کەیڵ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

کەیڵ یاخود کەلەرمی گەڵا، کە سەر بە پۆلی سەوزەواتە و لە جنسی براسیکا ئۆلێراسیایە (Brassica oleracea). گەڵاکانی سەوز یا مۆرە، کە لە ناوەندی گەڵاکانەوە سەر (واتە وەکو کەلەرم) درووست ناکات. کەیڵ وادادەنرێت کە نزیکتربێت لە کەلەرمی کێوی (کەلەرمی بەڕی) وەک لە زۆربەی جۆرەکانی تری براسیکا ئۆلێراسیای تری کە مرۆڤ دەیانڕوێنێت.

سەرچاوەی ووشە[دەستکاری]

کەیڵ لە ووشەی (kail) دەچێت کە گۆڕاوە لە ووشەی (crawl) ەوە کە کاتی خۆی لە سکۆتلەنداو باکووری ئینگلتەراوە ئەم ووشەیە وەرگیراوە کە بەکارھێنراوە بۆ جۆرە جیاوازەکانی کەلەرم. 

بنچینە[دەستکاری]

ھەتا کۆتایی چاخەکانی ناوەند، کەیڵ یەکێک بووە لە ھەرە سەوزە باوەکان لە ئەوروپادا. دوو جۆری ڕووەکی کەیڵ (جۆری گەڵای پێچخواردوو) لەگەڵ (جۆری گەڵای ساف) بوونیان ھەبووە لە یۆنانی کۆندا لە سەدەی چوارەمی پێش زایین. ئەم دوو شێوەیەی کەیڵ کە لەلایەن ڕۆمانێکانەوە ئاماژەی پێکراوە بە ناوی (کەیڵی سابێلیان) وا دادەنرێن کە پێشینەی ئەم ڕووەکی کەیڵە تازانەی ئێستابن. کەیڵی ڕووسی ناسێنرا لە کەنەدا (دوای ئەوە بۆ وویلایەتە یەکگرتۆکان) لە ڕێگەی بازرگانە ڕووسێکانەوە لە سەدەی ١٩ ھەمدا.

باسکردن[دەستکاری]

پۆلەکانی ئەم ڕووەکە[دەستکاری]

ڕوواندن[دەستکاری]

بەھای خۆراکی[دەستکاری]

دژە کیمیاوی[دەستکاری]

بەکارھێنانی لە لێناندا[دەستکاری]

لە لێناندا بەپێی شوێن[دەستکاری]

بەکارھێنانی لە ڕازاندنەوە[دەستکاری]

لە ئەدەبدا[دەستکاری]

ئەم شتانەیکەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

لینکە دەرەکیەکان[دەستکاری]