پێکھاتەی سەرباز

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

لەشەتڕەنجدا، پێکهاتەی سەرباز و ناسراویشە بە بڕبڕەی سەرباز (بەئینگلیزی: Pawn structure) ڕێکخستنی سەربازە لەسەر بۆردی شەتڕەنج. لەبەرئەوەی سەربازەکانی ناجووڵۆکترین پارچەی شەتڕەنجە، پێکهاتەی سەرباز بەشێوەیەک لەشێوەکان جێگیر و نابزۆکە بۆیە بەشێوەیەکی بەربڵاو سرووشتی ستراتیژی هەڵوێستە دیاریی دەکات.

لێنۆڕینی گشتی[دەستکاری]

لاوازیی لە پێکهاتەی سەربازدا، وەک سەربازی دوور، سەربازی سەریەک، سەربازی بەجێماو و هەروەها کوون، هەرئەوەندە درووست بوون، زۆربەی کات دەبنە هەمیشەیی (تاکۆتایی وا دەمێننەوە). بۆیە پێویستە بەئاگاییەوە مامەڵە بکرێت تا خۆ لەتووشبوونیان دوور بگیرێت (بەڵام هێشتا هەڵاودێری هەیە، بۆ نموونە بنۆڕە کوونی بۆڵێسلاڤسکی لەخوارەوە). لە نەبوونی ئەم لاوازییە پێکهاتییانە، ناتوانرێت پێکهاتەی سەرباز لەدۆخێکی دیاریکراودا وەک باش یان خراپ دیاریی بکرێت -- زۆرتر پشت دەبەستێت بە هەڵوێستەی پارچەکان. بەهەرحاڵ، پێکهاتەی سەرباز ستراتیژییەتی سەرتاسەریی یاریزان بۆ ماوەیەکی دوورتر درێژ دەکاتەوە، هەرچەند ئەگەر لە کردنەوەیەکی ناپەیوەندیداریشەوە سەرهەڵبدات. پێکهاتە سەربازییە هاوتا شاوڵییەکان (بۆ نموونە زەنجیری e5 و زەنجیری d5) ئەشێت فریودانانە لەیەک بچن، بەڵام پێ دەچێت تەواو سیفەتی جیاوازییان هەبێت بەهۆی ئاماڵیی شا بۆ ماڵکردن لەباڵی شاوە.

پێکهاتە سەربازییەکان زۆرینەی جار دەگوازنەوە بۆ یەکتر، بۆ نموونە ئایزۆلانی دەگوازرێتەوە بۆ سەربازی هەڵواسراو و هەروەها بەپێچەوانەوە. ئەو جۆرە گواستنەوانە پێویستە بەئاگاییەوە چاوییان لێ بکرێت و زۆربەی جار هێما بۆ تەقلەدان لە ستراتیژییەتی یاریدا دەکات.

پێکهاتە گەورەکانی سەرباز[دەستکاری]

ئاندرو سۆڵتیس، لە کتێبەکەیدا بەناوی Pawn Structure Chess دا پێکهاتە گەورەکانی سەربازی پۆڵێن کردووە بۆ ١٦ پۆل، کە لەخوارەوە باس کراون. پێویستە ئەوە تێبینیی بکرێت کە بۆ ئەوەی پێکهاتەیەک بکەوێتە نێو پۆلێکەوە، پێویست ناکات هەڵوێستەیەکی سەربازی هەبێت کە تەواو هاوشێوە بێت لەگەڵ هێڵکاریی هاوپەیوەنددا، بەڵکو دەشێت تا ئەو ڕادەیە نزیک بێت کە سیفەتەکانی یارییەکە و ڕووکارە گەورەکان تێیدا نەگۆڕ بێت. بەگشتی، سەربازەکانی ناوەند دەتوانن زۆرترین کاریگەرییان هەبێت لەسەر سرووشتی یارییەکە.

ئەو پێکهاتانەی کە سەربازی هێرشبەری هاوشێوەیان هەیە وا وەسف دەکرێن کە گرژییان هەبێت. ئەوانە بەشێوەیەکی ئاسایی ناجێگیرن و مەیلیان هەیە بۆ ئەوەیە کە یارییەکە تەقلە پێ بدەن بۆ پێکهاتەیەکی جێگیر لەڕێی پاڵنان بە سەربازەوە یان ئاڵوگۆڕەوە. یاریی زۆربەی جار لەدەوری ئەوە دەسووڕێتەوە کە تەقلەدانەکە ڕوو بدات بەڵام لەبارودوخێکی ویستراودا. بۆ نموونە، لە گامبتی شالیاری پەسەندنەکراودا، ڕەش دەوەستێت تاوەکوو سپی فیلی شای خۆی پەرە پێ ئەدات تاوەکوو لێدانی d5xc4 ئەنجام بدات، کە یارییەکە دەگوازێتەوە بۆ پێکهاتەی سلاڤ (بنۆڕە خوارووتر).

a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a7 black pawn
b7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
c6 black pawn
e6 black pawn
d4 white pawn
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
پێکهاتەی کارۆ

پێکهاتەی کارۆ[دەستکاری]

کردنەوەکان: سەرەکی: کارۆکان. هی تر: فەڕەنسی، ئەسکەندەناڤی، گامبتی شالیار.

سیفەت: یاری خێرای خاوکراو.

ڕووکارەکان بۆ سپی: بنکەیەک لەسەر e5، سوود لە بۆشایی باڵی شادا، شکاندنی d4-d5، ئەگەری زۆرینەیی لە باڵی شالیاردا لە کۆتایارییدا (بەگشتی پاش ئاڵوگۆڕکردنی سەربازی d ـی سپی بە سەربازی c ـی ڕەش).

ڕووکارەکان بۆ ڕەش: لاوازیی سەربازی d4، شکاندنی c6-c5 و e6-e5. ئەوەی دواهەمین زۆربەی کات ویستراوە، بەڵام بەدیهێنانی لەلایەن ڕەشەوە گرانترە.

سەرچاوە[دەستکاری]