دامەزراوەی ویکیمیدیا
 | |
| ناوبڕ | WMF |
|---|---|
| دامەزران | ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٣, سانت پیتەرزبێرگ،فلۆریدا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. |
| دامەزرێنەر | جیمی وەیڵز |
| جۆر | 501(c)(3), ڕێکخراوەی خێرخوازی |
| ئامانج | Free, open-content, multilingual, wiki-based Internet projects |
| شوێن |
|
دەڤەری خزمەت | Worldwide (banned in some territories) |
| بەرھەمەکان | Wikipedia, MediaWiki, Wikibooks, Wikidata, Wikifunctions, Wikimedia Commons, Wikinews (discontinued), Wikiquote, Wikisource, Wikispecies, Wikiversity, Wikivoyage, Wiktionary |
ئەندامان | Board-only |
CEO | Bernadette Meehan |
داھات |
|
| خەرجییەکان |
|
| Endowment | $169.4 million (2025) |
کرێکاران | 650 (2025)[١] |
خۆبەخشەکان | 277,000 (2024) |
| وێبگە |
|
| [٢][٣][٤][٥][٦] | |
دامەزراوەی ویکیمیدیا (بە ئینگلیزی: Wikimedia Foundation) دامەزراوەیەکی خێرخوازی و قازانج نەویستە و بنکەی سەرەکیی لە سان فرانسیسکۆی کالیفۆرنیا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانە. جیمی وەیڵز دامەزرێنەر و خاوەنی ویکیمیدیایە. پرۆژەکانی ئەم دامەزراوەیە سەرھێڵین و بریتین لە ویکیپیدیا، ویکیفەرھەنگ، ویکیوتە، ویکیپەرتووک، ویکیسەرچاوە، ویکیمیدیا کۆمنز، ویکیسەفەر و ویکیدراوە و چەندانی تریش، ھاوکات پرۆژەکانی بە زۆربەی زمانەکانی جیھان لەبەر دەستدایە. دامەزراوەی ویکیمیدیا لە ساڵی ٢٠٠٣ لە شاری سێنت پیتەرزبێرگ، فلۆریدای ئەمریکا، لەلایەن جیمی وەیلزەوە دامەزرا. ئامانجی دامەزراندنی بریتی بوو لە دروستکردنی دامەزراوەیەکی خێرخوازی نەقازانج بۆ دابینکردنی پشتیوانی دارایی بۆ ویکیپیدیا و پڕۆژە ویکییەکانی تر، کە پێشتر لەلایەن کۆمپانیای بۆمیس (Bomis)، کۆمپانیای بازرگانی جیمی وەیلز، میوانداری دەکران.[٧]
دامەزراوەی ویکیمیدیا ژێرخانی تەکنیکی و ڕێکخراوەیی پێویست دابین دەکات بۆ ئەوەی ئەندامانی گشتی کۆمەڵگا بتوانن ناوەڕۆکی بنەمای ویکی بە زمانی جیاواز لە سەرانسەری جیهان پەرەپێ بدەن. دامەزراوەکە خۆی ناوەڕۆکی هیچ کام لە پڕۆژەکانی نانووسێت و سەرپەرشتی ناکات. بەڵکو ئەم کارە لەلایەن دەستکاریکەرە خۆبەخشەکان، وەک ویکیپیدیانوسان، ئەنجام دەدرێت. هەروەها دامەزراوەکە لەگەڵ تۆڕێکی فراوانی خۆبەخشانی تاکەکەسی و ڕێکخراوە هاوبەشەکانی ویکیمیدیا، وەک بەشەکانی ویکیمیدیا (Chapters)، ڕێکخراوە بابەت‌تایبەتەکان (Thematic Organizations) و گرووپی بەکارهێنەران (User Groups)، هاوکاری دەکات.
دامەزراوەی ویکیمیدیا زۆربەی دارایی خۆی لە ڕێگەی ملیۆنان بەخشینی بچووک لەلایەن خوێنەران و دەستکاریکەرەکانەوە دابین دەکات، کە لە ڕێگەی کەمپەینی ئیمەیڵ و بانەری کۆکردنەوەی پارەی ساڵانە، کە لەسەر ویکیپیدیا و پڕۆژە هاوشێوەکانی دیکەی دادەنرێن، کۆدەکرێنەوە. سەرەڕای ئەوە، ئەم داهاتانە بە یارمەتی و گرانتەکانی دامەزراوە خێرخوازییەکان، کۆمپانیا تەکنەلۆژییەکان، و هەروەها لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە بە داهاتی خزمەتگوزارییەکانی **Wikimedia Enterprise** تەواو دەکرێن. تا ساڵی ٢٠٢٣، دامەزراوەکە زیاتر لە ٧٠٠ کارمەند و گرێبەستکار هەبوو، سامانی خاوێنی بەهادار بە نزیکەی ٢٥٥ ملیۆن دۆلار، و سندوقی وەقفەکەی (Endowment) سەد ملیۆن دۆلاری تێپەڕاندبوو.
