ئاوێتەی نائەندامی
| ئاوێتەی نائەندامی | |
|---|---|
| لقی | ئاوێتەی کیمیایی، inorganic substance |
| بەشێکە لە | response to inorganic substance، detoxification of inorganic compound، inorganic molecular entity transmembrane transporter activity |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | کیمیای نائەندامی |
| بەرامبەر | ئاوێتەی ئەندامی |
| پێڕست | list of inorganic compounds |
ئاوێتەی نائەندامی (بە ئینگلیزی: Inorganic compound) بریتییە لەو ئاوێتانەی کە لە پێکھاتەی دا لە ھایدرۆجین-کاربۆن (H-C) بەتاڵ بێت.[١]
مێژوو
[دەستکاری]گۆڕینی سیاناتی ئەمۆنیۆم بۆ یووریا لەلایەن فریدریش وێلەر لە ١٨٢٨دا زۆرجار وەک خاڵی دەستپێکی کیمیای ئەندامی مۆدێرن ئاماژەی پێ دەدرێت.[٢][٣][٤] لە سەردەمی وێلەردا، باوەڕێکی بەربڵاو ھەبوو کە ئاوێتە ئەندامییەکان بە ڕۆحێکی «ژیانگەری» تایبەتمەند دەکرێن. لە نەبوونی ژیانگەریدا، جیاوازی نێوان کیمیای نائەندامی و ئەندامی تەنھا واتایییە.[ژێدەر پێویستە]
بەکارھێنانی مۆدێرن
[دەستکاری]- بنکەدراوەی پێکھاتەی بلووری نائەندامی (ICSD) لە پێناسەیدا بۆ ئاوێتەکانی کاربۆنی «نائەندامی»، ڕای دەگەیەنێت کە ئەو جۆرە ئاوێتانە دەکرێت یان بەستەری C-H یان C-C یان تێدا بێت، بەڵام نەک ھەردووکەکەی.[٥]
- زنجیرە پەرتووکی Inorganic Syntheses پێناسەی ئاوێتە نائەندامییەکان ناکات. زۆربەی ناوەڕۆکەکەی باس لە کۆمەڵە ئاڵۆزە کانزایییەکانی لیگاندە ئەندامییەکان دەکات.[٦]
- IUPAC پێناسەیەک بۆ «نائەندامی» یان «ئاوێتەی نائەندامی» پێشکەش ناکات بەڵام پۆلیمەری نائەندامی پێناسە دەکات وەک «...پێکھاتەیەک کە ئەتۆمەکانی کاربۆن ناگرێتەوە».[٧]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Inorganic_compound
- ↑ May، Paul. «Urea». Molecules in Motion. Imperial College London. لە ١٧ی ئازاری ٢٠١٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
- ↑ Cohen، Paul S.؛ Cohen، Stephen M. (١٩٩٦). «Wöhler's Synthesis of Urea: How do the Textbooks Report It?». Journal of Chemical Education. ٧٣ (9): ٨٨٣. doi:١٠.١٠٢١/ed٠٧٣p٨٨٣.
- ↑ Ramberg، Peter J. (٢٠٠٠). «The Death of Vitalism and the Birth of Organic Chemistry: Wohler's Urea Synthesis and the Disciplinary Identity of Organic Chemistry». Ambix. ٤٧ (3): ١٧٠–١٩٥. doi:١٠.١١٧٩/amb.٢٠٠٠.٤٧.٣.١٧٠. PMID ١١٦٤٠٢٢٣. S2CID ٤٤٦١٣٨٧٦.
- ↑ «Inorganic Crystal Structure Database» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٣٠ی ئابی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «Volumes - Inorganic Syntheses». www.inorgsynth.org.
- ↑ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version: (2006–) "inorganic polymer". doi:10.1351/goldbook.IT07515
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاوێتەی نائەندامی تێدایە.
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) |