کێوی کینابالو

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
کێوی کینابالو
بەشێکە لەسەباح
کیشوەرئاسیا
وڵاتمالیزیا
دابەشکاریی کارگێڕیسەباح
ناوچەی جوگرافیBorneo
زنجیرەچیازنجیرەچیای کرۆکەر
پۆتانی شوێن٦°٤′٣٠″N ١١٦°٣٣′٣١″E
بەرزی لە ئاستی دەریا٤٬٠٩٥ مەتر
ڕووداوە بەرچاوەکانfirst ascent
ماددەی بەکارھاتووgranodiorite
باری کەلەپووریIUGS Geological Heritage Site
Map

کێوی کینابالو (مەلایی:Gunung Kinabalu) بەرزترین کێوە لە بورنئۆ، ئەنجڵەگۆی مالایی و مالیزیا. بە بەرزی ٤٠٩٥ مەتر ئەمە سێیەم بەرزترین لوتکەی دوورگەیی سەر زەویە، هەروەها ٢٠ەمین کێوی دیاری جیهانە بە بەرزی تۆپۆگرافی. کێوەکە دەکەوێتە ناوچەی ڕاناو، بەشی کەناری ڕۆژئاوا لە شاری سەباحی مالیزیا وەک پارکی کینابالو پارێزراوە، کە شوێنێکی کەلەپووری جیهانییە[١].

لە ساڵی ١٩٩٧ ڕاپرسییەکی دووبارە بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای سەتەلایت لوتکەی خۆی دامەزراند (ناسراو بە لوتکەی لۆو) بەرزیەکەی ٤٠٩٥ مەترە لە سەرووی ئاستی دەریاوە[٢].

کێوکە و دەوروبەری لە گرنگترین شوێنەکانی زیندەوەرزانی جیهانن، کە لەنێوان ٥٠٠٠ تا ٦٠٠٠ جۆری ڕووەک و ٣٢٦ جۆر باڵندە و زیاتر لە ١٠٠ جۆری ئاژەڵی لێ دەستنیشانکراون لەنێو ئەم کۆکراوە دەوڵەمەندەی ئاژەڵی کێویدا جۆرە بەناوبانگەکانن وەک ڕووەکی ڕافلسیای گەورە و ئۆرانگوتان ماونت کینابالو بەپێی باری کەلەپووری جیهانی یۆنسکۆ[٣].

لوتکەی لۆو دەکرێت لەلایەن کەسێکەوە سەربکەوێت کە باری جەستەیی باشی هەبێت و هیچ پێویست بە کەلوپەلی شاخەوانی ناکات لە هیچ خاڵێکدا لەسەر ڕێگا سەرەکیەکە، بەڵام دەبێت شاخەوانان بە رێنماییە باوەڕپێکراوەکان لە هەموو کاتەکاندا گەشت بکەن بە هۆی رێنمایی پارکی نەتەوەییەوە هاوئاهەنگ بن و تووشی نەخۆشی لەناکاو نەبن بەهۆی ژینگەکەی[٤].

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Richmond, Simon (2010). Malaysia, Singapore & Brunei (بە ئینگلیزی). Lonely Planet. ISBN 978-1-74104-887-2.
  2. ^ "Mount Kinabalu - revered abode of the dead". www.ecologyasia.com. Retrieved 2021-09-19.
  3. ^ "The 8 Southeast Asian Destinations You Should Plan to Visit". TripSavvy (بە ئینگلیزی). Retrieved 2021-09-19.
  4. ^ Centre, UNESCO World Heritage. "Kinabalu Park". UNESCO World Heritage Centre (بە ئینگلیزی). Retrieved 2021-09-19.