ھێنریک ئیبسن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
هێنریک ئیبسن

ھێنریک یۆھان ئیپسن ناسراو بە ھێنریک ئیبسن (٢٠ی ئازاری ١٨٢٨ - ٢٣ی ئایاری ١٩٠٦)، شانۆ نووسێکی نەرویژی بووە و بە باوکی شانۆی نوێ ناسراوە و ناوبانگی لەدوای شکسپیرەوە دێت، لە ٢٠ی ئازاری ١٨٢٨ لە نەرویژ لەدایکبووە، دوای بەرھەمھێنانی دووەم شانۆی بەناوی جەنگاوەر ناوبانگی دەرکردووە، وەکو بەڕێوەبەری سەرنووسەری شانۆی نەرویژی لە شاری بورجن کاری کردووە، لەمەزنترین شانۆ نووسەکانی جیھانە، بەتێکڕایی و بە قوڵی سەیری ژیانی کردووە و شانۆکانی خۆی لە نێوان تراژیدیا و نەھامەتیەکی ڕاستەقینەدا دەبینێتەوە.

ھێنریک ئیپسن ساڵی ١٨٥٠ یەکەم شانۆی خۆی لەژێر ناونیشانی کاتالینا نووسیوە، دواتر شانۆی میلۆدرامای بڵاوکردۆتەوە کە ئەو سەردەمە شانۆی وای بەخۆوە نەبینیبوو، ساڵی ١٨٥١ ئیبسن وەکو یاریدەدەر لە شانۆی بیرجین کاری کردووە پاشان بەمەبەستی خوێندنی شانۆ گەشتی کردووە بۆ دانیمارک و ئەڵمانیا، ساڵی ١٨٦٢ بۆتە بەڕێوەبەری ھونەری شانۆی نەرویژ لە ئۆسلۆ و سەردانی ئیتاڵیا و ئەڵمانیای کردووە، ساڵی ١٨٦٠ دوای ئەوەی شانۆگەری براندی بڵاوکردۆتەوە لەلایەن دەوڵەتەوە موچەی مانگانەی بۆ بڕدراوەتەوە.

ھێنریک ئیپسن نازناوی باوکی شانۆی نوێی لێنراوە و لە بەرھەمە ئەدەبیەکانی دەستی خستۆتە سەر ئەو بابەتە ڕاستەقینانە و مەترسیدارانەی دووچاری کۆمەڵگای ئەوروپی دەبنەوە، ھەروەھا بابەتەکانی بانگەشەیەک بوون بۆ ھاوسەنگی و ئاشکراکردنی دەمامکی کۆمەڵگا و دوور کەوتنەوە لە دووفاقی و دژ بە توندوتیژی بووە.

ھێنریک ئیپسن دوای ئەوەی ناوی خۆی لەپەرتوکی ناودارترین شانۆ نووسەکانی جیھان تۆمارکردووە و ڕەخنەی لە زوڵمَ و ستەمکاری گرتووە کە دژ بە کۆمەڵگا دەکرێت، بەھۆی نەخۆشیەوە لە ٢٣ی ئایاری ١٩٠٦ و لەتەمەنی ٧٨ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]