ئەزموونی نزیک مەرگ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Ascent of the Blessed لەلایەن Hieronymus Bosch

ئەزموونی نزیک مەرگ (ئە.ن.م) (ئینگلیزی: NDE: Near-death Experience) بریتییە لەو ئەزموونە کەسییەی، کاتێ کەسێ بەھەر ھۆکارێک بێت، سەرجەم نیشانە زیندەیییەکان (vital signs)، بۆ نموونە لێدانی دڵ، فشاری خوێن، و ھەناسە، دەوەستن و نامێنن. ئەو کەسە مامەڵەی مردووی دەگەڵ دەکرێت. یانی، لە ڕووی کلینیکییەوە بە مردوو دادەندرێ. پاشان، ئەو کەسە بەرەو قۆناغەکانی دوای مردن دەچیتن. بەڵام پاش ماوەی چەند خولەکێک، دەگەڕێتەوە یاخود دەگەڕێندرێتەوە ژیان و نامرێ. ئەو کەسەی لەو ماوەیەدا کە مردووە، باسی چەند شتێک دەکا، کە بینیویەتی و تەجرووبەی کردییە، لەوانە بینینی تونێل و ڕووناکی.

مێژوو[دەستکاری]

بۆ یەکەم جار لە مێژوودا، ئەفڵاتوون لە کتێبی (کۆمار)ەکەیدا، لە ٤٢٠ ساڵ پێش زایین باسی (ئە.ن.م) کردییە. لە ساڵی ١٩٧٢ دایمۆند موودی، فەیلەسووف و پزیشک و سایکۆلۆجست و سایکایەترست و پرۆفیسۆری ئەمریکی، کتێبێکی نووسی لەژێر ناونیشانی (ژیانی پاش ژیان)، کە پڕفۆرشترین کتێبەکانی ئەو سەردەمی بوو. د. دایمۆند یەکەم کەس بوو زاراوەی (Near Death Experience)ی بەکار ھێنا. ئەو کتێبە باسی ژیانی ئەو کەسانە دەکا، کە مردوون و پاشان زندیبوونەتەوە. پاش ئەو کتێبە، سەدان و ھەزاران کەس، کە پێشتر ئەو ڕووداوەیان ھەبووە، دەستیان کرد بە گێڕانەوەی ڕووداوەکانیان. بەڵام لەبەر ئەوەی وایانزانییە ئەگەر باسی ڕووداوەکی وەھا بکەن، کەسانی دەوروبەریان تەقەبولی باسەکەیان ناکەن، ئەزموونەکانی خۆیان بەنھێنی ھێشتبووەوە. لە ساڵی ١٩٨١ کۆمەڵەی جیھانیی توێژینەوەی نزیکی مەرگ (IANDS) پێک ھات. لە دوای ئەوەوە، ئەو باسە لە نێوەندی زانستیش گرنگی خۆی پێ درا و پاشان چەندان توێژینەوەی زانستی لەبارەیەوە کراوە. ئێستا لە زۆر زانکۆی جیھان، ئەمریکا وەک نموونە، پڕۆفیسۆر ھەن وانە دەڵێنەوە کە چلۆن مرۆڤ ترسی لە مردن نەبێت.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  • تێگەیشتنی زانستییانەی بوون و نەبوونی ڕوح و زندیبوونەوە، د. زمناکۆ خەسرۆ، ئایاری ٢٠١٥.
  • ویکیپیدیای ئینگلیزی، شوباتی ٢٠١٦.