شێرپەنجەی مەمک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
شێرپەنجەی مەمک

شێرپەنجەی مەمک ئەو شێرپەنجەیەیە کە گەشە دەسەنێ لە شانەکانی مەمکدا. ھەندێ کات نیشانەکانی شێرپەنجەی مەمک پێکھاتووە لە لوویەک لەناو مەمکدا، گۆرانی شێوەی مەمک، چالیەک لە پێستدا، ھاتنە دەروەی شلە لە گۆی مەمکەوە، ھەلگەرانەوەی گۆیەکان، یان سور ھەڵگەرانوو زبر بوونی پارچەیەکی پێستی مەمک، لەو شوێنانەی کە نیشانەکانی تێدا دەرکەوتووە، دەشێببێتە ھۆی ئازاری ئێسکەکان، ھەوکردنی لیمفە گرێکان، ھەناسە کورتی، ڕەنگ زەردی. ھۆکارە مەترسیدارەکانی گەشەسەندنی ئەم نەخۆشییە لە ئافرەتاندا بریتییە لە، قەڵەوی، کەمی راھێنانی فیزیای، خواردنەوە کھولیکان، تیشکی ئێکس، ئەو ھۆرمۆنانەی کە چارەسەرن بۆ تەمەنی بێئومێدی, زوو کەوتنە سەر خوێن، منداڵبوون ی درەنگ یان ھەر نەبوونی، ھۆکاری بۆماوەی. نزیکەی ٥-١٠٪‏ ئەم بارودۆخە ھۆکارەکی جیناتە کە ئەمێنێتەوە لە باوانەوە، باوترین جۆری شێرپەنجەی مەمک ئەوەیە کە گەشە ئەسێنێ لەو بۆریچکە خانانەی کە شیری تێدا بەرھەم دێت، وە زیاتر لە ھەژدە جۆری کەی شێرپەنجەی مەمک ھەییە.


نیشانەکانی: یەکێک لە گرنگترین نیشانەکانی شێرپەنجەی مەمک ھەبوونی لووە کە جیاوازە لە شانەکانی تری مەمک،، ھەروەھا چربوونەوەی شانەکانیش ھۆکارێکی ئەم نەخۆشییەیە، یەکێک لە مەمکەکان کە قەبارەکەی گەورەتر یان بچوکتر ئەبێ، سەر گۆیەکان شوێنو شێوەیان ئەگۆرێت و ھەڵئەگەرێتەوە، پێستەکەی وشک ئەبێتەوەو ھەڵدەقڵیشێت، برین لە دەوری گۆی مەمک، ئازار لە بەشەکانی سنگ و بنباڵدا وە ھەڵئاوسان لە بەشی خواروی بنباڵو ئێسکی چەڵەمەدا. ھەرچەندە ئازار لە سنگدا بۆ دیاری کردنی شێرپەنجەی مەمک پشتپێبەستراو نییە، بەڵام ئەتوانرێت بەسود بێت بۆ دیاری کردنی کێشە تەندروستیەکانی تری مەمک.

سەلماندن[دەستکاری]

کاتێک کە شک لە ھەبوونی شێرپەنجەی مەمک بوو دەبێت پزیشک "مامۆگرافی" بکات. ئەم مامۆگرافییە ھەبوون یان نەبوونی شێرپەنجە دەسەلمێنێت، دوای ئەوەش بۆ دڵنیای تەواو دەبێت "بایۆپسی" بکرێت.

چارەسەرەکان: شێوازی ژیان، ئافرەتان ئەتوانن مەترسیەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمک کەمبکەنەوە بە بەردەوام بوون لە راھێنانی وەرزشی وە کێشی تەندروست، وە کەم کردنەوەی خواردنوەوە ئەلکھولیەکان ، وە شیردان، بەم رێگایانە ئەتوانین ٣٨٪‏ توشبوون بەم نەخۆشییە کەم بکەینەوە.

نەشتەرگەری پێشوەخت: بە لابردنی ھەردوو مەمک پێش ئەوەی نەخۆشیەکە دیاری بکرێت یان لوو تیایدا دەربکەوێت .

چارەسەرکردن بە دەرمان:

مەترسی شێرپەنجەی مەمک کەم دەکاتەوە وەکو دەرمانی( تامۆکسیفین).

دوای نەشتەرگەری[دەستکاری]

ئەنجەلینا جۆلی لە ساڵی ٢٠١٠ پێش لە نەشتەرگەری مەمکی

زۆر جار لە خانمەکاندا دوای نەشتەرگەری ھەست بە لە دەست چوونی ژنایەتی دەکرێت لە بەر ئەوەی کە ئەم ھەستە لاواز و ناخۆشە لە کۆڵی خانمەکان بکرێتەوە، نەشتەرگەریێکی تریان بۆ دەکرێت کە بۆ جوانکارییە ئەم نەشتەرگەرییە ئاوایە کە لە جێی ئەو مەمک (یان ھەردوو مەمک) کە ھەڵ دەگیرێت دوو دانە مەمکی دەستکرد کە بە ڕوواڵەت، شکڵ و جنس دەقاودەق وەکوو مەمکی بەڕاستینەیە، دادەنرێت. بۆ وێنە ئەم نەشتەرگەرییە لە ساڵی ٢٠١٣ لە ٣ ھەنگاودا لە سەر ئەکتەری سینمای ئەنجەلینا جۆلی ئەنجام درا و دوای نەشتەرگەرییەکە گەڕاوە سەر ژیانی ئاسایی خۆی و بێ ھیچ گرفتێک درێژەی بە ژیانی دا.[١][٢][٣][٤]

ئەو شتانەی مەترسی تووشبوون زۆر دەکەن[دەستکاری]

ھەندێک ھۆ و دەلیل ھەن کە ئاستی تووشبوون بە شێرپەنجەی مەمک زۆر دەکەن وەک ئەمانەی لە خوارەوە دێن:

  • تەمەنی سەر
  • تووشبوونی دایک، خۆشک، باوک یان برا
  • شوێنی نیشتەجێ بوون
  • ئەو کەسانەی ھیچکات ئاوس نەبوون
  • ھەبوونی ھەڵە لە جینۆمدا: وەکوو بوونی جینی ناکۆکی BRCA1 و BRCA2
  • خواردنی زۆری خۆراکی چەور
  • دەسپێکردنی خوێنی مانگانە لە تەمەنی خوار و تەواو بوونی لە تەمەنی سەرۆ
  • خواردنی مەشرووب و شتی ئەلکولدار
  • ژیانی ناچالاک و دانیشتن لە سەر جێگە بۆ ماوەی زۆر

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Breast_cancer

  1. ^ "My%20Medical%20Choice".%20The%20New%20York%20Times.%20Retrieved%2014%20May%202013. نامەی ئەنجەلینا جۆلی بۆ ڕۆژنامەی نیۆیۆرک تایمز لە سەر بارودۆخی سڵامەتی خۆی لە دوای نەشتەرگەرییەکەی لە سەر مەمکی[بەستەری مردوو][بەستەری مردوو]
  2. ^ "Angelina Jolie: I had preventive double mastectomy". CBS News. Retrieved 14 May 2013.
  3. ^ Dr. Kristi Funk (May 14, 2013). "A Patient’s Journey: Angelina Jolie" Archived ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.. Pink Lotus Breast Center. Retrieved 15 May 2013.
  4. ^ نامەی ئەنجەلینا جۆلی بۆ نیۆیۆرک تایمز بە کوردی