زاراوە و قوتابخانە سیاسیەکان، کوردی-فارسی-ئینگلیزی، ئەحمەد شەبانی، زانکۆ کوردستان، سنە ١٣٨٨.