تاقیکردنەوەی گایگەر–مارسدێن

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ئەم وێنەیە ئەوە نیشان دەدات کە لە تاقیکردنەوەکەدا باس کراوە ، وێنەکەی سەرەوە دەری دەخات بارگەی موجەب هەموو ناوکی داگیر کردووە و دەورە دراوە بە ئەلکترۆن وەک رەزەرفۆرد ئاماژەی پێدا، وێنەی خوارەوەش قسەکەی گایگەر دەخاتەروو کە ووتی هەنێک لەو پارتیکڵناە پەرشدەبنەوە بە زیاتر لە 180 پلە لە کاغەزی ئاڵتوونەکەوە .

تاقیرکردنەوەی رەزەرفۆرد کە بە ناوی ( تاقیکردنەوەی گایگەر و مارسدێن یان تاقیکردنەوەی رووپۆشی ئاڵتوون ) بیرۆکەی ئەم تاقیرکدنەوە لە لایەن هەردوو زانای بەناوبانگی فیزیایی ئێرنست مارتسدێن و هانز گایگەر ـەوە دانراوە لە ساڵی [1909] کە بۆ ئەنجمادراوە بۆ تێگەیشتنی زیاتری گەردیلە ، بە هۆی ئەم بیردۆزەوە رەزەفۆرد تووانی مۆدێلێکی نوێێ فیزیای دابنێ هەر بە ناوی خۆیەوە کە ناوی نابوو مۆدێلی رەزەرفۆرد لە ساڵی [1911] .

تاقیرکدنەوەکە[دەستکاری]

دووای ئەوەی ئەم سێ زانایە توانیان لایەنی تیۆری باس بکەن هەڵسان بە ئانجامدانی تاقیکردنەوەکە کە بریتی بوو کاغەزێک کە ئاڵتوون دروست کرابوو بۆمباران کرا بە ئەلفا پارتیکڵ، وە هەروەها لە پەردەیەکی دۆزەرەوە پێک هاتبوو بۆ ئەوەی ژمارەی ئەو پارتیکڵانەی لادەدەن یان پەڕشبوونەتەوە چەنێکن بزانرێت ، وە هەروەها بژمێرێکی تریش لە پشتی کاغەزە ئاڵتونەکەوە کە ئەلفا پارتیکڵەکان دەژمێرێت کە بە ئاراستەی کاغەزەکە هاتوون و تێپەڕبوونە بە پێی پلەکانیان.

ئەنجامی تاقیرکدنەوەکە[دەستکاری]

گایگەر ووتی کە هەنێکی ئەلفا پارتیکڵەکان لادەدەن ( بە مانای پەرش دەبنەوە) بە پلەی زیاتر لە 180 پلە کاتێک بەر ناووکی رووە ئاڵتوونەکە دەکەون. رەزەرفۆرد زانیاری زیاتری بۆ مۆدێلکەی زیاد کرد کە دەیگووت بارگە موجەبەکان هەموویان لە ناوەڕاستی ناووکدان و ئەلکترۆنەکانیشیان لەگەڵدایە کە بە هێزی راکێشانی کارابەییەوە ئەلکترۆنەکان دەوریانیان داوە ، کە ئەمەش وا دەکات کە هەموو ناووک بە شێوەیەک بێت کە پێی بوترێت بێ بارگە بەو مانایەی کە ئەلکترۆنی سالب و بارگەی موجەبی تێدایە .

سەرچاوە[دەستکاری]

[١] [٢]