ژێرلانک
 |
ژێرلانک ژێرلانک (بە ئینگلیزی: Hypothalamus) بەشێکی بچووکە لە مێشکی بڕبڕەدارەکان کە دەکەوێتە ژێر لانک (Thalamus). ئەم بەشە ژمارەیەکی زۆر لە ناوکەکان (Nuclei) لەخۆ دەگرێت کە ئەرکی جۆراوجۆریان هەیە. یەکێک لە گرنگترین ئەرکەکانی ژێرلانک بریتییە لە بەستنەوەی کۆئەندامی دەمار بە کوێرە ڕژێنەکانەوە لە ڕێگەی ژێرمێشکەڕژێن (Pituitary gland).
ژێرلانک بە بەشێک لە کۆئەندامی پەلەکان دادەنرێت و دەکەوێتە بەشی خوارەوەی ناوەڕاستی مێشک(Diencephalon). مێشکی هەموو گیانلەبەرە بڕبڕەدارەکان ژێرلانکی تێدایە. لە مرۆڤدا، قەبارەی ژێرلانک نزیکەی ئەوەندەی قەبارەی بادەمێک دەبێت
ئەرکی سەرەکیی ژێرلانک ڕاگرتنی هاوسەنگیی جەستەیە (Homeostasis). ئەم بەشە بەرپرسە لە جێبەجێکردنی چەندین فرمان، لەوانە:
- ڕێکخستنی پلەی گەرمی: کاتێک جەستە گەرم دەبێت یاخود سارد دەبێت، ژێرلانک فەرمان دەدات بە ئارەقکردنەوە یان لەرزین بۆ ڕاگرتنی پلەی گەرمیی ئاسایی.
- برسێتی و تینوێتی: هەستی تێربوون و پێویستی بە ئاو لەلایەن ئەم بەشەوە کۆنترۆڵ دەکرێت.
- خەو: ڕۆڵی هەیە لە دیاریکردنی کاتی خەوتن و بێداربوونەوە (Circadian rhythm).
- کۆنترۆڵی هۆرمۆنەکان: هۆرمۆنەکان دەنێرێت بۆ ڕژێنی ژێر مێشکەڕژێن (Pituitary gland) بۆ ئەوەی ئەویش هۆرمۆن بۆ بەشەکانی تری جەستە بنێرێت.
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ژێرلانک تێدایە.
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) |