زمانی دەری
| دەری | |
|---|---|
| پارسی دەری، فارسی دەری، فارسی ڕۆژھەڵاتی | |
 ووشەی فارسی دەری به نەستەعلیق | |
| قسەی پێدەکرێ لە | ئەفغانستان |
| ژمارەی ئاخێوەران | ٣٥ میلیۆن (۲۰۱۷)e18 زمانی ۹۵٪ لە دانیشتوانی ئەفغانستان[١] |
| بنەماڵەی زمان | |
| شێوەزارەکان | زاراوەی تاجیکەکانی ئەفغانستان: (کابولی، بەلخی ، هێراتی، بەدەخشانی، پێنجشیری، لەغمانی، سیستانی، ئایماقی)، و زاراوەی هەزارەکانی ئەفغانستان (هەزارەگی) یە.[٢] |
| سیستەمی نووسین | ئەلفوبێ فارسی |
| ڕەوشی فەرمیبوون | |
| زمانی فەرمییە لە |  ئەفغانستان |
| سامان دەدرێتەوە بەدەستی | ئەکادیمیای زانستی ئەفغانستان |
| کۆدەکانی زمان | |
| ISO 639-3 | Variously: prs – فارسی دەری aiq – زاراوەی ئایماق haz – زاراوەی هەزارەگی |
ئەم پەڕەیە ھێماکانی فۆنەتیکی IPA بە یوونیکۆدی تێدایە. بەبێ پشتیوانیی نیشاندانی یوونیکۆد، لەوانەیە لە جێگەی کاراکتەرەکانی یوونیکۆد، نیشانەی پرسیار، چوارگۆشەکان یان ھێماکانی تر ببینی. | |
فارسی دەری[٣] یان فارسیی ئەفغانستانی ناوی ڕەسەنی زمانی فارسییە کە لە ئەفغانستان قسەی پێ دەکرێت و ناوی یەکێک لە دوو زمانە فەرمییەکەی وڵاتی ئەفغانستانە کە بریتین لە پشتۆ و دەری.[٤][٥][٦][٧] بەهۆی ئەوەی کە فارسی زمانێکی ناوەندی (ناوبەندی) لە ئەفغانستاندا هەژمار دەکرێت، بە گشتی زیاتر لە ٣٠ ملیۆن کەس یان ٧٨٪ی هاووڵاتیانی ئەو وڵاتە توانای قسەکردن و تێگەیشتنیان پێی هەیە.[٨] تاجیکەکان، ھەزارەکان و ئایماقەکان قسەکەرانی ڕەسەنی زمانی فارسی لە ئەفغانستانن.[٩] ئەم زمانە لەگەڵ زمانی پەشتۆ یەکێکە لە دوو زمانی فەرمی ئەفغانستان.
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]تێبینییەکان
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «South Asia :: Afghanistan — The World Factbook - Central Intelligence Agency». www.cia.gov. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی نیسانی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٢ی ئابی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
- ↑ «Iranica, "Afghanistan: v.Languages", Table 11». لە ڕەسەنەکە لە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی ئابی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- ↑ «دری» و «فارسی دری» از نامهای تاریخی این زبان هم هستند (بنگرید به تاریخچهٔ نام) و ممکن است در گفتارهای آکادمیکترِ ایران و دیگرجاها هم به کار بروند
- ↑ «CIA – The World Factbook, "Afghanistan", Updated on 8 July 2010». Cia.gov. لە ڕەسەنەکە لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی ئابی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- ↑ «Afghanistan v. Languages». Ch. M. Kieffer. دانشنامه ایرانیکا، online ed. لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
Persian (2) is one of the most spoken languages in Afghanistan. The native tongue of twenty five percent of the population …
- ↑ «Dari». UCLA International Institute: Center for World Languages. دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس. لە ڕەسەنەکە لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ «The World Factbook». ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣. لە ڕەسەنەکە لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
- ↑ «The World Factbook». ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣. لە ڕەسەنەکە لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
- ↑ «Languages of Afghanistan». دانشنامه بریتانیکا.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]
 | ئەم وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە زمانی دەری تێدایە.
