ھەژماری من
 | ئەم وتارە چەند کێشەیەکی ھەیە. تکایە یارمەتی باشترکردنی بدە یان ئەم کێشانە لەسەر پەڕەی لێدوانەکەی باس بکە. (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)
|
ھەژماری من ھەژماری من دەستپێشخەرییەکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٣ بە فەرمی ڕاگەیەندرا بۆ بەسەردەمیانەکردن و ڕێکخستنی شێوازی وەرگرتنی مووچە بۆ فەرمانبەرانی کەرتی گشتی. یەکێکە لە پڕۆژە ستراتیژییەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، کە بە ئامانجی مۆدێرنیزەکردنی کەرتی بانکی و بەدیجیتاڵکردنی پرۆسەی پێدانی مووچەی فەرمانبەران و مووچەخۆرانی کەرتی گشتی خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەم دەستپێشخەرییە ھەوڵێکە بۆ گواستنەوەی ھەرێمی کوردستان لە ئابوورییەکی نەختینەیی (کاش) بۆ سیستمێکی دارایی پێشکەوتوو، کە تێدا شەفافییەت، ئاسایش و ئاسانکاری بۆ ھاووڵاتیان دابین دەکرێت.
ئامانجە سەرەکییەکان
[دەستکاری]ئەم پڕۆژەیە کۆمەڵێک ئامانجی ھەمەلایەنەی ھەیە کە کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی ھاووڵاتیان، کارایی حکوومەت و گەشەی ئابووریی ھەرێم دەبێت:
- بەدیجیتاڵکردنی مووچە: گۆڕینی شێوازی تەقلیدی دابەشکردنی مووچە و گواستنەوەی بۆ سیستمێکی ئەلیکترۆنی کە مووچەخۆران بتوانن لە ڕێگەی کارتێکی بانکییەوە مووچەکانیان وەربگرن.
- زیادکردنی شەفافییەت و کارایی حکوومەت: کەمکردنەوەی پشتبەستن بە مامەڵەی کاش وادەکات پرۆسە دارایییەکانی حکوومەت ڕوونتر و وردتر بن، ھەروەھا ڕێگری لە گەندەڵی و بەھەدەردانی سامانی گشتی دەکات.
- گشتگیریی دارایی (Financial Inclusion): ھاندانی زیاتری ھاووڵاتیان بۆ بەشداریکردن لە کەرتی بانکیدا و سوودمەندبوون لە خزمەتگوزارییە مۆدێرنە بانکییەکان.
- مۆدێرنیزەکردنی کەرتی بانکی: پڕۆژەکە پاڵنەرێکی گرنگە بۆ بانکەکان تا خزمەتگوزارییەکانیان پەرە پێبدەن و لەگەڵ ستانداردە جیھانییەکاندا خۆیان بگونجێنن.
بۆ ھاووڵاتیان
[دەستکاری]- وەرگرتنی مووچە بە شێوەیەکی ئاسان و سەلامەت: مووچەخۆران پێویستیان بە چاوەڕوانی و نۆرەگرتنی درێژ نابێت و دەتوانن ٢٤ کاتژمێر لە شەو و ڕۆژدا لە ڕێگەی ھەزاران ئامێری پارە ڕاکێشان (ATM) لە سەرتاسەری کوردستان مووچەکانیان بەردەست بێت.
- کەمکردنەوەی مەترسییەکان: مەترسییەکانی وەک دزین و ونبوونی پارەی کاش نامێنێت.
- دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە بانکییە مۆدێرنەکان: ھەڵگرانی کارتی «ھەژماری من» دەتوانن سوود لە خزمەتگوزارییەکانی وەک قەرز، پاشەکەوت، پارەدانی ئەلیکترۆنی (POS) بۆ کڕینی کاڵا و خزمەتگوزاری، گواستنەوەی پارە و وەرگرتنی حەواڵەی نێودەوڵەتی وەربگرن.
- بەکارھێنانی نێونەتەوەیی: ئەو کارتە بانکییەی کە دەدرێت بە مووچەخۆران، لە دەرەوەی وڵاتیش کارا دەبێت و دەتوانرێت بۆ کڕین و ڕاکێشانی پارە بەکاربھێنرێت.
