میترۆی باکوو

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
میترۆی باکوو
بە ئازەربایجانی: Bakı Metropoliteni
81-717M at Bakmil metro station.jpg
دامەزران٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧
وڵاتئازەربایجان
دابەشکاریی کارگێڕیباکوو
Vehicle normally used81-717/714، 81-760/761
ڕووداوە بەرچاوەکان1995 Baku Metro fire، 1994 Baku Metro bombings
ڕێکەوتی کردنەوە٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧
Track gauge1520 mm track gauge
وێبگەhttp://www.metro.gov.az/
Described at URLhttp://www.urbanrail.net/as/baku/baku.htm
Route diagramTemplate:Baku Metro
Has listlist of Baku Metro stations
Type of electrification825V DC railway electrification
State of usein use

میترۆی باکوو سیستەمێکی ترانزێتی خێرایە کە خزمەت بە باکووی پایتەختی ئازەربایجان دەکات. بۆ یەکەمجار لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧7[١] لە سەردەمی یەکێتی سۆڤیەتدا کرایەوە، تایبەتمەندی تایبەتی سیستەمی سۆڤیەتەکانی پێشووی ھەیە، لەوانە وێستگە ناوەندییە زۆر قووڵەکان و دیکۆراتی نایاب کە مۆتیڤی نەتەوەیی نەریتی ئازەربایجان لەگەڵ ئایدیۆلۆژیای سۆڤیەت تێکەڵ دەکەن. لە ئێستادا سیستەمەکە ٣٨٫٠٣ کیلۆمەتر (٢٣٫٦٣ میل)[١] ڕێڕەوی دوو ئاراستەیی ھەیە، کە لە سێ ھێڵ پێکھاتووە[١] کە لەلایەن ٢٦ وێستگەوە خزمەت دەکرێن.[١] میترۆ تاکە میترۆیە کە لە ئازەربایجان دروست کراوە، و پێنجەمین میترۆ بووە کە لە یەکێتی سۆڤیەت دروست کراوە. لە ساڵی ٢٠١٥دا، ٢٢٢٫٠ ملیۆن[٢] سەرنشینی ھەڵگرتبوو،[٣] کە تێکڕای سواربوونی ڕۆژانەی نزیکەی ٦٠٨٬٢٠٠ کەس بوو.

کۆمپانیای باکوو میترۆی داخراو (باکوو میترۆ CJSC)، کۆمپانیاکە کە میترۆی باکوو بەڕێوەدەبات، بەپێی فەرمانی ژمارە ٢٨٩ی سەرۆکی کۆماری ئازەربایجان لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٤ وەک جێنشینی یاسایی میترۆی باکوو و ئازەرتونێلمێترۆتیکنتی دامەزراوە کۆمپانیای پشکی ھاوبەش. موڵک و ماڵی لەگەڵ ماف و ئەرکەکانی کۆمپانیای باکوو میترۆ و کۆمپانیای بۆرسەی ئازەرتونێلمێترۆتیکینتی گواسترایەوە بۆ میترۆی باکوو کە تازە دامەزراو CJSC.[٤]

ڕووداوەکان[دەستکاری]

بۆردومانەکانی ساڵی ١٩٩٤[دەستکاری]

لە ١٩ی ئازار و ٣ی تەممووزی ١٩٩٤، بۆمبەکان ٢٧ کەس کوژران و ٩١ کەسی دیکەش بریندار بوون.[٥] دواتر سێ ئەرمەنی لە پەیوەندی لەگەڵ ڕووداوەکەدا دەستگیرکران و تۆمەتبارکران و زیندانی کران.[٦]

ئاگرکەوتنەوەی ساڵی ١٩٩٥[دەستکاری]

لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥ ئاگر لە نێوان بنکەکانی ئولدوز و نەریمان ناریمانۆڤ کەوتەوە و بەھۆیەوە ٢٨٩ کەس گیانیان لەدەستدا و ٢٦٥ کەسی دیکەش برینداربوون.[٧][٨] ئاگرەکە بە ھۆکاری تێکچوونی کارەبا دادەنرێت بەڵام ئەگەری تێکدان بەدەر نەکراوە. ئاگرەکە وەک کوشندەترین کارەساتی میترۆ لە جیھاندا دەمێنێتەوە.[٩]

کاتنامە[دەستکاری]

بەشی ڕێکەوتی کردنەوەی درێژی
ئیچێری شێھێر - نەریمان ناریمانۆڤ ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧ ٦٫٥ کم
٢٨ی ئایارشا ئیسماعیل خەتای ٢٢ی شوباتی ١٩٦٨ ٢٫٣ کم
نەریمان ناریمانۆڤئولدوز ٥ی ئایاری ١٩٧٠ ٢٫١ کم
نەریمان ناریمانۆڤباکمیل ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٧٠ (لە ساڵانی ١٩٧٨–١٩٧٩ دووبارە بنیات نراوەتەوە) ٠٫٥ کم
ئولدوزنێفتچیلار ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢ ٥٫٣ کم
٢٨ی ئایارنیزامیی گەنجەوی ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٦ ٢٫٢ کم
نیزامیی گەنجەویمێمار ئەجامی ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٥ ٦٫٥ کم
نێفتچیلارئەحمەدلی ٢٨ی نیسانی ١٩٨٩ ٣٫٣ کم
جەعفەر جەبارلی ٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣ ٠٫١٥ کم
ئەحمەدلیحازی ئەسلانۆڤ ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢ ١٫٤ کم
مێمار ئەجامینەسیمی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ ٢٫١ کم
نەسیمیئازادلیق پرۆسپێکتی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ ١٫٣ کم
ئازادلیق پرۆسپێکتیدەرناگول ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ١٫٥ کم
ئاڤتۆڤاغزالمێمار ئەجامی ١٩ی نیسانی ٢٠١٦ ٢٫٠٧ کم
مێمار ئەجامی٨ی نۆیەبر ٢٩ی ئایاری ٢٠٢١ ١٫٤ کم
کۆی گشتی ٢٦ وێستگە ٣٨٫١ کم

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ئ ا ب پ "Baku Metro - History". Bakı Metropoliteni. Archived from the original on August 18, 2013. Retrieved September 16, 2013.
  2. ^ "Conveyance of passengers in transport sectors". The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan. Archived from the original on May 10, 2017. Retrieved 4 May 2017.
  3. ^ "Ötən il Bakı metrosu ilə 222 mln. sərnişin daşınıb". ANN (بە ئازەربایجانی). Azerbaijan News Network (ANN). 2016. Archived from the original on November 10, 2018. Retrieved 9 November 2018.
  4. ^ "About "Baku Metropolitan" CJSC". railway-strategies.com. December 2016. Archived from the original on November 10, 2018. Retrieved 9 November 2018.
  5. ^ Atwell, Elizabeth; Khanlou, Pirouz (1995). "Baku's Metro Accident". Azer International Magazine. pp. 46–47. Archived from the original on January 21, 2011. Retrieved February 18, 2011.
  6. ^ "Azerbaijani Terrorism Suspect Extradited to Baku". RFE/RL NEWSLINE. 2 December 1997. Archived from the original on November 10, 2018. Retrieved February 18, 2011.
  7. ^ I.J. Duckworth. "Fires in vehicular tunnels" (PDF). 12th U.S. /North American Mine Ventilation Symposium 2008. Archived from the original (PDF) on 16 December 2010. Retrieved 4 April 2010.
  8. ^ Terje Andersen, Børre J. Paaske. "Railroad and Metro Tunnel Accidents". Lotsberg.net. Archived from the original on October 29, 2013. Retrieved 9 November 2018.
  9. ^ Phil Reeves (31 October 1995). "Sabotage fear over metro fire". The Independent. Archived from the original on December 16, 2013. Retrieved 9 November 2018.