کوارگ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە کارگەوە)
Jump to navigation Jump to search
چەندین جۆر قارچک

کوارگ یان قارچک بە چەندین جۆرە لە زیندەوەران دەوترێت کە خۆراکی خۆیان لە بەرھەمی دیکەی گیانلەبەران بە دەست دێنن.[١] کوارگەکان خانەکانی فرە ناوک و دیوارە خانەیەکی ڕەقیان ھەیە. کلۆرۆفیلیان تێدا. نییە سەر بە شانشینی کەڕووەکانن.

زیاتر[دەستکاری]

زیندەوەری خۆنەژێنن، و ناوک ڕاستەقینەن و دیواری خانەیی ڕەقیان ھەیە، و کلۆڕۆفیلیان تێدانیە، و زۆر جیاوازن لە زیندەوەرەکانی تر بۆیە سەر بە شانشینە تایبەتیەکەی خۆیانن

خۆراکی کەڕووەکان

  • کەڕوەکان خۆنەژێنن ئەوانیش ناتوانن خۆرکە کە بگرن یا گەمارۆیبدەن بۆیە ناژارن نزیک خۆرکەکانیان بژین، زۆربەی کەڕوەکان بەکارھێنەرن خۆرکە مادەدەکان بەدەست دێنن بەھۆی دەردانی ئاوگەکانی ھەرس بەسەر سەرچاوەی خۆرکەکەیدا، پاشان مژینی خۆراکە ھەرس کراوەکە زۆربە ی کەڕووەکان شیکەرەوەن واتا مادەەیەکی ڕووەکی گیانەوەرییە مردووەکانی دیکە شی دەکەنەوە. و کەڕووەکانی دیکە مشەخۆرن
  • ھەندێ لە کەڕووەکان بە سوود گؤرینەوە لەگەل زیندەوەری تردا دەژین بۆ نمونە زۆر لە کەڕوەکان لەسەر ڕەگی ڕووەکەکان یان لە ناویدا گەشە دەکەن ڕووەکە کە خۆراکە ماددە دابین دەکات بۆ کەڕووکە ھەورەھا کەڕووکەش یارمەتی ڕەگەکە دەدات لە مژینی خاوەکان و ڕووکەکە دەپارێزی لە ھەندێ زیندەوەر کە دەبیتە ھۆی نەخۆشی ئەم پەیوەندیەی لە نێوان ڕووەک و کەڕوودا ھەیە بە پەیوەندی ئالوگۆڕی سوود ناسراوە کەڕووە ڕەگیەکان ناودەبرێ بە mycorrhiza

جۆرەکانی کەڕوو[دەستکاری]

کەڕووەکان بەپێی شێوە و ڕێگەی زۆربوینان پۆلێن دەکرێن کە ڕووەکان چوار کۆمەڵەی سەرەکیان ھەیە. زۆربەی جۆرەکانی کەڕوو لەگەل ئەم چوار کۆمەڵەیە دەگونجێن وە ئەم کۆمەڵانەش بریتین لە کەڕووە پیت گۆرکێ یەکیان کەڕووە تورە گەییەکان کە ڕووە پالپشتەکان کۆڵگەییەکان، کەڕووە ناتەواوەکان

کەڕووە تورەگەییەکان کەڕووە تورەگەییەکان ھەریەک لە ھەوێنەکان و دومبەڵان و ھێشوەدارەکان دەگرێتەوە کەڕووە تورەگەییەکان ناتوخمانە و توخمانە زۆردەبن لەەکاتی توخمە زۆربوندا کەڕووکە چەند تورەگەیەک پێکدێنێ کە ئەو سپۆرانەی توخمانە بەھەمھێنراون لە ناویدا پەرەدەسێنن زۆربەی کەڕووە تورەگەیەکان فرەخانەن جگە لە ھەوێنە کە تاکخانەن لە کاتێکدا ھەوێنە ناتوخمانە زۆردەبن بە رێگەیەک کە بە گۆپکەکردن ناسراوە، لە کرداری گۆپکەکردندا خانەیەکی نوێ لە خانەیەکی پێشینە پەیدادەبێ ھەندێ لە کەڕووە تورەگەیەکان گرنگی زۆریان ھەیە بۆ مرۆڤ لەوانەش ھەوێنەکان کە لە دروستکردنی نان بەکردێن وە ھەندێ کە ڕووی تورەگەیی دیکە سەرچاوەن بۆ دژە زیندەیەکان و ڤیتامینەکان و ھەندێ کەڕووی تورەگەیی دۆمەبلان و ھێشوەدارەکان بە ھاەیەکی بەرزیان ھەیە وەک خۆراکی مرۆڤ زۆر لە کەڕووە تورەکەدارەکان کەڕووی مشەخۆرن. دەبنە ھۆی چەندین نەخۆشی وەک نەخۆشی درەختەکانی کەستەنە (شابەڕوو) و نەخۆشی درەختەکانی بناوی ھۆڵەندی

کەڕووە پاڵپشتیەکان (کۆڵەکەییەکان) کوارگ(قارچک) کە لە چەتر دەچێ باوترین جۆرەکانی کەڕووە کە بۆ کۆمەڵێک کەڕوو دەگەریتەوە کەبە کەڕووە پشتگیرییەکان ناودەبرین کەڕووە پالپشتیەکان ناتوخمانە زۆردەبن وە لەکاتی زۆربوندا کەڕووە دەزووی تایبەت گەشەدەکەن و پێکھاتەی وا پەیدا دەکەن کە بە کۆڵگەکان ناودەبرێن وە لەسەر کۆلەگانە توخمە سپۆرەکان پەرەدەسەنن لەکاتێکدا کوارگ بە خەیالتابێ لەوانەیە ھەر وێنەی ئەو بەشەر لەسەر زەویدایە و سپۆرەکان بەرھەم دێنێ بێتە بەرچاوت زۆربەی پێکھاتەی ئەم زیندەوەرە لە ژێر زەویدایە و کوارگ ئاسایی بەبانەیی گەشەدەکەن

پوختەی بابەت[دەستکاری]

  • کەڕووەکان زیندەوەری بەکاھێنەرن یان شیکەرەوەن یان پەیوەندی سوود گۆڕێنەوەیان ھەیە لەگەل زیندەوەری دیکەدا
  • زۆر لە کەڕووەکان لە زینجیرە خانەیەک پێکدێن بە دەزووە کەڕوو ھایفا ناودەبرێت وە بەیەک دەبەسترێن بۆ پێکھێنانی مایسلیۆم
  • چوار کۆمەڵە سەرەکییەکەی کەڕووکەکان بریتین لە کەڕووە پیتگۆرکێیەکان کەڕووە تورەگەییەکان کەڕووە پالپشتەکان کەڕووە ناتەواوەکان
  • کەڕووە پیتگۆرکێیەکان لە بنچینەدا کەڕووی شیکەرەوەن وە سپۆردانەکان بەرھەم دێنن کە سپۆرەکانی تێدایە
  • لەماوەی توخمە زۆربوندا کەڕوە تورەگییەکان تورەگەی بچووک پێکدێنن کە سپۆرەکان تییدا پەرە دەسێنن
  • کەڕوە ناتەواوەکان ھەموو ئەو جۆرانە دەگرێتەوە کە بە تەواوی ناگونجێن کۆمەڵکانی دیکە زۆربەیشیان مشەخۆرن و تەنھا بە ناتوتوخمە زۆربون زۆردەبن

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]


پەڕاوێز[دەستکاری]

  • کتێبی زانست پۆلی ١٢