زڕگا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
زڕگا
Schwarzer Yakbulle.JPG
Taxon nameBos grunniens
Taxon rankجۆرە
Parent taxonBos
This taxon is source ofyak milk
بەکارھێنانYak racing
Sequenced genome URLhttp://www.ensembl.org/Bos_grunniens

زڕگا یان مانگای تێبتی ئاژەڵێکی شیرداری تووکنە کە لە سەرتاسەری ناوچەی ھیمالایە لە نیمچە کیشوەری ھیندی بەتایبەت لە بانی تێبت و باکووری میانمار، یانۆن و سیچوان ھەتا باکووری مەنگۆلیا و سیبریا دەژین.[١]

تایبەتمەندێتی[دەستکاری]

زڕگایەک لە بناری زنجیرەچیای ھیمالایە

زڕگایەکان بە زۆری ئاژەڵی مووداری کوێستانین و لە ژینگە سارد و کیشوەرییەکان دەژین، خاوەنی پەیکەربەندێکی گەورەن و قاچەکانی زۆر بەھێزن و بە خورییەکی موویی پڕ داپۆشراون. ڕەنگیان قاوەیییە و زۆر جار بۆ ڕەش یان قاوەیی تۆخ دەچێت، ئاژەڵێکە بە کێویی لە کوێستانەکان دەژین بەڵام لەکاتی ئێستادا زۆرینەیان ماڵی کراون، ئەوانەی کە ماڵی کراون یاخود بۆ چەندین نەوە بە ماڵی لەدایکبوون ڕەنگیان گۆڕدراوە لە کیویەکان، زۆربەی کات پارچەی قاوەیی ژەنگاوی و کرێمیان ھەیە و گوێچکەکانیان بچووکن و گوانەکانیان گەورەترن، قۆچێکی گەورە و ساف و لووسیان ھەیە و بە گشتی لە ڕەنگدا تاریکن. نێرینەکان قۆچەکانیان لەلاکانی سەرەوە دەبرێن و پاشان بەرەو پێشەوە دەڕۆن.[٢] بە شێوەیەکی ئاسایی مەودایان لە ٤٨ بۆ ٩٩ سانتیمەترە. مێیینەکانیشیان (زڕمانگا) بچووکترن، قۆچەکانیان تەنیا ٢٧ بۆ ٦٤ سانتیمەتر درێژن و شێوەیەکی دروستتریان ھەیە. ھەردوو ڕەگەزەکە ملێکی کورتیان ھەیە، مێینەکان گەورەتر و بەرچاوترن لە نێرینەکان. نێرەکان کێشییان لەنێوان ٣٥٠ بۆ ٥٨٥ کیلۆگرام دەبێت، مێینەکانیش لەنێوان ٢٢٥ بۆ ٢٥٥ کیلۆگرام دەبێت. ھەرچی زڕگا کێویەکانە ئەوان کێشیان دەگاتە ١٠٠٠ کیلۆگرام.[٣] بەرزی زڕگایەکان لەنێوان ١١١–١٣٨ سانتیمەترە، لەکاتێکدا مێینەکان ١٠٥–١١٧ سانتیمەتر بەرزن. ھەردوو ڕەگەزەکە قژی درێژیان ھەیە لەگەڵ ژێرپۆشییەکی چەور لەسەر سنگ و قۆڵ و ڕان بۆ ئەوەی لە سەرما بیانپارێزێت. بە تایبەتی زڕمانگاکان، ھەندێکیان توکێکی ھێندە درێژیان ھەیە زۆر جاران لەسەر بووم دەخشێت. کلکێکی درێژ و ئەسپانەیان ھەیە.[٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ International Commission on Zoological Nomenclature.; Nomenclature, International Commission on Zoological (2003). The Bulletin of zoological nomenclature. 60. London,: International Trust for Zoological Nomenclature.
  2. ^ Oliphant, Matthew. "Bos grunniens (yak)". Animal Diversity Web. Retrieved 2021-10-16.
  3. ^ "2 YAK BREEDS". www.fao.org. Retrieved 2021-10-16.
  4. ^ https://academic.oup.com/mspecies/article/doi/10.1644/836.1/2600878