بۆ ئابووریی ھەرێمی کوردستان
[دەستکاری]- کەمکردنەوەی پشتبەستن بە ئابووریی کاش: ئەمەش دەبێتە ھۆی زیادبوونی سەقامگیریی دارایی و ئاسانکاری بۆ چاودێریکردنی جووڵەی پارە لە بازاڕدا.
- زیادبوونی بەرھەمی ناوخۆیی (GDP): کاتێک ھاووڵاتیان پارەکانیان دەخەنە ناو سیستمی بانکی، دەرفەتی وەبەرھێنان و سووڕی ئابووری زیاد دەکات.
- ڕەخساندنی ھەلی کار: گەشەکردنی کەرتی بانکی و فراوانبوونی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان دەبێتە ھۆی دۆزینەوەی ھەلی کاری نوێ.
قۆناغەکانی جێبەجێکردن و ئامارەکان
[دەستکاری]پڕۆژەکە بە شێوەیەکی قۆناغ بە قۆناغ جێبەجێ دەکرێت. سەرەتا بە شێوەیەکی تاقیکاری لە نەخۆشخانەی ژنان و لەدایکبوون لە ھەولێر دەستیپێکرد، کە مووچەی نزیکەی ٨٥٠ کارمەند خرایە سەر ھەژمارە بانکییەکانیان. دواتر پرۆسەکە فراوانتر کرا بۆ ئەوەی سەرجەم مووچەخۆرانی کەرتی گشتی بگرێتەوە، کە ژمارەیان زیاتر لە یەک ملیۆن فەرمانبەر، ھێزە ئەمنییەکان، خانەنشینان و کەسوکاری شەھیدانە.
پرۆسەی خۆتۆمارکردن لە شوێنی کار و فەرمانگەی مووچەخۆران ئەنجام دەدرێت، کە تیمەکانی «ھەژماری من» سەردانیان دەکەن و یارمەتی فەرمانبەران دەدەن بۆ پڕکردنەوەی فۆڕم و تەواوکردنی ڕێکارەکان. بەپێی دوایین ئامارەکان تا مانگی ئازاری ٢٠٢٤، زیاتر لە ٢٤٠ ھەزار فەرمانبەر لە پڕۆژەکەدا بەشداربوون و بەپێی ئامارێکی نوێتریش، ژمارەی تۆمارکراوان گەیشتووەتە ٧٥٠ ھەزار کەس. حکوومەت پلانی ھەیە تا کۆتایی ساڵ سەرجەم مووچەخۆران ببنە خاوەنی کارتی بانکیی خۆیان.
ئاستەنگ و بەرەنگارییەکان
[دەستکاری]سەرەڕای سوودە زۆرەکانی، پڕۆژەی «ھەژماری من» ڕووبەڕووی ھەندێک ئاستەنگ و ڕەخنە بووەتەوە. ھەندێک لایەنی سیاسی ڕەخنەیان لە پڕۆژەکە گرتووە و بە ھەوڵێک بۆ قۆرخکردنی داھات و دارایی ھەرێمیان لە قەڵەم داوە. ھەروەھا لە ھەندێک شوێن ڕێگری لە تیمەکانی تۆمارکردن کراوە.
لە بەرامبەردا، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان جەختی لەوە کردووەتەوە کە «ھەژماری من» پڕۆژەیەکی گشتگیر و نیشتمانییە و پاشەکشەی لێناکات. حکوومەت ھۆشداریشی داوە کە ڕێکاری یاسایی و کارگێڕی بەرامبەر ھەر کەس و لایەنێک دەگرێتەبەر کە ڕێگری لە جێبەجێکردنی پڕۆژەکە بکات.
داھاتووی پڕۆژەکە
[دەستکاری]«ھەژماری من» تەنھا پڕۆژەیەک نییە بۆ دابەشکردنی مووچە، بەڵکو دیدگایەکی فراوانترە بۆ گۆڕینی ھەرێمی کوردستان بە ناوەندێک کە تێیدا مامەڵە بە پارەی کاش نەمێنێت. سەرکەوتنی ئەم پڕۆژەیە دەبێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی خزمەتگوزارییە گشتییەکانی دیکەی وەک پێدانی باج و ڕسوومات و خەرجییەکانی دیکەی حکوومەت بە شێوەی ئەلیکترۆنی، کە لە کۆتاییدا دەبێتە ھۆی دروستبوونی حکوومەتێکی ئەلیکترۆنی کارا و ئابوورییەکی پێشکەوتوو لە ھەرێمی کوردستان.
