بەرد-وەرەقە-مەقەست

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
Rock-paper-scissors.svg
ئەم ھێڵکارییە ئەوە پیشاندەدات کە چۆن سێ توخمی کایەکە کارلێک دەکەن
جۆرکایەی دەست
یاریزانان٢
کاتی ئامادەکردننییە
کاتی یاریکردندەستبەجێ
چانسی ھەڕەمەکینییە
توانای داواکراودەروونناسی

بەرد–وەرەقە–مەقەست (بە مەقەست–بەرد–وەرەقە یان جۆرەکانی تریش ناسراوە) کایەیەکی دەستە، کە عادەتەن لەنێوان دوو کەس دا، ھەر کایەزانێک لە یەک کاتدا یەک لە سێ شێوەکە بە ڕاکێشانی دەستێکی دەکرێت. ئەم شێوانە "بەرد" (کۆڵەمشتێکی داخراو)، "وەرەقە" (دەستێکی تەخت)، و "مەقەست" (مشتەکۆڵەیەک بە بڵاوکردنەوەی پەنجەی دۆشاومژە و بەرزەلووتە، ھاوشێوەی پیتی V). "مەقەست" ڕێک وەک نیشانەی ڤی (ھەروەھا ئاماژەکردن بە "سەرکەوتن" یان "ئاشتی") وایە و سەرەڕای ئەوەش دەبێت ئاسۆیییانە ئاماژەی پێ بکرێت لەجیاتی ئەوەی بەوەستاوی لە ھەوادا بێت. کایەی ھاوکات، سەرجەم-سفر، تەنیا دوو ئەگەر ڕوودەدات: یەکسانبوون، یان برنەوە بۆ کایەزانێک و دۆڕان بۆ ئەوی تر.

ئەو کایەزانەی بڕیاری کایەکردن بە بەرد دەدات لە کایەزانەکەی تر دەدات کە مەقەستی ھەڵبژاردووە ("بەرد مەقەست دەشکێنێت" یان ھەندێجار "کولی دەکات"[١])، بەڵام بە کەسێک دەدۆڕێت کە بە وەرەقە کایە دەکات ("وەرەقە بەرد دەشارێتەوە")؛ کایەی وەرەقە بە کایەی مەقەست دەدۆڕێت ("مەقەست وەرەقە دەبڕێت"). ئەگەر ھەردوو کایەزانەکە ھەمان شێوە ھەڵبژێرن، کایەکە یەکسان دەبێت و عادەتەن ڕاستەوخۆ کایەکە دووبارە دەکرێتەوە بۆ کۆتاییپێھێنان بە یەکسانبوونەکە. چەشنی کایەکە دەگەڕێتەوە بۆ چین و بە زیادبوونی پەیوەندی بە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا بڵاوبووەوە، لەکاتێکدا بەدرێژایی کات جیاوازی جیاواز لە نیشانەکان دەردەکەون. لەناو جیھانی ئاخاوتنی ئینگلیزیدا ناوی تر بەم کایەیە وتراوە لەوانە: ڕۆوشەمبۆو و ڕیزبەندییەکانی تری سێ ماددەکە، جاروبار بە "rock" وتراوە "stone".[٢][٣][٤]

بەرد–وەرەقە–مەقەست زۆرجار وەکوو ڕێگەیەکی ھەڵبژاردنی دادپەروەرانە لەنێوان دوو کەس بەکارھاتووە، ھاوشێوەی ھەڵدانی دراو، وێنەکێشانی قامیش، یان ھەڵدانی زار بۆ ئەوەی ناکۆکییەک یەکلایی بکرێتەوە یان بۆ دروستکردنی بڕیاردانێکی بێلایەن. بەتەواوی جیا لە ڕێگاکانی ھەڵبژاردنی ھەڕەمەکی، ھەرچۆنێ بێت، بەرد–وەرەقە–مەقەست دەشێت بە پلەی کارزانی لەڕێگەی ناسینەوەوە و قۆستنەوەی ڕەفتاری ناھەڕەمەکی لە ڕکابەرییەکان کایەی پێ بکرێت.[٥][٦]

کایەکردن[دەستکاری]

بەرد
وەرەقە
مەقەست
ھەر سێ ھێما بنەڕەتییەکە (لە چەپەوە بۆ ڕاست: بەرد، وەرەقە، مەقەست) یەکێک لە دووانەکەی تر دەبەزێنێت، و بە ئەوەکەی تر دەبەزێت.

عادەتەن کایەکەرەکان بە دەنگی بەرز تا سێ دەژمێرن، یان بە قسەکردن ناوی کایەکە دەڵێن (نم. "بەرد! وەرەقە! مەقەست!" یان "ڕۆو شەم بۆو!")، ھەرجارێک یان دەستێکیان بەشێوەی مشتەکۆڵە بەرزدەکەنەوە و لەگەڵ ژماردنەکەدا بەرز و نزمی پێ دەکەنەوە یان لەپشتەوە دەینووقێنن. پاشان بەرەو ڕووی یەکتری "ڕای دەکێشن". جیاوازییەکە لەوەدایە ئەوکاتەی کایەکەرەکان تەنیا ژماردنی ژمارەکان بەکاردەھێنن پێش ڕاکێشانی جووڵەکانیان (کەواتە ڕاکێشان بە ژماردنی "مەقەست!" یان "بۆو!")، یان سێ جار ھەژاندنی دەستیان پێش "ڕاکێشانەکە".

پەراوێزەکان[دەستکاری]

  1. ^ Fisher، Len (٢٠٠٨). Rock, Paper, Scissors: Game Theory in Everyday Life (بە زمانی ئینگلیزی). Basic Books. پەڕە ٩٢. ISBN 978-0-7867-2693-6. 
  2. ^ "Game Basics". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ٢٠٠٩-١٢-٠٥ ھێنراوە. 
  3. ^ St. John، Kelly (٢٠٠٣-٠٣-١٩). "Ready, set... Roshambo! Contestants vie for $1,000 purse in Rock, Scissors, Paper contest". San Francisco Chronicle. لە ڕێکەوتی ٢٠٠٧-١١-٢٠ ھێنراوە. 
  4. ^ Wells، Steven (2006-11-24). "It's not your dad's ick-ack-ock". The Guardian. لە ڕێکەوتی 2013-08-13 ھێنراوە. 
  5. ^ Fisher، Len (٢٠٠٨). Rock, paper, scissors: game theory in everyday life. Basic Books. پەڕە ٩٤. ISBN 978-0-7867-2693-6. 
  6. ^ "How to win at rock-paper-scissors". BBC News. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئایاری ٢٠١٥ ھێنراوە. 

سەرچاوەکان[دەستکاری]


بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]