مێژوو
[دەستکاری]جیمی وێڵز و لاری سانگەر لە ساڵی ٢٠٠١ ویکیپیدیایان دامەزراند وەک پڕۆژەیەکی خۆراکدەر بۆ تەواوکردنی نوپێدیا. پڕۆژەکە لە سەرەتادا لەلایەن Bomis, بزنسی قازانج خوازی وێڵزەوە پارەدارکرابوو، و لەلایەن کۆمەڵگەیەکی سەرنوسەری خۆبەخشەوە کە بە خێرایی گەشە دەکات، مۆنتاژ کراوە. کۆمەڵگەی سەرەتایی باسیان لە چەندین ڕێگەی جۆراوجۆر کرد بۆ پشتگیریکردن لە تێچووی بەردەوامی چاککردنەوە، و بە شێوەیەکی بەرفراوان دژی بەڕێوەبردنی ڕێکلامەکان بوون لە ماڵپەڕەکەدا، بۆیە بیرۆکەی دامەزراندنی دامەزراوەیەکی خێرخوازی ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا.[٨] کە پرسیارێکی کراوەی خستەڕوو کە چ لایەنێک دەبێت دەست بە هێما بازرگانییەکانی پڕۆژەکەوە بگرێت.
دامەزراوەی ویکیمیدیا لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ لە شاری سانت پترسبۆرگ لە ویلایەتی فلۆریدا دامەزراوە.[٩][٢] بچووکی کۆکردنەوەی پارە بۆ هێشتنەوەی سێرڤەرەکان لە ئۆکتۆبەری ٢٠٠٣ بەڕێوەچوو باج دەبڕدرێت بۆ مەبەستی باجی داهاتی فیدراڵی ئەمریکا. کۆدی تاکسۆنۆمی نیشتمانیی دامەزراوە لێخۆشبووەکان (NTEE) B60 (گەورەساڵان، خوێندنی بەردەوام) یە.[١٠][١١]
دامەزراوەکە لە 14ی ئەیلوولی 2004 داواکارییەکی بۆ پێشکەش کرد بۆ تۆمارکردنی ناوی ویکیپیدیا وەک نیشانی بازرگانی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، پێشکەش بە دەستەی دادوەری پەتێنت و لێکۆڵینەوە لە ناکۆکییەکان (Board of Patent Appeals and Interferences) کرد. نیشانی بازرگانی ویکیپیدیا بە فەرمی لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ تۆمار کرا. هەروەها پاراستنی نیشانی بازرگانی لەلایەن یابانەوە لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤، و لەلایەن یەکێتی ئەورووپا لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ پەسەند کرا. لەو کاتەدا، هەندێک لە بەشەکانی ویکیپیدیا بە شێوەی کتێب و دیڤیدی بڵاو کرابوونەوە، هەروەها گفتوگۆ سەبارەت بە مۆڵەتدان بە لۆگۆ و نیشانی وشەیی (Wordmark) ویکیپیدیا بەردەوام بوو.
لە 11ی کانوونی دووەمی 2006، دەستەی کارگێڕی دامەزراوەکە ئاماژەی بەوەدا کە ناتوانێت ببێتە ڕێکخراوێکی ئەندامێتی، وەک لە سەرەتادا پلانی بۆ دانرابوو بەڵام جێبەجێ نەکرا، بەهۆی بێتوانایی لە جێبەجێکردنی مەرجەکانی تۆمارکردن لە یاسای یاسایی فلۆریدا. بەم پێیە پەیڕەوی ناوخۆ هەموارکرایەوە بۆ ئەوەی هەموو ئاماژەکان بە ماف و چالاکییەکانی ئەندامێتی لاببرێن.
