ڕۆژژمێری قبتی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

ڕۆژژمێری قبتی لە نێوان مەسیحییەکانی قبتی میسری باوە. ئەم ڕۆژژمێرییە لە ساڵنامەی میسری کۆن (فیرعەونی) وەرگیراوە. جیاوازی سەرەکییان بوونی سالانی پڕ لە قبتییدا. لە ساڵنامەی قبتیدا، ساڵەکە بە دوازدە مانگی سی ڕۆژ و پێنج ڕۆژی زیادە لە کۆتایی ساڵدا دابەش دەکرێت.. . ھەندێ جار ئەم پێنج ڕۆژە بە «مانگ بچووک» ناودەبرێن.[١]

مانگە قیبتییەکان[دەستکاری]

خشتەی خوارەوە ئاماژە بە ڕێکەوتەکانی ساڵانی قوبەتی دەکات، کە ٢٩ی شوبات ناگرێتەوە. پێش ئەم ساڵانە لە کۆتایی ساڵی پێشوودا ڕۆژێکی بازدانی کۆپتی ھەبوو. ئەمە دەبێتە ھۆی گۆڕینی ڕێکەوتەکان ڕۆژێک دواتر لە ڕۆژژمێرەکانی جوولیان و گریگۆری لە ڕۆژی سەری ساڵی کۆپتیکەوە بۆ ڕۆژی بازدانی جوولیانی یان ڕۆژژمێری گریگۆری.

مانگی قبتی
ژمارە. ناو ڕۆژژمێری ئیتیۆپیا ڕۆژژمێری ژوولییەن ڕۆژژمێری زایینی (١٩٠٠–٢٠٩٩) وەرز بنچینەی ناو بە زمانی قبتی[٢][٣]
بۆھایریک
قیبتی
ساھیدیک
قیبتی
وەرگێڕانی پیتی
زمانی قیبتی
عەرەبی میسری[٤]
شێوەی خوێندنەوە
1 Ⲑⲱⲟⲩⲧ Ⲑⲟⲟⲩⲧ تۆت توت Tūt Mäskäräm (መስከረም) August 29 – September 27 11 September – 10 October Akhet (وەرزی ھەڵچوون) ḏḥwty: تۆت، خودای دانایی و زانست
2 Ⲡⲁⲟⲡⲓ Ⲡⲁⲱⲡⲉ پاوی بابە Bābah Ṭəqəmt(i) (ጥቅምት) September 28 – October 27 11 October – 9 November pꜣ-n-jpt: ئاھەنگی ئۆپێت
3 Ⲁⲑⲱⲣ Ϩⲁⲑⲱⲣ ھاتور ھاتور Hātūr Ḫədar (ኅዳር) October 28 – November 26 10 November – 9 December Ḥwt-ḥr: خواوەندی جوانی و خۆشەویستی)
4 Ⲭⲟⲓⲁⲕ Ⲕⲟⲓⲁϩⲕ کۆیاک کیھک Kiyāhk Taḫśaś (ታኅሣሥ) November 27 – December 26 10 December – 8 January kꜣ-ḥr-kꜣ: "ڕۆح لەسەر ڕۆح، ناوی ئاھەنگێک
5 Ⲧⲱⲃⲓ Ⲧⲱⲃⲉ توبی طوبھ Ṭūbah Ṭərr(i) (ጥር) December 27 – January 25 9 January – 7 February Proyet, Peret, Poret (وەرزی سەرھەڵدان) tꜣ-ꜥꜣbt: "پێشکەش کردن"
6 Ⲙⲉϣⲓⲣ Ⲙϣⲓⲣ مێشیر أمشیر ʾAmshīr Yäkatit (Tn. Läkatit) (የካቲት) January 26 – February 24 8 February – 9 March mḫjr: ناوی ئاھەنگێک کە ڕەنگە ھاوشێوەی جۆرێک سەبەتە بێت کە لەو ئاھەنگەدا بەکاردێت
7 Ⲡⲁⲣⲉⲙϩⲁⲧ Ⲡⲁⲣⲙϩⲟⲧⲡ پەرێمھات برمھات Baramhāt Mägabit (መጋቢት) February 25 – March 26 10 March – 8 April pꜣ-n-jmnḥtp: "فیستیڤاڵی ئەمنھۆتپ"
8 Ⲫⲁⲣⲙⲟⲩⲑⲓ Ⲡⲁⲣⲙⲟⲩⲧⲉ پارمۆوتی برمودھ Baramūdah Miyazya (ሚያዝያ) March 27 – April 25 9 April – 8 May pꜣ-n-Rnnwtt: فیستیڤاڵی خوداوەندی دروێنە
9 Ⲡⲁϣⲟⲛⲥ Ⲡⲁϣⲟⲛⲥ پەشۆنس بشنس Bashans Gənbo (t) (ግንቦት) April 26 – May 25 9 May – 7 June شومو یان شمو (دروێنە) pꜣ-n-ḫnsw "ڤیستیڤاڵی خونسوو) ...]"
10 Ⲡⲁⲱⲛⲓ Ⲡⲁⲱⲛⲉ پاونی بؤنة Baʾūnah Säne (ሰኔ) May 26 – June 24 8 June – 7 July pꜣ-n-jnt: ئاھەنگی گەلی
11 Ⲉⲡⲓⲡ Ⲉⲡⲏⲡ ئیپیپ أبیب ʾAbīb Ḥamle (ሐምሌ) June 25 – July 24 8 July – 6 August jpjp: واتە نەناسراوە
12 Ⲙⲉⲥⲱⲣⲓ Ⲙⲉⲥⲱⲣⲏ مەسۆری مسری Misrā Nähase (ነሐሴ) July 25 – August 23 7 August – 5 September mswt rꜥ: لەدایکبوونی ڕەع
13 Ⲡⲓⲕⲟⲩϫⲓ ⲛ̀ⲁ̀ⲃⲟⲧ Ⲉⲡⲁⲅⲟⲙⲉⲛⲁⲓ[٥] پی کۆگی ئێناڤۆت نسیئ Nasīʾ Ṗagʷəmen/Ṗagume (ጳጐሜን/ጳጉሜ) August 24 – August 28 6–10 September مانگی بچووک؛

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Coptic Calendar – Alexandrian Calendar". www.timeanddate.com. .timeanddate.com. Retrieved 24ی شوباتی 2022. Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ^ Černý, Jaroslav (1976). Coptic Etymological Dictionary. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-07228-1.
  3. ^ Vycichl, Werner (1983). Dictionnaire étymologique de la langue Copte. Leuven: Peeters. ISBN 978-2-8017-0197-3.
  4. ^ Hinds, Martin; Badawi, El-Said (1986). A Dictionary of Egyptian Arabic: Arabic-English. Beirut: Librairie du Liban. ISBN 978-0-8288-0434-9.
  5. ^ Crum, W.E. (1939). A Coptic Dictionary. Oxford: Oxford University Press. p. 54.