خۆبەڕێوەبەری

خۆبەڕێوەبەری
لقی	کارگێڕی گشتی، ئۆتۆنۆمی، حکومڕانی
بەشێکە لە	State law (Swiss)
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

خۆبەڕێوەبەری (بەئینگلیزی: Self-governance) خۆبەڕێوەبەری بریتییە لە توانای تاکێک یان گرووپێک بۆ جێبەجێکردنی ھەموو ئەرکە پێویستەکانی ڕێکخستن بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتێکی دەرەکی. ئەم زاراوەیە لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ ڕەفتاری کەسی یان ھەر شێوەیەک لە دامەزراوە، وەک یەکە خێزانییەکان، گرووپە کۆمەڵایەتییەکان، گرووپە ھاوبیرەکان، دەستە یاساییەکان، دەستە پیشەسازییەکان، ئایینەکان، و قەوارە سیاسییەکان بە پلەی جیاواز. خۆبەڕێوەبەری پەیوەندییەکی نزیکی بە چەمکە فەلسەفی و سیاسی-کۆمەڵایەتییە جۆراوجۆرەکانی وەک ئۆتۆنۆمی (سەربەخۆیی)، سەروەری، خۆکۆنترۆڵکردن، و خۆڕێکخستنەوە ھەیە.

لە چوارچێوەی دەوڵەت-نەتەوەکاندا، خۆبەڕێوەبەری پێی دەوترێت سەروەریی نیشتمانی، کە چەمکێکی گرنگە لە یاسای نێونەتەوەییدا. لە چوارچێوەی دابەشکاریی کارگێڕیدا، ناوچەیەکی خۆبەڕێوەبەر پێی دەوترێت ھەرێمێکی ئۆتۆنۆم. خۆبەڕێوەبەری ھەروەھا پەیوەستە بەو سیاقە سیاسییانەی کە تێیدا دانیشتووانێک یان گرووپێکی دیمۆگرافی لە دەسەڵاتی داگیرکاری، حکوومەتی ڕەھا، پاشایەتیی ڕەھا، یان ھەر حکوومەتێک کە ھەست دەکەن بە شێوەیەکی گونجاو نوێنەرایەتیان ناکات، سەربەخۆ دەبن. ھەر بۆیە، بنەمایەکی سەرەکیی زۆرێک لە دیموکراسییەکان، کۆمارییەکان و حکوومەتە ناسیۆنالیستەکانە. زاراوەکەی مەھاتما گاندی «سوواراج» لقێکە لەم ئایدۆلۆژیایەی خۆبەڕێوەبەری. ھێنری دەیڤد سۆرۆ لایەنگرێکی سەرەکیی خۆبەڕێوەبەری بوو لەبری حکوومەتە نائەخلاقییەکان.