لە ساڵی ٢٠٠٧ دامەزراوەکە بڕیاریدا بارەگا سەرەکییەکەی لە فلۆریدا بگوازێتەوە بۆ ناوچەی کەنداوی سانفرانسیسکۆ. ئەو ڕەچاوکردنانەی کە بۆ هەڵبژاردنی سانفرانسیسکۆ ئاماژەیان پێکرا بریتی بوون لە نزیکیی لە ڕێکخراوە هاوبیرەکان و هاوبەشە ئەگەرییەکان، کۆمەڵەیەکی باشتری بەهرەمەندەکان، هەروەها گەشتێکی نێودەوڵەتی هەرزانتر و گونجاوتر.[١٢][١٣][١٤] گواستنەوەکە تا ٣١ی ژانویەی ٢٠٠٨ تەواو بوو، بۆ ناو بارەگایەکی سەرەکی لە شەقامی ستیلمان لە سانفرانسیسکۆ.[١٥] دواتر گواسترایەوە بۆ شەقامی نیو مۆنتگۆمێری، و پاشان لە ساڵی ٢٠١٧ بۆ تاوەری یەک مۆنتگۆمێری.[١٦]
لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، دامەزراوەکە ویکیمیدیا ئینتەرپڕایز ی دەستپێکرد، کە خزمەتگوزارییەکی بازرگانییە بۆ گەیاندنی ناوەڕۆکی ویکیمیدیا کە ئامانج لێی ئەو گروپانەیە کە دەیانەوێت APIی قەبارە بەرز بەکاربهێنن، لە کۆمپانیاکانی بیگ تەکەوە دەستپێدەکات.[١٧][١٨] لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢دا، گووگڵ و ئەرشیفی ئینتەرنێت وەک یەکەم کڕیاری خزمەتگوزارییەکە ڕاگەیەندرا، هەرچەندە تەنها گووگڵ پارەی خزمەتگوزارییەکە دەدات.[١٩] هەمان ڕاگەیاندن ئاماژەی بە گۆڕینی گرنگیدان بە کۆمپانیا بچووکەکان کرد کە پێویستییەکی هاوشێوەی داتایان هەیە، پشتگیری لە خزمەتگوزارییەکە دەکات لە ڕێگەی "زۆر پارەدان بە کەمێک".
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «7 reasons you should donate to Wikipedia». ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥. لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٦ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- 1 2 Wales، Jimmy (٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٣). https://web.archive.org/web/20130330033331/https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2003-June/010743.html. لە ڕەسەنەکە لە ٣٠ی ئازاری ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ داڕێژە:Cite form 990
- ↑ «File:Wikimedia Foundation FY2021–2022 Audit Report.pdf – Wikimedia Foundation Governance Wiki» (PDF). Foundation.wikimedia.org. لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF). لە ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی نادروستی
<ref>؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری "Wikimedia Foundation reaches $100 million Endowment goal as Wikipedia celebrates 20 years of free knowledge-2021" نەدراوە - ↑ «Wikimedia Foundation Org (EIN: 20-0049703)». Nonprofit Explorer (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ProPublica. ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣. لە ٢٠ی نیسانی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Hanson، Jarice (٢٠١٦). The Social Media Revolution: An Economic Encyclopedia of Friending, Following, Texting, and Connecting. ABC-CLIO. لاپەڕە ٣٧٥. ژپنک ٩٧٨-١-٦١٠٦٩-٧٦٨-٢.
- ↑ «Wikimedia Foundation - Meta-Wiki». meta.wikimedia.org (بە ئینگلیزی). ١٧ی ئازاری ٢٠٠٣. لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «If you enjoy Wikipedia, please consider making a donation to keep the servers running. Thank you!». Wikipedia Village Pump (بە ئینگلیزی). بەرگی M. ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣. لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «https://www.guidestar.org/npo/ntee.jsp». لە ڕەسەنەکە لە ٢ی شوباتی ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە.
{{cite web}}: بەستەری دەرەکی لە|سەردێڕ= - ↑ «NCCS--National Taxonomy of Exempt Entities - Core Codes — Definitions: Education». لە ڕەسەنەکە لە ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە.
- ↑ Moncada، Carlos (٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧). «Wikimedia Foundation Moving To Another Bay Area». The Tampa Tribune. لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە.
- ↑ Mullins، Richard (٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٧). «Online Encyclopedia To Leave St. Petersburg For San Francisco». The Tampa Tribune. لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە.
- ↑ Kim، Ryan (١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧). «Wikimedia abandons Florida for San Francisco». San Francisco Chronicle. لە ڕەسەنەکە لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی ئابی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Press contacts». Wikimedia Foundation (بە ئینگلیزی). ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧. لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ Villagomez، Jaime (٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٧). «[Wikimedia-l] Wikimedia Foundation Office Move - Wikimedia-l - lists.wikimedia.org». lists.wikimedia.org. لە ڕەسەنەکە لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ Cohen، Noam (١٦ی ئازاری ٢٠٢١). «Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up». Wired. ISSN ١٠٥٩-١٠٢٨. لە ١٧ی ئازاری ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٧ی ئازاری ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ «Wikimedia Foundation launches Wikimedia Enterprise: the new, opt-in product for companies and organizations to easily reuse content from Wikipedia and Wikimedia projects». ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١. لە ڕەسەنەکە لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ Roth، Emma (٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢). «Google is paying the Wikimedia Foundation for better access to information». The Verge. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
بەستەری دەرەکی
[دەستکاری]
